na stronie:
Dokumentacja

W 2025 roku złożyliśmy 17 opinii przyjaciela sądu. Dlaczego to robimy i czego dotyczą te sprawy?

W 2025 roku przygotowaliśmy i złożyliśmy 17 opinii przyjaciela sądu (amicus curiae). To narzędzie, które pozwala organizacjom społecznym zabrać głos w postępowaniach, w których nie są stroną, ale mają wiedzę, doświadczenie lub działają w interesie publicznym. Od kilku lat wspieramy osoby mierzące się z postępowaniami typu SLAPP (strategiczne pozwy/postępowania przeciwko partycypacji publicznej) oraz uważnie obserwujemy…

Dokumentacja

Senat i Sejm po stronie jawności! Centralny Rejestr Umów bez progów coraz bliżej

Dobra wiadomość dla wszystkich, którzy od lat walczą o przejrzystość życia publicznego – Senat RP poparł pełną jawność umów w Centralnym Rejestrze Umów. Co dalej? AKTUALIZACJA: 4 grudnia Sejm przegłosował poprawki zaproponowane przez Senat, zaś 18 grudnia 2025 r. Prezydent złożył pod ustawą swój podpis. Senatorowie i senatorki nie tylko odrzucili propozycję Ministerstwa Finansów, by…

Dokumentacja

Jawność kampanii nie jest dobrowolna. NSA przypomina, że komitet wyborczy to podmiot publiczny

W maju 2024 roku media donosiły, że Fundacja Projekt 71, na której czele stoi 21-letni radny powiatowy PiS-u, kupuje reklamy wyborcze polityków tej partii kandydujących do europarlamentu. Choć zarówno Fundacja, jak i Komitet Wyborczy PiS-u twierdzą, że wszystko odbywa się zgodnie z prawem, nie chcą pokazać żadnych dowodów na to.   Kilka dni po medialnych…

Dokumentacja

W obronie niezależności i pluralizmu mediów lokalnych

Wraz z innymi organizacjami wyrażamy sprzeciw wobec projektu zmian w ustawie o radiofonii i telewizji oraz innych ustawach, przygotowanego przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach wdrażania Europejskiego Aktu o Wolności Mediów (EMFA). W ogłoszonej wersji projektu zabrakło kluczowego zapisu zakazującego samorządom wydawania prasy, mimo że wcześniej takie ograniczenia były zapowiadane. Uważamy, że samorządowe…

Dokumentacja

Jak działania strażnicze wpływają na ochronę drzew? Trzy lata monitoringu

  Nadzieja to przekonanie, że to, co robimy, ma znaczenie, nawet jeśli nie sposób z góry przewidzieć, jakiego i kiedy znaczenia nabierze, na kogo i na co może wpłynąć. Rebecca Solnit, “Nadzieja w mroku” Jestem członkinią włodawskiego stowarzyszenia Inicjatywa Lokalna Między Drzewami, które działa w obronie drzew. Rzadko w tej pracy społecznej odczuwam satysfakcję, którą…

Dokumentacja

Ustawa anty-SLAPP w Sejmie: ambitny projekt, poważne luki

20 listopada w czasie posiedzenia Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu Arkadiusz Myrcha, przedstawiciel Ministerstwa Sprawiedliwości przedstawił założenia projektu ustawy implementującej unijną dyrektywę anty-SLAPP – ową. Sekretarz Stanu Arkadiusz Myrcha przedstawił projekt ustawy, która ma charakter procesowy: nie zmienia zasad debaty publicznej, lecz daje sądom narzędzia do szybkiego odrzucania oczywiście bezzasadnych powództw, wprowadza podwyższone…

Dokumentacja

Szamotuły — jedno rozstrzygnięcie dla 268 spraw

Po latach walki o rozliczenie przekazania danych wyborców Poczcie Polskiej zapadła kluczowa dla 268 połączonych spraw decyzja — sąd podtrzymał umorzenie śledztwa. Uznano, że tzw. ustawa abolicyjna wyłącza odpowiedzialność organizatorów wyborów kopertowych, mimo naszych zastrzeżeń co do jej zgodności z RODO. W latach 2020–2024 złożyliśmy 477 zawiadomień do prokuratury w sprawie udostępnienia przez część samorządów…

Dokumentacja

Pomóż nam usprawnić Poradnię Watchdoga, by nikt nie czuł się bezradny wobec władzy

Od ponad 20 lat pomagamy obywatelkom i obywatelom korzystać z prawa do informacji publicznej. Działamy na rzecz jawności życia publicznego w Polsce, patrzymy władzy na ręce, sprawdzamy, jak podejmuje decyzje i co robi z pieniędzmi podatników. Szkolimy, udzielamy bezpłatnych porad prawnych, egzekwujemy w sądach stosowanie prawa przez administrację. Dzięki nam coraz więcej osób wie, że…

Dokumentacja

500 zł zostaje! Sejm zdecydował o progu w CRU

Sejm głosował dziś nad poprawkami do ustawy zmieniającej przepisy o Centralnym Rejestrze Umów. W sprawie wysokości progu zgłoszono trzy propozycje: 500 zł (Polska 2050 i Razem), 1000 zł (PiS) oraz próg równy płacy minimalnej – ok. 4806 zł w 2026 r. (KO i Lewica). Polska 2050 niespodziewanie wycofała swoją poprawkę, zapowiadając jednocześnie, że w Senacie…

Dokumentacja

II czytanie ustawy o CRU: próg 10 tys. zł bez poparcia wśród posłów

19 listopada w Sejmie odbyło się II czytanie ustawy o Centralnym Rejestrze Umów. Rządowy projekt budzi wiele zastrzeżeń, a największe z nich dotyczy progu kwotowego, od którego instytucje będą zobowiązane do publikowania umów w rejestrze. Posłanka Jolanta Zięba-Gzik przedstawiła Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o rządowym projekcie ustawy zmieniającej ustawę o zmianie ustawy – Kodeks karny…

Dokumentacja

Lokalny lobbing pod lupą – zapraszamy na warsztaty w Katowicach

Zapraszamy na warsztat realizowany w ramach projektu Lokalne wpływy, wspólna kontrola organizowanego przez Sieć Obywatelska Watchdog Polska uwaga, zmiana terminu, szczegóły poniżej! W trakcie spotkań chcemy porozmawiać o tym: ● na co my, jako mieszkańcy, mamy wpływ; ● kto formalnie podejmuje decyzje i jaka jest ich ścieżka; ● jak funkcjonują władze gminy; ● czy i…

Dokumentacja

SLAPP-y bez granic. Zagraniczne przykłady pozwów uciszających krytyków

Od Irlandii przez Belgię po Włochy – w całej Europie aktywiści, dziennikarze, naukowcy i sygnaliści mierzą się z pozwami, które mają ich zastraszyć i uciszyć. Pozwy SLAPP (Strategic Lawsuits Against Public Participation) stały się narzędziem wpływowych polityków i korporacji do tłumienia krytyki, a także blokowania niewygodnych informacji. SLAPP – międzynarodowy problem, europejska odpowiedź SLAPP (Strategic…

Dokumentacja

Jawność jest patriotyczna

Patriotyzm, którego istotą powinny być obchody Święta Niepodległości, opiera się na idei państwa jako wspólnego dobra wszystkich obywateli. Fundamentem niepodległego, demokratycznego państwa jest dążenie do wolności, poszanowania godności i praw człowieka oraz solidarności społecznej. Demokratyczne państwo prawa powinno być bezpieczne, sprawne, ale przede wszystkim zobowiązane do ochrony mniejszości. Instrumentalne wykorzystywanie 11 listopada jako platformy do…

Dokumentacja

Katastrofa smoleńska – kto miał dostęp do akt postępowania?

Od prawie 6 lat usiłujemy dowiedzieć się, kto miał dostęp do akt postępowań w sprawie katastrofy smoleńskiej. Najpierw odmawiano nam dostępu z powodu wciąż trwających postępowań, potem Prokuratura Krajowa uznała, że nasz wniosek jest nieprecyzyjny.  Ustawa Prawo o prokuraturze z 28 stycznia 2016 roku przewiduje możliwość wglądu osób trzecich do akt toczących się postępowań, jeśli…

Dokumentacja

#ZnamyStawki: czas przestać milczeć o pieniądzach w kulturze 

Kto i ile zarabia w kulturze? Stowarzyszenie Kultura w Pracy domaga się jawności wynagrodzeń artystów i kosztów wydarzeń finansowanych z budżetu państwa. W rozmowie z nami Dawid Mateusz* i Patryk Kosenda** tłumaczą, dlaczego przejrzystość w kulturze to nie fanaberia, ale warunek zaufania i równości. Martyna Bójko: Rozmawiamy w ostatnim dniu przesłuchań konkursu chopinowskiego i przed…

Dokumentacja

Dołączamy do kampanii Zatrzymaj Faszyzm

Faszyzm to nie przeszłość. To mechanizm, który wraca, gdy milczymy. Wolności obywatelskie i standardy demokracji na naszych oczach ulegają stopniowemu ograniczaniu – w Polsce i na świecie, dlatego dołączamy do wspólnej inicjatywy kilkunastu organizacji społecznych i innych środowisk w projekcie “Zatrzymaj faszyzm”.

Dokumentacja

Tajemnica bankowa zamiast przejrzystości. NBP odmawia ujawnienia wykazu 630 umów

W lipcu 2025 roku zapytaliśmy Narodowy Bank Polski o listę podmiotów, które otrzymały od niego dofinansowanie w latach 2018 i 2019. Dla każdego z przyznanych dofinansowań wnosiliśmy o wskazanie: pełnej nazwy podmiotu, który otrzymał dofinansowanie, celu, na jaki środki dofinansowania zostały przyznane, wysokości przyznanego dofinansowania. NBP uznał, że to informacja przetworzona, i wezwał nas do…

Dokumentacja

Ministerstwo Finansów nie uwzględnia petycji o brak progu w Centralnym Rejestrze Umów

Otrzymaliśmy odpowiedź Ministra Finansów i Gospodarki na naszą petycję z 29 września 2025 r., w której wspólnie z Instytutem Finansów Publicznych oraz ponad 1200 obywatelami apelowaliśmy, by nie zwiększać progu kwotowego z 500 zł do 10 000 zł w Centralnym Rejestrze Umów jednostek sektora finansów publicznych. Petycja, o której pisaliśmy tutaj, została złożona do Prezesa…

Dokumentacja

Z północy na południe, ze wschodu na zachód – Jawność w drodze 2025!

Kolejna edycja Jawności w drodze za nami. Przejechaliśmy Polskę wzdłuż i wszerz — z północy na południe oraz ze wschodu na zachód. Było mnóstwo ciekawych rozmów, wiele emocji i okazji, by zobaczyć, jak wiele osób w Polsce chce działać i budować lepszą codzienność. To mocne słowa na początek, ale nie ukrywamy, że marzenie o tym,…

Dokumentacja

Projekt ustawy anty-SLAPP pod lupą: prawo, które może nie zadziałać

W kwietniu 2024 roku weszła w życie unijna Dyrektywa anty-SLAPPowa, która jest odpowiedzią na zjawisko pozywania dziennikarzy, aktywistów czy naukowców za krytykę osób wpływowych czy nagłaśnianie nadużyć władzy. Kraje członkowskie, w tym Polska, mają czas do maja 2026 roku na jej implementację do swoich systemów prawnych. Stojąc na stanowisku, że samo wdrożenie dyrektywy do polskiego…

Dokumentacja

Pytamy posłów i posłanki

Czy poprą pełną jawność umów? Po przekazaniu petycji w sprawie Centralnego Rejestru Umów na ręce Premiera i uzyskaniu informacji, że trafiła ona do Ministerstwa Finansów, wchodzimy w kluczową fazę kampanii. Wkrótce projektem przepisów zajmie się Sejm. Dlatego rozpoczęliśmy kolejną akcję – pytamy posłów i posłanki, czy poprą pełną jawność umów jednostek sektora finansów publicznych, bez…

Dokumentacja

Zapraszamy na listopadowe warsztaty!

7 listopada w Ośnie Lubuskim, a 15 listopada w Olsztynku zapraszamy na warsztaty o tym, jak zapadają decyzje lokalne i komu tak naprawdę służy samorząd. W trakcie spotkań chcemy opowiedzieć oraz porozmawiać o tym: ● na co my, jako mieszkańcy, mamy wpływ; ● kto formalnie podejmuje decyzje i jaka jest ich ścieżka; ● jak funkcjonują…

Dokumentacja

Podpisaliśmy apel o trwałe finansowanie niezależnych mediów w UE

Sieć Obywatelska Watchdog Polska dołączyła do apelu organizacji społecznych z całej Europy o zapewnienie silnego i długofalowego finansowania niezależnych mediów w budżecie Unii Europejskiej na lata 2028–2034. Uważamy, że wolne media to nie luksus, lecz infrastruktura demokratyczna – warunek dostępu obywateli do rzetelnych informacji i podejmowania świadomych decyzji. Podpisując list „Zainwestuj w wolne media: fundament…

Dokumentacja

Czy jeszcze ktoś patrzy lokalnej władzy na ręce?

Kiedyś były głosem społeczności i strażnikiem lokalnej demokracji. Dziś wiele mediów lokalnych walczy o przetrwanie lub zależy od pieniędzy tych, których powinny rozliczać. Jaką politykę powinno przyjąć państwo, by przywrócić im tę rolę i znów pozwolić patrzeć władzy na ręce? Sieć Obywatelska Watchdog Polska to – jak wiecie – organizacja wspierająca kontrolę obywatelską. Co do…

Dokumentacja

Winne drzewa. Jak usprawiedliwia się wycinkę przydrożnych alei

Drzewa przy drogach – typowanie do wycięcia i zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego Od kiedy zwracam uwagę na drzewa – bo było tak, że je widziałam, ale nie patrzyłam na nie świadomie – nurtują mnie pytania o wycinanie drzew przydrożnych. Kilka lat temu, przy drodze, którą często podróżuję, wycięto wszystkie okazałe drzewa, te o największych obwodach.…

Dokumentacja

Zawód i niedosyt. Projekt ustawy o CRU przyjęty przez rząd

  21 października, Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy zmieniającej ustawę o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw oraz o zmianie niektórych innych ustaw, przedłożony przez Ministra Finansów. Pod tą trudną nazwą kryją się przepisy zmieniające regulacje dotyczące Centralnego Rejestru Umów (CRU). Proponowane zmiany stanowią spore rozczarowanie, do największych z nich należy z…

Dokumentacja

Resort pytał o opinię na temat jawności umów. Wyników nie zobaczymy – „dokument wewnętrzny”

W kwietniu Ministerstwo Finansów zorganizowało konferencję na temat wdrożenia Centralnego Rejestru Umów. Jej uczestnicy mieli okazję wypowiedzieć się w ankiecie na temat proponowanego progu publikacji umów (10 tys. zł). O badaniu, w którym jedynie 9% respondentów uznało, że ten próg jest za wysoki, niewiele wiadomo.  Konferencję „Centralny Rejestr Umów JSFP jako narzędzie jawności życia publicznego.…

Dokumentacja

Z “Jawnością w drodze” w Nałęczowie!

Przez ostatnie pół roku podróżowaliśmy po Polsce, by rozmawiać z Wami o jawności, odwiedziliśmy ponad 30 miejscowości. Ostatnim przystankiem na naszej drodze miał być Radom, ale mamy dobrą wiadomość, jeszcze zajrzymy do Nałęczowa! Będziemy gościć na zaproszenie Kamila Czekirdy i inicjatywy Spotkania z pasją. Kiedy: 24 października, godz. 18:30 Gdzie: Hotel Arche, ul.Spółdzielcza 4B, Nałęczów…

Dokumentacja

Wiem, ale nie powiem? Nie z nami!

Dziękujemy wszystkim, którzy w swoich rozliczeniach podatkowych przekazali 1,5% podatku Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska. Dzięki Wam w 2025 roku (z rozliczeń za 2024 r.) otrzymaliśmy 1 407 087 zł. To ogromne wsparcie, które pozwala nam codziennie działać na rzecz jawności, prawa do informacji i uczciwego państwa. Od lat to właśnie dzięki Waszym decyzjom możemy patrzeć…

Dokumentacja

Otwarte rządy w praktyce. Po szczycie OGP 2025

Na początku października 2025 r. ponad 2 000 przedstawicieli rządów, społeczeństwa obywatelskiego oraz instytucji międzynarodowych z całego świata spotkało się na szczycie Open Government Partnership (OGP) w Vitorii-Gasteiz w Kraju Basków. Podczas szczytu debatowano na temat najlepszych praktyk i postępów w dziedzinie przejrzystości, rozliczalności, udziału obywateli w rządzeniu oraz uczciwości życia publicznego. To już dziewiąta…