na stronie:
Dokumentacja

Jawne komisje rady gminy: jak to działa i jak egzekwować jawność? Obejrzyj nagranie z webinarium

Komisje rady gminy to miejsce, w którym często zapada „mięso” decyzji – zanim uchwały trafią na sesję. Teoretycznie każdy mieszkaniec może przyjść na posiedzenie komisji, ale w praktyce bywa to trudne: godziny w środku dnia, brak jasnych informacji o terminach, a czasem także opór wobec obecności mieszkańców i nagrywania. Szymon Osowski (Sieć Obywatelska Watchdog Polska)…

Dokumentacja

Kiedy władza przestaje lubić pytania

W Ostrowi Mazowieckiej od pewnego czasu działa niewielkie medium obywatelskie „Ostrów na Surowo”. Jego twórcy: zadają pytania w trybie dostępu do informacji, publikują odpowiedzi urzędu i opatrują je komentarzem. W praktyce pełnią rolę lokalnego watchdoga — takiego, który nie relacjonuje wydarzeń ceremonialnych, lecz sprawdza dokumenty i decyzje. Przekaż 1,5% podatku Watchdogowi! Wystarczy, że wpiszesz nasz…

Dokumentacja

Raport NASK o reklamach wyborczych na Facebooku wciąż niejawny. Sprawa wraca do sądu

Przekaż 1,5% podatku Watchdogowi! Wystarczy, że wpiszesz nasz numer KRS 0000181348 w swoim rozliczeniu podatkowym. 3 dni przed pierwszą turą wyborów prezydencki w 2025 roku Wirtualna Polska opisała sprawę politycznych reklam na anonimowych profilach na FB: „Wiesz Jak Nie Jest” i „Stół Dorosłych”. Na ich promocję wydano 420 tys. zł, a NASK alarmował, że finansowanie mogło pochodzić…

Dokumentacja

Pokonaj deepfake’a i wygraj nagrody. Rusza V edycja konkursu „DETEKTOR” dla studentów i doktorantów!

Co piąta fałszywa informacja weryfikowana przez europejskich analityków dezinformacji to wytwór sztucznej inteligencji. Podejmij wyzwanie i dołącz do walki z fałszywymi przekazami – znajdź deepfake’a i pokaż swoje umiejętności weryfikacji. Weź udział w konkursie “DETEKTOR” Instytutu Mediów, Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Gdańskiego oraz Stowarzyszenia Demagog, który Sieć Obywatelska Watchdog Polska objęła patronatem. Na czym…

Dokumentacja

Nawrocki–Brzoska: sąd o jawności spotkań i prezentów

  Przekaż 1,5% podatku Watchdogowi! Wystarczy, że wpiszesz nasz numer KRS 0000181348 w swoim rozliczeniu podatkowym. Po sprawie spotkań Prezydenta Karola Nawrockiego z biznesmenem Rafałem Brzoską sąd stawia jasną granicę: najpierw organ ma jednoznacznie powiedzieć, czy doszło do oficjalnego spotkania, a jeśli tak, informacje o nim (także o prezentach) powinny być jawne. 2 września 2025 roku „Gazeta…

Dokumentacja

Składamy uwagi do rozporządzenia dot. CRU

W odpowiedzi na konsultacje publiczne projektu Rozporządzenia w sprawie Centralnego Rejestru Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych (CRU JSFP), przygotowaliśmy nasze uwagi dla Ministra Finansów i Gospodarki. Sukces powstania Centralnego Rejestru Umów to dzieło współpracy wielu organizacji społecznych i zaangażowanych obywateli. Od śmiałych planów lata temu, do obserwowania prac nad projektem, zwątpień wywołanych wielokrotnymi przesunięciami terminu…

Dokumentacja

Publiczne pieniądze, prywatne pensje? Pytamy o wypłaty w Śląsku i Piaście

Kiedy publiczne pieniądze idą na sport i spółka jest własnością samorządu, mieszkańcy mają prawo pytać: kto i ile zarabia. Sprawdzamy, jak kluby piłkarskie reagują na takie pytania. Śląsk Wrocław 22 stycznia 2025 roku Towarzystwo Upiększania Miasta Wrocławia na swoim profilu na FB na pisało: Radni na polecenie Prezydenta Sutryka zdecydowali dziś o przekazaniu kolejnych 30…

Dokumentacja

Kolejna odsłona projektu ustawy antyslappowej

W ubiegłym tygodniu opublikowano kolejną wersję projektu ustawy wdrażającej przepisy dyrektywy antyslapp. Co pojawia się w nowym projekcie i jak będą przebiegać dalsze prace nad nim? Co zmieniło się w projekcie? W wersji projektu z 5.02.2026 (opublikowanej 17.02.2026) pojawiło się kilka zmian. W naszej opinii z konsultacji przygotowanej wspólnie z ARTICLE19 i Helsińską Fundacją Praw…

Dokumentacja

Prywatność czy jawność? Spór o wynagrodzenie Dariusza Mateckiego

Media społecznościowe zacierają granicę między tym, co publiczne a prywatne. Takich wątpliwości nie powinny nieść jednak kwestie działań i wydatków instytucji publicznych, a do takich niewątpliwie należą Lasy Państwowe oraz to komu i za ile zlecają lub zlecały m.in. prowadzenie swoich kanałów w social mediach. Kim jest Dariusz Matecki? Dariusz Matecki to szczeciński polityk związany…

Dokumentacja

Apel organizacji społecznych: przejrzysty wybór sędziów i jawne działanie Trybunału Konstytucyjnego

24 lutego 2026 r. razem z szeroką koalicją organizacji społecznych i eksperckich podpisaliśmy apel w sprawie przejrzystości wyboru sędziów Trybunału Konstytucyjnego oraz jawnego, rzetelnego funkcjonowania TK. W imieniu sygnatariuszy apel podpisał Maciej Nowicki, Prezes Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka. Dlaczego zabraliśmy głos? Trybunał Konstytucyjny wyznacza realne granice władzy państwa i wpływa na codzienne życie wszystkich osób…

Dokumentacja

Webinar o posiedzeniach komisji rady gminy

Zapraszamy na kolejne spotkanie online – „Jawne komisje – dlaczego mamy prawo wiedzieć, co dzieje się na komisjach?”. Widzimy się 3 marca w godzinach 19:30–20:30! Obowiązuje rejestracja. Po ostatnim webinarze, dotyczącym działań samorządu, pojawiło się wiele pytań o jawność komisji, w tym o nagrywanie i transmitowanie ich przebiegu. W związku z tym zapraszamy na kolejny…

Dokumentacja

TVP i (nie)jawność. Obraz kontrolny

Czy to możliwe, że spółka skarbu państwa wykonująca zadania publiczne i misję medium publicznego, dotowana z podatków może działać poza jawnością? Odpowiedź jest dosyć prosta: tak. Przekaż 1,5% podatku Watchdogowi! Wystarczy, że wpiszesz nasz numer KRS 0000181348 w swoim rozliczeniu podatkowym.   Nasze wieloletnie zmagania z Telewizją Polską S.A. przypominają telenowelę i niekończące się pasmo niejawności.…

Dokumentacja

Co czeka samorządy w 2026 roku?

Zapraszamy do obejrzenia zapisu webinaru, w którym Szymon Osowski i Paulina Warachim analizują nadchodzące zmiany i największe wyzwania w funkcjonowaniu samorządów. Przekaż 1,5% podatku Watchdogowi! Wystarczy, że wpiszesz nasz numer KRS 0000181348 w swoim rozliczeniu podatkowym. Spotkanie poprowadziła Paulina Warachim, prezeska Fundacji Zielone Kujawy, związana z Radiem 13, w którym prowadzi audycje poświęcone samorządowi. Na jej…

Dokumentacja

Z miłości do jawności

Twoje 1,5% podatku ma większą moc, niż może się wydawać. Ten niewielki odsetek pozwala nam kontrolować, jak wydawane są publiczne pieniądze.  Dlaczego mówimy o „pilnowaniu”? Państwo, samorząd, spółki publiczne – wszystkie te instytucje dysponują pieniędzmi, które pochodzą z naszych podatków. To pieniądze wspólne. A to oznacza, że obywatele mają prawo wiedzieć: na co są wydawane,…

Dokumentacja

Wsparłeś nas w 2025 roku?

Przekazaliście nam darowiznę w 2025 roku? Nie zapomnijcie jej odliczyć w swoim rocznym zeznaniu podatkowym! Możecie zyskać nawet do 6% uzyskanego w danym roku dochodu. Jeśli w danym roku podatkowym przekazałeś lub przekazałaś darowizny na działania organizacji pożytku publicznego*, a taką organizacją jest Sieć Obywatelska Watchdog Polska, to masz prawo odliczyć je od swojego dochodu.…

Dokumentacja

1,5% podatku, 100% wdzięczności

Codziennie zadajemy rządzącym pytania, udzielamy porad prawnych, szkolimy, chodzimy do sądu. A to wszystko dzięki Wam. Ponad 50 % naszego budżetu stanowi Wasze wsparcie, w tym ponad 40 % pochodzi z 1,5 % podatku.  W zeszłym roku, wypełniając PIT, przekazaliście nam 1 407 087 zł. Otrzymaliśmy wpłaty od 5,5 tysiąca osób z całej Polski (przelewy…

Dokumentacja

Trzy miesiące na ochronę przed SLAPP. Apel organizacji społecznych

Trzy* miesiące. Dokładnie tyle czasu pozostało polskiemu rządowi na wdrożenie unijnej dyrektywy anty-SLAPP i uchwalenie prawa, które realnie ochroni dziennikarzy, aktywistów i obywateli przed uciążliwymi powództwami sądowymi służącymi wyłącznie zastraszaniu i nękaniu. Tymczasem projekt ustawy wciąż nie trafił do Sejmu, a jego ostateczny kształt pozostaje nieznany. Jako organizacje społeczne tworzące polską grupę anty-SLAPP – od…

Dokumentacja

Umowa na PR Polskiej Fundacji Narodowej. Siedem lat walki o informację publiczną

7 lat, kilka wyroków i dwa podejścia do „zawieszenia” wniosku – a wszystko po to, by dowiedzieć się, ile Polska Fundacja Narodowa zapłaciła agencji PR za promowanie swoich działań. Sądy konsekwentnie wskazywały, że Fundacja podlega u.d.i.p., a tajemnica przedsiębiorcy nie może być zasłoną bez konkretnego uzasadnienia. Kiedy w 2018 roku w mediach pojawiała się informacja,…

Dokumentacja

Prokuratura ujawniła postanowienie o umorzeniu śledztwa w sprawie afery maseczkowo-respiratorowej

Zanonimizowane postanowienie o umorzeniu śledztwa. Analiza ta osadzona jest w bezprecedensowym kontekście wczesnej fazy pandemii COVID-19, na przełomie marca i kwietnia 2020 roku. Był to czas ogromnej presji na instytucje państwowe, globalnego niedoboru środków medycznych oraz obowiązywania ram prawnych. Kontekst ten jest kluczowy dla zrozumienia zarówno motywacji rządu, jak i dla oceny, czy kryzys nie…

Dokumentacja

Podsumowanie działalności Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska w 2025 roku

2025 rok był dla Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska czasem intensywnej pracy, ważnych rozstrzygnięć i spotkań, które dawały sens codziennym wysiłkom. Działaliśmy tam, gdzie jawność bywa niewygodna, a kontrola obywatelska spotyka się z oporem – w sądach, w procesach legislacyjnych, w małych miejscowościach i dużych instytucjach. To był rok rozmów, wniosków, wyroków i wspólnych zwycięstw, ale…

Dokumentacja

Dlaczego połowiczna zmiana art. 196 k.k. nie chroni wolności słowa

Wspólnie z ARTICLE 19 i Helsińską Fundacją Praw Człowieka w ramach konsultacji przekazaliśmy nasze stanowisko dotyczące projektu zmiany art. 196 Kodeksu karnego. Nasze stanowisko Uważamy, że proponowana nowelizacja – polegająca jedynie na usunięciu kary pozbawienia wolności – nie rozwiązuje podstawowego problemu, jakim jest sama penalizacja tzw. obrazy uczuć religijnych. Choć Ministerstwo Sprawiedliwości wskazuje na wyrok…

Dokumentacja

Nowy raport o SLAPP-ach ostrzega: liczba nadużywczych pozwów rośnie, a działania UE pozostają w tyle

Nowy raport Koalicji Przeciwko SLAPP-om w Europie (Coalition Against SLAPPs in Europe – CASE) oraz Fundacji Daphne Caruany Galizii wskazuje, że liczba SLAPP-ów – strategicznych pozwów przeciwko udziałowi społecznemu – nadal rośnie w całej Europie, mimo wejścia w życie w maju 2024 r. nowej unijnej ustawy anty-SLAPP. Państwa członkowskie mają obowiązek wdrożyć ją do prawa…

Dokumentacja

Co czeka samorządy w 2026 roku? Najważniejsze wyzwania

Zapraszamy na wyjątkowe spotkanie, podczas którego porozmawiamy o najważniejszych kwestiach związanych z prawami mieszkańców w samorządzie oraz o tym, jak jawnie powinien działać samorząd. Omówimy planowane zmiany dotyczące funkcjonowania samorządów oraz to, co najistotniejszego wydarzyło się ostatnio w obszarze jawności. Wiemy też, że media społecznościowe władzy oraz gazety wydawane przez samorządy są codziennym problemem dla…

Dokumentacja

Bez niezależności i bez pluralizmu – krytyczna ocena projektu ustawy wdrażającej EMFA

Wraz z innymi organizacjami społecznymi złożyliśmy uwagi do projektu ustawy wdrażającej Europejski akt o wolności mediów (EMFA). Mimo uwzględnienia części wcześniejszych postulatów, dokument w wielu kluczowych obszarach nie realizuje standardów wynikających z prawa unijnego. Projekt koncentruje się głównie na obecnym modelu funkcjonowania mediów publicznych, pomijając potrzebę ich głębokiej modernizacji, wzmocnienia misji publicznej oraz realnych gwarancji…

Dokumentacja

Prawo do informacji to klucz do realnej ochrony bezdomnych zwierząt

Opieka nad bezdomnymi zwierzętami to nie tylko kwestia empatii — to także zadanie publiczne, które powinno być przejrzyście realizowane i kontrolowane przez obywateli. Dzięki prawu do informacji każdy z nas może sprawdzić, jak gminy i instytucje realizują swoje obowiązki wobec zwierząt: jakie programy są prowadzone, na co wydawane są środki publiczne, jakie umowy podpisano ze…

Dokumentacja

Lokalny lobbing pod lupą – zapraszamy na warsztaty w Bydgoszczy i Suchym Lesie

Zapraszamy na warsztat realizowany w ramach projektu Lokalne wpływy, wspólna kontrola organizowanego przez Sieć Obywatelska Watchdog Polska W trakcie spotkań chcemy porozmawiać o tym: ● na co my, jako mieszkańcy, mamy wpływ; ● kto formalnie podejmuje decyzje i jaka jest ich ścieżka; ● jak funkcjonują władze gminy; ● czy i jakie są dobre praktyki w…

Dokumentacja

Jawność doktoratu a archiwa. Wyrok WSA w sprawie recenzji doktoratu Karola Nawrockiego

Przed drugą turą wyborów prezydenckich zapytaliśmy Uniwersytet Gdański o recenzje pracy doktorskiej Karola Nawrockiego. Wcześniej z takim wnioskiem wystąpił dr Piotr Cybula i recenzje zostały mu udostępnione w trybie ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. Chcieliśmy sprawdzić, czy uda nam się pozyskać te dokumenty, korzystając z mniej formalnej ścieżki, jaką przewiduje prawo do informacji.…

Dokumentacja

„Prawa są do używania” – najnowsza wersja poradnika

„Prawa są do używania” to praktyczny i przystępny poradnik dla osób, które chcą mieć realny wpływ na decyzje podejmowane w swojej gminie. Publikacja pokazuje, jak w praktyce korzystać z praw przysługujących mieszkankom i mieszkańcom – od dostępu do informacji publicznej, przez składanie wniosków, petycji i skarg, aż po udział w konsultacjach społecznych, inicjatywach lokalnych, budżecie…

Dokumentacja

Zapraszamy na kurs “(Bez)Nadzieja małej i dużej gminy”!

15 stycznia otwieramy nabór do szóstej edycji kursu “(Bez)Nadzieja małej i dużej gminy”. Na zgłoszenia czekamy do 28 lutego.   O kursie (Bez)Nadzieja małej i dużej gminy to cykl szkoleniowy organizowany przez Sieć Obywatelską Watchdog Polska. Składa się z wykładów prowadzonych online, a także treści udostępnionych na naszej zamkniętej platformie kursowej. Uczestnicy i uczestniczki kursu…

Dokumentacja

Wtorkowy dyżur prawnika – zadzwoń i zapytaj

Masz pytania związane z prawem do informacji publicznej, dostępem do informacji o środowisku, ponownym wykorzystaniem danych publicznych, skargami, wnioskami albo lokalnymi przepisami samorządowymi? Nasz prawnik, Szymon Dubiel, odpowie na Twoje pytania we wtorki w godzinach 11:00–17:00 pod numerem 697 932 643. Zadzwoń, aby uzyskać pierwsze wskazówki i wyjaśnić wątpliwości.  Zakres porad Specjalizujemy się w dostępie…