Po raz kolejny przedstawiliśmy nasze uwagi w ramach konsultacjach projektu „Polityki rozwoju sztucznej inteligencji w Polsce do 2030 roku”. Zwracamy w nich uwagę na potrzebę realnej przejrzystości w wykorzystywaniu AI przez administrację publiczną.
Nasze wcześniejsze rekomendacje dotyczące rozliczalności, dokumentowania i nadzoru nad systemami sztucznej inteligencji nadal pozostają aktualne. Obecnie jednak szczególnie podkreślamy dwa rozwiązania, bez których deklaracje o odpowiedzialnym korzystaniu z AI będą trudne do zweryfikowania.
Po pierwsze, potrzebny jest publiczny rejestr zastosowań AI w administracji publicznej. Obywatele powinni mieć możliwość sprawdzenia, które instytucje korzystają ze sztucznej inteligencji, w jakich obszarach, w jakim celu i w jakich procesach. Nie wystarczy wiedzieć, że dany system został kupiony lub wdrożony — kluczowe jest to, czy i jak wpływa na sprawy obywateli.
Po drugie, administracja powinna mieć obowiązek oznaczania użycia AI w decyzjach, pismach, dokumentach urzędowych i komunikacji z obywatelami. Taka informacja powinna pojawiać się zawsze wtedy, gdy sztuczna inteligencja uczestniczyła w przygotowaniu sprawy, analizy, rekomendacji, projektu pisma lub rozstrzygnięcia. Obywatel ma prawo wiedzieć, czy technologia miała wpływ na sposób potraktowania jego sprawy.
Transparentność nie jest przeszkodą dla innowacji. Przeciwnie — może zwiększać zaufanie do nowych technologii, ograniczać ryzyko nadużyć i pomagać administracji wdrażać AI w sposób bezpieczny oraz odpowiedzialny.
Dlatego postulujemy, by projekt Polityki AI został uzupełniony o konkretne działania i mierzalne wskaźniki: pełne ujawnianie zastosowań AI w publicznym rejestrze oraz oznaczanie wszystkich dokumentów i działań administracji przygotowanych z istotnym udziałem sztucznej inteligencji.
Komentarze