W finałowym odcinku trzeciego sezonu „Samorząd LevelUp” Joanna Wons-Kleta i Szymon Osowski rozmawiali o tym, co dzieje się za zamkniętymi drzwiami polskich gmin — o lokalnym lobbingu, wpływie na decyzje samorządowe i o tym, dlaczego jawność procesów decyzyjnych jest warunkiem realnej kontroli władzy. Punktem wyjścia do rozmowy był raport Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska „Za zamkniętymi…
Od 1 lipca 2026 roku działa Centralny Rejestr Umów. To moment, na który czekaliśmy od lat. Nie dlatego, że rejestr jest idealny. Nie jest. Nie dlatego, że rozwiązuje wszystkie problemy z dostępem do informacji o wydatkowaniu pieniędzy publicznych. Nie rozwiązuje. Ale dlatego, że po raz pierwszy dostajemy jedno miejsce, w którym można sprawdzić informacje o…
Czy klub sportowy należący do samorządu może ukrywać wynagrodzenia finansowane z publicznych pieniędzy? Większość klubów twierdzi, że tak. Zapytaliśmy o wynagrodzenia osiem samorządowych spółek sportowych. Łączy je jedno – żadna nie zdecydowała się na pełną jawność. W lutym pisaliśmy o naszych wnioskach o informację publiczną do Śląska Wrocław i Piasta Gliwice (więcej tutaj). Pytaliśmy…
U podłoża jednego z najważniejszych sporów dotyczących jawności leży z pozoru prosta sprawa o udostępnienie danych finansowych. 30 czerwca zajmie się nią Sąd Najwyższy.
Na początku 2024 r. dziennikarz wystąpił do Komisji Europejskiej o dostęp do wiadomości wysłanej na Signalu przez prezydenta Francji Emmanuela Macrona do przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen. Wiadomość dotyczyła negocjowanej umowy handlowej między Unią Europejską a państwami Mercosur. Odpowiedzi nie otrzymał, ale sprawa postawiła fundamentalne pytanie: jak zagwarantować obywatelom prawo do kontroli działań…
WSPÓLNE OŚWIADCZENIE POLSKICH I UKRAIŃSKICH ORGANIZACJI, DZIAŁACZY I DZIAŁACZEK SPOŁECZNYCH Współpraca polskiego i ukraińskiego społeczeństwa obywatelskiego rozwija się nieprzerwanie od wielu już dekad. Zapewniamy Was, że nie przerwą jej ani nie osłabią ostatnie wydarzenia polityczne. Nasza przyjaźń trwa i jedynie krzepnie w obliczu rosyjskiej agresji i dzięki heroicznej walce narodu ukraińskiego „za wolność waszą i…
Zapraszamy na 2 dni z jawnością! Po raz czwarty spotykamy się po to, aby spojrzeć, co dzieje się w temacie, zgromadzić osoby, dla których jawność jest ważna, sprawdzić jakie są trendy, poznać dobre praktyki ze świata, narzędzia, a przede wszystkim spotkać się ze wszystkimi, którzy działają na rzecz jawności. Kiedy: 26-27 września Gdzie: Pruszków Rekrutacja…
To niezwykle ważny dzień dla dziennikarzy, aktywistów i każdej osoby angażującej się w życie publiczne. Prezydent podpisał ustawę o szczególnych środkach ochrony osób uczestniczących w debacie publicznej. To oznacza, że po latach negocjacji, rzecznictwa, kampanii medialnych i propozycji zmian prawnych Polska ma ustawę anty-SLAPP. ARTICLE 19 Europe, Helsińska Fundacja Praw Człowieka oraz Watchdog Polska wyrażają…
Wspólnie z Instytutem Finansów Publicznych zaapelowaliśmy do premiera Donalda Tuska o to, by Centralny Rejestr Umów był nie tylko stroną do ręcznego przeglądania, ale realnym narzędziem kontroli obywatelskiej. Domagamy się publicznego API, otwartych formatów danych i pełnej historii zmian. Bez tego w rejestrze pojawią się dane, których nie da się przetwarzać. Treść apelu. Podczas konferencji…
Razem z innymi organizacjami społecznymi i dziennikarskimi zaapelowaliśmy do Prezydenta RP o podpisanie ustawy o szczególnych środkach ochrony osób uczestniczących w debacie publicznej. W apelu podkreślamy, że nowe przepisy mają chronić osoby zabierające głos w sprawach publicznych przed tzw. SLAPP-ami, czyli pozwami wykorzystywanymi do zastraszania i uciszania krytyków, dziennikarzy, aktywistów oraz organizacji społecznych. Treść…
Choć sprawy dotyczące dostępu do informacji publicznej zwykle trafiają do sądów administracyjnych, ustawa przewiduje również odpowiedzialność karną za nieudostępnienie informacji. W praktyce jednak przepis karny w ustawie czyli art. 23 u.d.i.p. jest przepisem martwym. W ostatnich tygodniach zakończyły się dwie sprawy, które pokazują, że również przed sądy karne mogą chronić prawo do informacji i wyciągnąć…
W zeszłym tygodniu NSA wydał bardzo zły wyrok, o którym mogliście już słyszeć. Chodzi o sprawę, w której pojawił się wątek dopuszczalności anonimowych wniosków o dostęp do informacji publicznej. Ale od początku! Obywatel złożył do Głównego Inspektora Transportu Drogowego wniosek o dostęp do informacji zawierający szereg pytań o konkretny fotoradar. Wniosek został przesłany mailem z…
Mimo ogromnego wpływu decyzji lokalnych władz na życie mieszkańców, mechanizmy wpływania na nie pozostają słabo uregulowane i mało przejrzyste. W Polsce przepisy dotyczące lobbingu obejmują głównie poziom rządowy i parlamentarny, pozostawiając samorządy poza systemem obowiązkowej transparentności. Dlatego Sieć Obywatelska Watchdog Polska realizowała projekt, w którym badała zjawisko lokalnego lobbingu: „Lokalne wpływy, wspólna kontrola” finansowanego w…
Sytuacja geopolityczna naszego kraju każe poważnie myśleć o bezpieczeństwie. Czy jednak ograniczanie prawa do informacji pod hasłem ochrony państwa jest skuteczną odpowiedzią na zagrożenia płynące z zewnątrz? Trudno budować poczucie bezpieczeństwa tam, gdzie obywatele tracą możliwość kontrolowania działań instytucji publicznych. W marcu serwis prawo.pl alarmował, że do samorządów w całej Polsce „niemal hurtowo” spływają pytania…
Już 13 czerwca na Stadionie Narodowym ponownie spotkamy się na Pikniku Naukowym Polskiego Radia i Centrum Nauki Kopernik. W tym roku na stoisku Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska pokażemy najmłodszym i ich opiekunom, że ciekawość świata, zadawanie pytań i szukanie odpowiedzi mogą być fascynującą przygodą. Przygotowaliśmy kilka prostych i angażujących aktywności, dzięki którym uczestnicy dowiedzą się,…
