na stronie:
Dokumentacja

Czego nauczyła mnie ustawa o dostępie do informacji publicznej?

Minęło 25 lat, odkąd dowiedziałam się, że mam jakieś prawa. Jako studentka zaczęłam pracować w instytucji publicznej. Od środka widziałam, jak rządzący wydzierali sobie w niej stanowiska. Ktoś z kadr pytał – jak to jest, że członka zarządu nigdy nie ma w pracy, a pensja na koniec miesiąca jest wysyłana na konto? Administracja tej instytucji…

Dokumentacja

Konkurs „Masz prawo wiedzieć! 25 lat ustawy o dostępie do informacji publicznej”

6 września 2001 roku Sejm uchwalił ustawę o dostępie do informacji publicznej. Ćwierć wieku później prawo do pytania i obowiązek odpowiadania są oczywistością, choć nie zawsze działa to tak, jak byśmy chcieli i dlatego powstała nasza organizacja.  Z okazji jubileuszu ustawy Sieć Obywatelska Watchdog Polska ogłasza konkurs. Prace przyjmujemy od 1 do 20 września 2026…

Dokumentacja

Wrzesień w szkole. O co możesz zapytać dyrektora

Pierwszego września rodzice i uczniowie dostają plan lekcji, listę podręczników i informację o wysokości składki na radę rodziców. A jeśli chcą wiedzieć coś ponad to, muszą zapytać. A można pytać o znacznie więcej, niż większość rodziców przypuszcza — bo szkoła jest instytucją publiczną i podlega tym samym regułom jawności co na przykład urząd gminy. Dyrektor…

Dokumentacja

Ścieżki kariery w zawodach prawniczych — wyniki monitoringu 2020–2025

Adwokat może zostać sędzią, prokurator notariuszem, a radca prawny wrócić do adwokatury. Przepisy na to pozwalają. Pytanie brzmi, jak często ktoś faktycznie z tej możliwości korzysta. Zebraliśmy dane z siedmiu instytucji i samorządów zawodowych za lata 2020–2025, uzupełniając je o wywiady z prawnikami, którzy taką zmianę przeszli. Obraz, który się wyłania, jest wyraźny: zawody prawnicze…

Dokumentacja

Masz pomysł na wydatek gminy? Wrzesień jest twój

Budżet obywatelski to ułamek gminnych pieniędzy, obudowany procedurą, głosowaniem i tabliczką z podziękowaniem. Reszta budżetu też jest otwarta na pomysły mieszkańców, tylko o tym jest znacznie ciszej. Procedura bywa uznaniowa, odpowiedzi można nie dostać, a ślad po pomysłodawcy ginie w pierwszej pozycji wydatków. I mimo to warto złożyć wniosek. Zapraszamy na pierwszy artykuł z serii…

Dokumentacja

12 spraw burmistrza Ośna Lubuskiego

Najpierw były wnioski o dokumenty dotyczące wydatków, naborów, inwestycji i zagospodarowania przestrzennego. Potem wezwania do uzupełniania braków, zarzuty nadużywania prawa do informacji i pozostawianie wniosków bez rozpoznania. W końcu sprawy trafiły do sądów. 18 czerwca NSA rozpoznał aż 12 sporów Stowarzyszenia Leubuzzi z władzami Ośna Lubuskiego i po raz kolejny przypomniał, że wniosku o informację…

Dokumentacja

Stanowisko organizacji społecznych w sprawie wyboru sędziego Trybunału Konstytucyjnego

Sieć Obywatelska Watchdog Polska podpisała stanowisko organizacji społecznych w sprawie kandydatury dr. Macieja Berka na stanowisko sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Od wielu lat Trybunał Konstytucyjny nie pełni roli ochrony praw i wolności. Poza kwestiami związanymi z zaangażowaniem Trybunału, poprzez swoje orzecznictwo, w bieżącą politykę, sam Trybunał stał się instytucją, w skład której wchodzą osoby, które były…

Dokumentacja

Urząd zablokował stowarzyszenie na Facebooku. RPO: to rodzaj cenzury

Urząd Miasta i Gminy w Białobrzegach zablokował na swoim profilu mieszkańca gminy i stowarzyszenie zajmujące się kontrolą samorządu. Po interwencji Rzecznika Praw Obywatelskich burmistrz wycofał się i wprowadził nowy regulamin moderacji. To dobra wiadomość w pojedynczej sprawie i zła w skali kraju: od siedmiu lat opisujemy ten problem, a ministerstwo cyfryzacji wciąż nie widzi potrzeby…

Dokumentacja

Niech żyje jawność! Zapraszamy na zlot jej fanek i fanów

Ruszyły zapisy na czwarty Zlot Fanek i Fanów Jawności! 26 i 27 września 2026 roku spotkamy się, żeby rozmawiać o jawności, dostępie do informacji i wyzwaniach, z którymi mierzą się dziś osoby patrzące władzy na ręce. Jeśli chcecie spędzić z nami te dwa dni, już możecie się rejestrować.  Codziennie, od 23 lat, opowiadamy o jawności.…

Dokumentacja

Program Zlotu Fanek i Fanów Jawności 2026

  O jawności, z jawnością, za jawność! Zapraszamy na dwa dni spotkań, rozmów, wymiany doświadczeń i zdobywania praktycznej wiedzy dotyczącej jawności życia publicznego. W programie znalazły się wykłady, debaty, sesje tematyczne oraz okazja do integracji osób działających na rzecz przejrzystości i prawa do informacji. Sobota, 26 września 2026 r. Od 10.00 – rejestracja uczestniczek i…

Dokumentacja

Praworządność w Polsce: reformy ruszyły, problemy zostały 

17 lipca Komisja Europejska opublikowała coroczny raport o praworządności, a w nim rozdział dotyczący Polski. Komisja ocenia sytuację w czterech obszarach: wymiar sprawiedliwości, przeciwdziałanie korupcji, wolność i pluralizm mediów oraz mechanizmy kontroli i równowagi. Ogólny obraz jest mieszany: odnotowano pewne postępy, ale wiele reform pozostaje niedokończonych, opóźnionych albo zablokowanych politycznie. Wymiar sprawiedliwości Komisja zauważa poprawę…

Dokumentacja

Spotkania, których nie ma w kalendarzu Hołowni. Sąd stanął po stronie Kancelarii Sejmu

Zapytaliśmy Kancelarię Sejmu o służbowe spotkania ówczesnego marszałka Szymona Hołowni. Dostaliśmy wykaz oficjalnych aktywności, w którym próżno szukać m.in. spotkań z politykami, o których sam Hołownia publicznie mówił. Kancelaria uznała jednak, że odpowiedziała na nasz wniosek w całości, a WSA przyznał jej rację. Spór sprowadził się do pytania, czy „spotkania służbowe” i „oficjalne” oznaczają to…

Dokumentacja

889,60 zł za wgląd do faktur. Sąd ukarał burmistrza Hajnówki 

Marta Iwańczuk chciała osobiście przejrzeć i sfotografować dokumenty księgowe Urzędu Miasta Hajnówka. Urząd zażądał jednak 889,60 zł i uzależnił dostęp do faktur od okazania potwierdzenia wpłaty. WSA stwierdził bezczynność z rażącym naruszeniem prawa i wymierzył burmistrzowi grzywnę.  Zaczęło się od tego, że nasza członkini, Marta Iwańczuk, 22.12.2025 r. zawnioskowała do Urzędu Miasta Hajnówka o udostępnienie…

Dokumentacja

Polacy chcieli jawności wszystkich umów. Dostali ją — półtora roku później

W listopadzie 2024 roku Ministerstwo Finansów proponowało, żeby do Centralnego Rejestru Umów trafiały kontrakty od 10 tysięcy złotych w górę. Zapytani o zdanie Polacy odpowiedzieli inaczej: 86 procent chciało progu niższego, a co drugi badany — żadnego progu w ogóle. Wtedy brzmiało to jak pobożne życzenie. Dziś jest prawem. Badanie zrealizowała agencja OpinionWay Polska na…