na stronie:
Dokumentacja

Nieprawomocny wyrok w sprawie ataków na Alicję Matwiejczuk

Trzy wybite szyby w samochodach, groźby i obawa o własne bezpieczeństwo. Tak wyglądały ostatnie miesiące Alicji Matwiejczuk, członkini Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska i lokalnej działaczki z Ośna Lubuskiego. 9 listopada 2026 roku zapadł nieprawomocny wyrok w sprawie mężczyzny oskarżonego m.in. o niszczenie użytkowanych przez nią samochodów. Sąd wymierzył mu karę 3 lat i 6 miesięcy…

Dokumentacja

Pytania bez odpowiedzi – wyniki globalnego testu prawa do informacji

  Międzynarodowe badanie pokazało, że wiele instytucji pozostawia wnioski o informację bez odpowiedzi. Wyniki przedstawiono podczas konferencji z okazji Międzynarodowego Dnia Powszechnego Dostępu do Informacji, która odbyła się 28–30 września 2026 roku we Freetown w Sierra Leone, w połączeniu z 17. Międzynarodową Konferencją Komisarzy Informacji (ICIC).  Wydarzenie zgromadziło ponad 200 uczestników z 41 państw —…

Dokumentacja

Apel organizacji społeczeństwa obywatelskiego o reset w sprawie Trybunału Konstytucyjnego

6 listopada 2026 r. wraz z siedemnastoma innymi organizacjami społecznymi podpisaliśmy apel w sprawie Trybunału Konstytucyjnego. Kryzys, który trwa od 2015 roku, stał się kryzysem legitymizacji sądu mającego gwarantować konstytucyjne prawa obywateli. Uważamy, że zaufania do Trybunału nie przywróci żadne rozwiązanie jednostronne. Potrzebne jest porozumienie elit politycznych co do zasad jego dalszego funkcjonowania. Apelujemy do…

Dokumentacja

Apel o pilną korektę demograficzną

Wraz z blisko 30 organizacjami społecznymi i kilkudziesięcioma naukowcami podpisaliśmy apel do parlamentarzystów w sprawie pilnej korekty demograficznej, czyli zmiany liczby posłów wybieranych w poszczególnych okręgach tak, by odpowiadała liczbie ich mieszkańców. Prezydent zawetował nowelizację Kodeksu wyborczego z 4 września 2026 r. (druk nr 2670). W odpowiedzi autorzy apelu, Zofia Lutkiewicz z Fundacji Odpowiedzialna Polityka…

Dokumentacja

Trybunał Konstytucyjny nie jest własnością polityków. Rzeczpospolita jest dobrem wspólnym nas wszystkich

Od lat nie mamy w Polsce sądu konstytucyjnego, do którego moglibyśmy zwrócić się z przekonaniem, że skutecznie ochroni nasze prawa i wolności, a jego wyroki nie będą miały podłoża politycznego. Ostatnie wydarzenia wokół Trybunału Konstytucyjnego nie napawają optymizmem. Stoimy przed trudnym dylematem: czy zaakceptować doraźne rozwiązania, które mogą przełamać wieloletni impas, lecz nie naprawią instytucji. Nie…

Dokumentacja

Totalizator przegrywa w NSA po raz drugi. Kogo sponsorował w latach 2013–2017?

Po ośmiu latach i czterech wyrokach wciąż czekamy na odpowiedź. W 2018 r. zapytaliśmy Totalizator Sportowy, kogo sponsoruje i za ile. Naczelny Sąd Administracyjny po raz drugi przyznał nam rację: spółka nie może odmówić informacji samym stwierdzeniem, że ma dużo dokumentów do przejrzenia. Osiem lat temu, po doniesieniach o finansowaniu zjazdu Klubów „Gazety Polskiej” przez…

Dokumentacja

Dziesięć lat walki o jawność. Sprawa Lux Veritatis pokazuje, jak łatwo osłabić prawo do informacji

Sąd Najwyższy orzekł w sprawie, którą prowadzimy od 2016 roku, i zrobił to tak, jak się obawialiśmy. Uznał, że art. 23 ustawy o dostępie do informacji publicznej chroni ogólną jawność życia publicznego, a nie prawo konkretnej osoby, która o informację zapytała. Wnioskodawca, któremu odmówiono odpowiedzi, nie jest więc pokrzywdzonym i nie może sam wnieść aktu…

Dokumentacja

Co dalej z ustawą o dostępie do informacji?

Rządowe Centrum Legislacji zapowiada, że planowana nowelizacja ustawy o dostępie do informacji publicznej będzie miała ograniczony zakres. Podczas spotkania z organizacjami społecznymi 27 października 2026 r. przedstawiciele RCL poinformowali, że nie zamierzają uwzględniać części zmian zgłaszanych wcześniej przez samorządy i ministerstwa. Wszystkie te informacje zostały jednak przekazane wyłącznie ustnie. Uczestnicy spotkania nie otrzymali żadnych dokumentów…

Dokumentacja

Ministerstwo Sprawiedliwości zapowiada zmiany w art. 212 k.k. Czekamy na konkrety i na odpowiedź na nasz list

Na konferencji zorganizowanej 19 października przez Agorę, ARTICLE 19 Europe, Helsińską Fundację Praw Człowieka i Sieć Obywatelską Watchdog Polska, wiceminister Dariusz Mazur zadeklarował, że resort popiera ograniczenie karalności zniesławienia. To dobry moment, by przypomnieć apel, który miesiąc temu wystosowaliśmy z kilkunastoma organizacjami z różnych stron sceny politycznej do Ministra Sprawiedliwości Waldemara Żurka o rozpoczęcie prac…

Dokumentacja

Ile zarabiają lekarze? 

Po głośnych doniesieniach o milionowych wynagrodzeniach postanowiliśmy odejść od pojedynczych przykładów i sprawdzić dane. Wysłaliśmy 1358 wniosków o informację publiczną do placówek medycznych w całej Polsce. Odpowiedzi pokazały nie tylko skalę i zróżnicowanie zarobków, ale też to, jak wiele szpitali wciąż nie chce ujawniać informacji o wydawaniu publicznych pieniędzy.  Raport z monitoringu zarobków lekarzy Trwająca…

Dokumentacja

Dziękujemy, że patrzycie z nami władzy na ręce

Nie wiemy, kto będzie rządził za rok, za pięć czy za dziesięć lat. Wiemy za to jedno – każdej władzy trzeba patrzeć na ręce i dzięki Waszemu 1,5% podatku możemy to nadal robić! W tym roku 5000 podatników i podatniczek przekazało 1,5% swojego podatku na działania Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska. Łącznie zadeklarowaliście 1 367 180,80…

Dokumentacja

Pozew odpadnie, akt oskarżenia zostaje

Od lipca dziennikarza czy aktywistkę pozwanych w sprawie cywilnej chroni ustawa antySLAPP. Sąd może szybko odrzucić pozew, który ma uciszyć krytykę. Tyle że ten sam pomawiany może pójść do sądu karnego z art. 212 kodeksu karnego – a tam nic się nie zmieniło. O tej luce rozmawiali uczestnicy konferencji poświęconej przepisowi o zniesławieniu. 19 października…

Dokumentacja

Jedno pismo, miesiąc na odpowiedź. Wniosek z art. 241 KPA

Wydeptaną przez trawnik ścieżkę do przychodni zna każdy mieszkaniec. Gminny urzędnik może jej nigdy nie widzieć, a bez jego decyzji chodnik nie powstanie. Wystarczy jednak jedno pismo, by w deszczowe dni mieszkańcy nie musieli brodzić w błocie – to wniosek na podstawie art. 241 Kodeksu postępowania administracyjnego. Urząd ma miesiąc na odpowiedź i musi w…

Dokumentacja

Kto zapłacił za Igrzyska Wolności? 

Fundacja Liberté! organizuje w Łodzi Igrzyska Wolności, reklamowane jako największe w Polsce forum idei. Tegoroczna edycja już za dwa dni, a my wciąż czekamy na odpowiedź dotyczącą finansowania ze środków publicznych zeszłorocznej imprezy. W naszym wniosku o informację wysłanym w lutym 2026 roku zapytaliśmy, czy przy organizacji Igrzysk Wolności 2025 Fundacja korzystała ze środków publicznych,…

Dokumentacja

85 wniosków rocznie. Co urzędy mówią o informacji publicznej w 2025 roku

W 2025 r. do urzędów w Polsce wpłynęło co najmniej 275 616 wniosków o informację publiczną. Może wydawać się dużo, ale ich liczba rozkłada się bardzo nierówno. Kilkanaście instytucji dostało ich ponad tysiąc, a typowy urząd 85. Takie dane przynosi monitoring, w którym zapytaliśmy 2828 gmin, powiatów, urzędów marszałkowskich i ministerstw. Czas na zmiany Ustawa…