Minął rok od przekazania Poczcie Polskiej danych 30 milionów Polek i Polaków w celu organizacji tzw. kopertowych wyborów prezydenckich, które ostatecznie odbyły się w innym terminie i innym trybie. Panoptykon i inne organizacje alarmowały o braku podstaw prawnych do przekazania danych wyborców Poczcie przez gminy. Na Sprawdzamyjakjest.pl wspólnie z nami sprawdzaliście, które urzędy przekazały dane…

Samorządy bardzo chętnie sięgają po wygodnie narzędzie do promocji, jakim jest gazeta. Nie czyjaś, ale swoja. Bo kiedy gazeta jest komercyjnym tytułem, nie do końca mamy wpływ na treści w niej zamieszczane, tymczasem w “swojej” gazecie można bez ograniczeń pisać o świetnych inwestycjach wójta i gminie mlekiem i miodem płynącej. Trudno się oprzeć takiej pokusie,…

W zaprezentowanym do konsultacji Krajowym Planie Odbudowy (KPO) jednym z szeroko opisanych komponentów była transformacja cyfrowa. Jej głównym założeniem jest zwiększenie skali zastosowań rozwiązań cyfrowych w sektorze publicznym, gospodarce i społeczeństwie. Wśród szczegółowych rozwiązań zaproponowano wprowadzenie Krajowego Systemu e-Faktur – platformy za pośrednictwem której będzie można wystawiać i przechowywać faktury. Widzimy w nim szansę na…

Jeśli szukać sprawy, która stanowi kwintesencję niszczenia systemu ochrony naszych praw, to jest to sprawa karna, którą polskie państwo próbuje wytoczyć sędziemu Igorowi Tulei. Władza sądownicza nie jest lubiana przez inne władze. Ma bowiem ogromną siłę w państwie. Choć nie jest wybierana przez obywatelki i obywateli, jest w stanie stanąć na straży ich praw. Tym…

22 kwietnia o godz. 11 odbędzie się webinarium programu Aktywni Obywatele – Fundusz Regionalny na temat działań strażniczych. Osoby uczestniczące w webinarium będą mogły się później zapisać na indywidualne konsultacje. Jeśli działasz w organizacji społecznej i sprawdzasz władzę, to być może świetny punkt wyjścia dla Ciebie do wzmocnienia Twojej organizacji, Twoich działań i Twojej wiedzy.…

Kiedy czytasz Konstytucję, to widzisz jak wielką masz władzę. Z jednej strony to Ty jesteś suwerenem – źródłem władzy (art. 4). Ty możesz do korzystać z praw i wolności (art. 30-86), będąc ograniczonym jedynie prawami i wolnościami innych osób lub wypełniając swoje obowiązki. Organy Państwa nie mogą zrobić niczego, do czego nie miałyby właściwie przyjętej…

Krzysztof Szopa to z zamiłowania społecznik i zapewne dlatego został radnym gminy Komprachcice, a potem jej przewodniczącym w, jak mówi, pełnej niespodzianek kadencji. Prywatnie jest miłośnikiem starych 8-bitowych komputerów i nowych technologii, a także fanem powieści sci-fi i planszówek. Martyna Bójko: Słyszałam o gminach, w których sesje odbywają się w ten sposób, że radni wrzucają…

Jako przedstawiciele organizacji społecznych sprzeciwiamy się wrogiemu przejęciu urzędu Rzecznika Praw Obywatelskich przez rządzącą większość parlamentarną. Nie akceptujemy de facto rozstrzygania o naszych prawach i wolnościach przez politycznie zależny trybunał Julii Przyłębskiej, lekceważenia w jego pracach podstawowych zasad rzetelnego procesu, w tym kwestii niezależności i bezstronności sędziów. Przyjęty wczoraj przez trybunał pogląd stanowi kolejny przykład…

Sieć Obywatelska Watchdog Polska podpisała się pod listem organizacji społecznych do Naczelnej Rady Lekarskiej w sprawie doktora Pawła Grzesiowskiego, wobec którego Rada ma wszcząć postępowanie z wniosku pełniącego obowiązki Głównego Inspektora Sanitarnego. Doktor Paweł Grzesiowski to lekarz i ekspert w zakresie profilaktyki zakażeń szpitalnych oraz szczepień ochronnych. Od 2020 roku jest również ekspertem Naczelnej Izby…

9 września 2020 roku upłynęła kadencja Rzecznika Praw Obywatelskich, Adama Bodnara. Rzeczpospolita, gdyby miała odpowiedzialną władzę, powinna się na to przygotowywać najpóźniej do 10 sierpnia. Niestety jedynym środowiskiem, które te przygotowania rozpoczęło, byli sami obywatele i obywatelki zgłaszający społeczną kandydatkę dzięki wsparciu partii opozycyjnych. Spotkaliśmy się jednak z asymetrią siły. My obywatele i obywatelki możemy…

Wywożą śmieci, dostarczają wodę, prąd, zapewniają transport. Spółki komunalne towarzyszą nam na każdym kroku, zwłaszcza w mieście. Zwykle zauważamy ich obecność, gdy coś przestaje działać. Czy możemy, jako mieszkańcy, zajrzeć za drzwi takiej spółki, zobaczyć, jak funkcjonuje i czy dobrze wywiązuje się ze swoich obowiązków? My postanowiliśmy to sprawdzić! Kilka słów o spółkach komunalnych Spółki…

Prowadzone przez nas webinarium odbyło się 25 marca. Miało ono charakter interaktywny – uczestnicy mogli na czacie zadawać pytania. Dzięki temu mogliśmy nie tylko przedstawić ogólne założenia dotyczące dostępu do informacji, jego normatywne podstawy i międzynarodowe źródła – lecz także na bieżąco odnosić się do pytań zadawanych przed uczestników, których nurtowało m.in: czy dane kandydatów…

Mikołaj Pawlak: „(…) uprzejmie informuję, że w związku ze zgłoszeniem sprawy nieprowadzenia przez szkoły Biuletynu Informacji Publicznej oraz utrudnionego dostępu do statutu szkoły, Rzecznik Praw Dziecka skierował wystąpienie generalne do Ministra Edukacji i Nauki (…). Minister Edukacji i Nauki poinformował, wystąpi do wszystkich kuratorów oświaty z wnioskiem o uznanie powyższego zagadnienia za kluczowe w kontekście prowadzonych…

W Trybunale Konstytucyjnym czeka wniosek I Prezes Sądu Najwyższego Małgorzaty Manowskiej i skarga konstytucyjna, poparta przez Zbigniewa Ziobrę, jako Prokuratora Generalnego. Dotyczą m. n. konstytucyjności artykułu 23 ustawy o dostępie do informacji publicznej. To sankcja karna za celowe nieudostępnianie informacji. Odpowiedzialność karna za utrudnianie i nieudostępnienia informacji publicznej może być uznawana za przesadę, ale z…

W związku z trwającą od blisko roku pandemią, na całym świecie wprowadzane są różne rozwiązania prowadzące do ograniczania kontaktów międzyludzkich, których celem jest zapobieganie rozprzestrzenianiu się koronawirusa SARS-CoV-2. O ile sam cel wspomnianych regulacji należałoby uznać za słuszny, to z pewnością niepokojący jest fakt, że często prowadzą one do nadmiernej ingerencji w prawa podmiotowe przysługujące…

Według danych Freedom House poziom wolności w Białorusi wynosi 11 punktów na 100. Plasuje ją to na równi z Uzbekistanem, Jemenem czy Strefą Gazy, tyle że w tych dwóch ostatnich miejscach trwa wojna. Praworządność jest oceniana na 2 punkty z 40, a prawa obywatelskie na 9 punktów z 60. Niezależność i niezawisłość sądów ma ocenę…

62 organizacje społeczne podpisały się pod petycją do Pierwszej Prezes Sądu Najwyższego w sprawie wycofania jej wniosku do Trybunału Konstytucyjnego. Wniosek dotyczy zbadania zgodności z Konstytucją niektórych przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jeśli Trybunał Konstytucyjny uzna wymienione przepisy ustawy za niekonstytucyjne, w praktyce – prawdopodobnie – nie dowiemy się o tym, o czym…

Właśnie przesłaliśmy do prokuratury zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez członków Zarządu Krajowego Partii Wiosna Roberta Biedronia. Chodzi o czyn wskazany w art. 23 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, czyli nieudostępnienie informacji publicznej mimo ciążącego na podmiocie obowiązku. Dlaczego sięgamy po tak radykalny środek? Ponieważ partia skutecznie uniemożliwia…

Aktualizacja: 9 kwietnia 2021 r.  sąd nie otworzył przewodu sądowego, to znaczy nie został odczytany akt oskarżenia, natomiast zajmowaliśmy się kwestiami formalnymi – sąd rozpoznawał wnioski złożone przez obronę i przez prokuraturę o skierowanie sprawy na posiedzenie celem umorzenia. Jeżeli sąd uwzględniłby te wnioski, to na takim posiedzeniu sprawa mogła zostać umorzona i zakończona. Teoretycznie…

20 marca mija rocznica tego, co miało być kilkutygodniowym “lockdownem”, krótkotrwałym zaburzeniem naszego codziennego życia. Okazało się jednak, że pandemia koronawirusa zostaje z nami na dłużej, a rządzący muszą sobie z nią radzić. Śledziliśmy te działania na każdym kroku i zadawaliśmy im pytania.  Już w kwietniu ubiegłego roku raportowaliśmy o naszych działaniach, związanych z pandemią…

15 marca o 15.00 sejmowa Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka zajmuje się drugim czytaniem ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (druki nr 867 i 867-A). Oto jakie uwagi do tej ustawy przedstawiono w opiniach do niej zgłoszonych. Te podzielamy.   Ustawa wdraża przepisy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/541…

Dwa dni temu opisywaliśmy naszą sprawę dotyczącą przedwyborczej wypowiedzi premiera na temat rzekomego opanowania epidemii, które miało pozwolić bezpiecznie iść do urn. Zapytaliśmy wówczas, jakie analizy czy opinie skłoniły premiera do uznania, że sytuacja epidemiczna jest opanowana. Poprosiliśmy o udostępnienie tych analiz. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów w odpowiedzi poinformowała, że przedmiot wniosku nie stanowi informacji…

Składając opinię do projektów ustaw, zawsze liczymy, że projektodawcy pochylą się nad nimi i uwzględnią zgłaszane przez nas uwagi i propozycje, a finalny projekt ustawy będzie lepszy od pierwotnego. Niestety nie zawsze tak się dzieje. Przedstawiając w sierpniu 2020 roku wraz z Fundacją na Rzecz Prawnej Ochrony Zwierząt i Kontroli Obywatelskiej „Lex Nova” opinię do…

Ponad 50 organizacji pozarządowych, w tym Sieć Obywatelska Watchdog Polska, domaga się zwiększenia zaangażowania publicznego i wdrożenia polityki transparentności przez Europejski Bank Inwestycyjny. Czym jest EBI? Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) powstał w 1953 roku na podstawie Traktatów Rzymskich. Właścicielami banku są państwa członkowskie Unii Europejskiej. Bank pozyskuje środki finansowe na rynkach kapitałowych i udziela kredytów…

Cieszę się, że coraz mniej obawiamy się tego wirusa. To jest dobre podejście, bo on jest w odwrocie […] sytuacja epidemiczna jest opanowana. Jest coraz mniej zachorowań, dlatego wszystkich zapraszam: śmiało idźcie do urn wyborczych 12 lipca. Słowa premiera Mateusza Morawieckiego, wypowiedziane w czasie kampanii wyborczej przed drugą turą wyborów Prezydenta RP, odbiły się w…

W piątek 5 marca Rzecznik Praw Obywatelskich zaskarżył decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w sprawie przejęcia przez PKN Orlen wydawnictwa Polska Press. Poza uchyleniem decyzji, rzecznik domaga się także wstrzymania jej wykonania do czasu rozstrzygnięcia sprawy. Wcześniej, jako jedna z kilku organizacji pozarządowych, zwróciliśmy się w tej sprawie do RPO z prośbą o…

Niewątpliwie w obszarze praw człowieka w Rosji uwaga świata skupiona jest teraz na sprawie Aleksieja Nawalnego, jednakże u naszego wschodniego sąsiada obserwujemy obecnie systemowe „dokręcanie śruby” w obszarze praw i wolności człowieka, a liczne naruszenia praw człowieka są na porządku dziennym. Niektórzy nawet twierdzą, że przełom 2020 i 2021 roku to nowy etap rosyjskiego autorytaryzmu,…

Przed majowymi wyborami (które się ostatecznie nie odbyły) Poczta Polska zwróciła się do gmin o przekazanie jej danych ze spisu wyborców, choć nie miała do tego podstawy prawnej. Niestety Prezes UODO nie był zainteresowany wszczęciem postępowania w sprawie naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych przez Pocztę Polską. Wszystko wskazuje jednak na to, że będzie musiał.…

Gdy w maju 2020 r. nie odbyły się planowane przez rząd wybory, powstał problem, kto Poczcie Polskiej S.A. i Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych S.A. zwróci koszty poniesione w związku z ich przygotowaniem. Nie istniał przecież przepis pozwalający na taki zwrot. A skoro nie istniał, to postanowiono … go stworzyć. Dlatego też ustawą z 14 sierpnia…

Zapytaliśmy Kancelarię Prezesa Rady Ministrów i Ministerstwo Zdrowia o podstawy wprowadzenia narodowej kwarantanny i informacje o Radzie Medycznej, która miała być organem pomocniczym Premiera. Zamiast informacji, dostaliśmy prezentację różnych sposobów informowania nas o… braku informacji. Wygrywamy z epidemią i wprowadzamy Narodową Kwarantannę Pamiętacie jeszcze narodową kwarantannę? Nieco ponad dwa tygodnie po tym jak premier Mateusz…

Przez cały 2021 rok Sieć Obywatelska Watchdog Polska będzie zajmować się tematem „dokumentu wewnętrznego” w procesie tworzenia prawa. Chcemy pokazać jak pojawienie się tego „wytrychu” przydatnego w ukrywaniu istotnych informacji przez władzę zaszkodziło rządom prawa.  “Dokument wewnętrzny” czyli jaki? Na to najtrudniej odpowiedzieć. Czasem urzędy twierdzą, że są to maile, w których konkretne osoby proponują…

Ciężko Wam czasem powstrzymać emocje pod wpływem wieści dochodzących ze świata polityki? Macie ochotę w coś kopnąć? Czymś rzucić? W coś uderzyć? A może dławicie złość w sobie i psujecie sobie zdrowie? Mamy dla Was alternatywę. Nic tak nie pomaga, jak działanie. Wtedy, zamiast bezproduktywnej i niszczącej złości, pojawia się nadzieja i zaczyna się dziać…

Nie złość się na darmo. Przekaż nam 1%. Zrobimy, co trzeba. Zeszły rok był wyjątkowo trudny dla nas wszystkich z powodu pandemii. Niestety także politycy i osoby publiczne swoimi nieprzemyślanymi decyzjami i wypowiedziami wystawiały nasze nerwy na próbę.  Być może niejednokrotnie miałaś/miałeś ochotę rzucić w monitor komputera bądź telewizor czymś ciężkim, słysząc o kosztach wyborów,…

  Fundacja Instytut na rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris wysłała do Prezydenta Miasta Poznania wniosek o informację publiczną. Chce poznać nazwiska nauczycieli, którzy wzięli udział w szkoleniach antydyskryminacyjnych. Urząd oraz jedno ze stowarzyszeń, które prowadziło takie szkolenia, odmawiają. Twierdzą, że chronią w ten sposób dane osobowe nauczycielek i nauczycieli. Czy mają rację? Ordo Iuris prosi…

10 lutego 2021 roku Zarząd Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska podpisał stanowisko organizacji społecznych dotyczące opłaty medialnej. Dlaczego uznaliśmy protestowanie za stosowne? Głównie z powodu mało wiarygodnego odwoływania się do kwestii pandemii COVID-19 oraz braku rzetelnej informacji i zachowania procedur przy tworzeniu projektu. To zaś, wzmocnione doświadczeniem i wiedzą, jak przebiegają procesy zabierania gwarancji demokratycznych na…

Liczba użytkowników zablokowanych na miejskim Facebooku to informacja publiczna – orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, który w uzasadnieniu wyroku wypowiedział się również na temat samej praktyki blokowania komentarzy przez urząd. Przypomniał, że wolność wypowiedzi mieszkańców na temat działań władz to podstawa demokratycznego państwa. Media społecznościowe są coraz chętniej wykorzystywane przez gminy do informowania mieszkańców…

Co proponuje projekt ustawy o ochronie wolności słowa? Pierwsze skojarzenia to czasy świetności Głównego Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, czyli PRL. Ministerstwo Sprawiedliwości opublikowało wczoraj tekst długo zapowiadanej ustawy o ochronie wolności słowa w internetowych serwisach społecznościowych [LINK]. Już pojawiły się pierwsze analizy poszczególnych zapisów [LINK], a lada moment przeczytamy kolejne. Proponuję jednak, by…

Polska obraduje zdalnie, a z mniejszych i większych miejscowości docierają do nas sygnały o różnych wątpliwościach czy nieprawidłowościach. Z jednej strony takie sesje to wygodne i bezpieczne rozwiązanie – nie trzeba pędzić do urzędu, zakładać maseczek, tylko w zaciszu domowym zadumać się nad sprawami gminy czy miasta. Jako mieszkańcy gminy (swojej lub dowolnej w Polsce)…

Pod koniec 2019 r. w mediach pojawiła się informacja, że Gdańsk podpisał umowę na zaprojektowanie i budowę parkingów kubaturowych z 40-letnią koncesją. Zarówno radnym jak i mieszkańcom nie chciano udostępnić jej w całości, tłumacząc, że na przeszkodzie do ujawnienia m.in zapisów dot. wypowiedzenia tej umowy stoi tajemnica przedsiębiorstwa. To, ile pism trzeba było wymienić, by…

Jest takie angielskie słowo „accountability”. Dotyczy sfery publicznej i tego, jak rządzą rządzący. Nigdy nie dawało się go dobrze przetłumaczyć na język polski. Bo wprost tłumaczone – jako „rozliczalność” – brzmiało zbyt obcesowo. Obchodzono tę niezręczność słowem „odpowiedzialność”. Ale ono jest z kolei za delikatne. Chodzi bowiem bardziej o to, że rządzący, decydenci, każdy, kto…

Mamy kolejny dowód na to, że warto prowadzić sprawy sądowe. Raptem kilka dni po podpisaniu przez Prezydenta Szczecina umowy sponsorskiej społeczeństwo poznało kwotę, o jaką wzbogaci się budżet gminy przez to, że sala widowisko-sportowa będzie „Netto Areną”. Szczecińska Gazeta Wyborcza napisała, że „nikt już nie robi tajemnic”. Przez ostatnie trzy lata (gdy obowiązywała poprzednia umowa)…

Codziennie sprawdzamy, jak działają publiczne instytucje. W 2020  roku wysłaliśmy łącznie  9528 wniosków o informację publiczną m.in. do ministerstw, kancelarii Premiera, kancelarii Sejmu, gmin, szpitali, partii politycznych, spółek komunalnych, nadleśnictw instytucji kultury. 373 spośród nich to wnioski do pojedynczych instytucji. Wysyłaliśmy je, ilekroć w przestrzeni publicznej pojawiał się ważny temat wymagający wyjaśnienia czy dostarczenia danych…

14 stycznia 2021 r., przed decydującym głosowaniem (26 stycznia 2021) w Komisji Rybołówstwa Parlamentu Europejskiego, 72 organizacje społeczne z UE i całego świata zaapelowały do eurodeputowanych o większą transparentność w kontroli połowów i egzekwowaniu przepisów. W liście skierowanym do wszystkich europosłów sygnatariusze ostrzegają, że brak przejrzystości we wdrażaniu rozporządzenia UE w sprawie kontroli rybołówstwa oznacza,…

Ministerstwo Edukacji i Nauki w listopadzie 2020 r. ogłosiło, że przekaże 1,75 mln zł na tłumaczenie na angielski Powszechnej encyklopedii filozofii powstałej na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II. Zapytaliśmy o szczegóły tego projektu. To nie spotkało się z aprobatą KUL-u, który poinformował nas, że wniosek o subwencję to dokument prywatny i udostępnienie go godziłoby…