na stronie:
Dokumentacja

Po presesji w Genewie – o stanie prawa do informacji w Polsce

Już w listopadzie 2022 roku Rada Praw Człowieka ONZ będzie badać w jakim stopniu prawa człowieka są przestrzegane w Polsce. Jest to część mechanizmu Powszechnego Okresowego Przeglądu Praw Człowieka ONZ – Universal Periodic Review (UPR). Nim jednak reprezentanci poszczególnych rządów zabiorą głos, ma miejsce tzw. presesja. W tym roku odbyła się ona w dniach 29-31…

Dokumentacja

Zaczęło się od tego, że burmistrz na mnie nakrzyczał

Rozmowa z Alicją Matwiejczuk, uczestniczką tegorocznej edycji Szkoły Inicjatyw Strażniczych*, działaczką społeczną, aktywistką, przez wiele lat związaną zawodowo z walką o prawa człowieka. Ośnianką od zawsze. Zauroczoną pięknem lubuskich jezior, rzek, mokradeł i lasów. Założycielką fundacji w Wielkiej Brytanii, Polish Community Centre Cooltura oraz Organizacji Młodzieżowej Kameleon. Współzałożycielką Stowarzyszenia Leubuzzi, skupiającego się na walce o…

Dokumentacja

Inicjatywa uchwałodawcza

Ustawa o samorządzie gminnym przewiduje możliwość zgłoszenia projektu uchwały przez mieszkańców. Musi ona dotyczyć kwestii, którymi może zajmować się rada gminy, np. nazwy ulicy. Zgłoszenie projektu uchwały wymaga poparcia mieszkańców. W gminie do 5000 mieszkańców – co najmniej 100 osób; w gminie do 20 000 mieszkańców – co najmniej 200 osób, a w gminie powyżej…

Dokumentacja

Praca dla koordynatora/koordynatorki budżetów projektowych

Stowarzyszenie Sieć Obywatelska Watchdog Polska poszukuje osoby na stanowisko koordynatora_koordynatorki budżetów projektowych. Do zadań koordynatora_koordynatorki budżetów projektowych będzie należeć: bieżące prowadzenie budżetów zgodnie z wzorami wskazanymi przez grantodawców, dbanie o płynność wydatków, w tym sprawdzanie poziomu realizacji wydatków i planowanie ewentualnych zmian i przesunięć we współpracy z koordynatorami_koordynatorkami projektów, przygotowywanie sprawozdań finansowych z realizowanych projektów,…

Dokumentacja

Konsultacje społeczne

Władze gminy mają obowiązek konsultowania niektórych decyzji z mieszkańcami, jednak nic nie stoi na przeszkodzie, by pytały mieszkańców o zdanie również wtedy, gdy nie mają takiego obowiązku.  W czasie konsultacji społecznych przedstawiciele władz lokalnych przedstawiają mieszkańcom swoje plany dotyczące np. aktów prawnych (ich zmiany lub uchwalania nowych), inwestycji i wszelkich przedsięwzięć, które mogą wpływać na…

Dokumentacja

Wójt złamał prawo, wydając dane wyborców Poczcie Polskiej

Sąd Okręgowy w Poznaniu podtrzymał wyrok uznający przekroczenie prawa przez wójta gminy Wapno, który przekazał dane wyborców w niedoszłych wyborach kopertowych w 2020 roku. Apelację od pierwszego orzeczenia wniosła prokuratura.  Przypomnijmy –  na początku marca Sąd Rejonowy w Wągrowcu warunkowo umorzył postępowanie w tej sprawie. Tym samym uznał, że wójt bezsprzecznie udostępnił dane osobowe wyborców…

Dokumentacja

Badania oglądalności TVP – niekończąca się historia

,,W ocenie składu orzekającego Organ z tak jednoznacznie wskazanych przez Naczelny Sąd Administracyjny zaleceń nie tylko nie wywiązał się, ale ,,przekierował” rozpoznanie wniosku pod kątem zbadania zupełnie innych kwestii”, stwierdza sąd w orzeczeniu, które niedawno do nas trafiło. O jaką sprawę i organ chodzi? O kolejny odcinek naszej sądonoweli z Telewizją Polską w roli głównej,…

Dokumentacja

Inicjatywa lokalna

Jeśli chcesz z innymi mieszkańcami zrobić coś fajnego na terenie gminy – powiesić karmniki, odmalować płot przedszkola czy posadzić kwiaty – zgłoś się po wsparcie do urzędu. 1. W ramach inicjatywy lokalnej mieszkańcy jednostki samorządu terytorialnego bezpośrednio, bądź za pośrednictwem organizacji pozarządowych, lub podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 mogą złożyć wniosek o realizację zadania…

Dokumentacja

Radca prawny powiatu pełni funkcję publiczną

Radcowie prawni są bardzo ważnymi pracownikami urzędów obsługującymi organy władzy publicznej.  Mają realny wpływ na decyzje instytucji, w której pracują, dlatego pełnią funkcję publiczną, a obywatele i obywatelki mają prawo wiedzieć o ich poczynaniach związanych z zatrudnieniem na rzecz danego organu. Niestety nie dla wszystkich jest to oczywiste. We wrześniu 2021 roku zwróciłem się do…

Dokumentacja

Pierwsza europejska konferencja any-SLAPP

20 października 2022 r. European Centre for Press and Media Freedom (ECPMF) i Coalition Against SLAPPs in Europe (CASE) będą gospodarzami pierwszej w historii europejskiej konferencji anty-SLAPP. Wydarzenie, organizowane pod patronatem Parlamentu Europejskiego i przy wsparciu Rady Europy, odbędzie się w formie hybrydowej. Będzie można w nim uczestniczyć w formie stacjonarnej w Strasburgu lub online.…

Dokumentacja

Skarga

Kiedy masz zastrzeżenia do pracy wójta czy rady gminy, zauważysz nieprawidłowości w funkcjonowaniu urzędu gminy czy jakiejś gminnej jednostki, możesz złożyć na nich skargę. Każdy ma prawo składać petycje, wnioski i skargi w interesie publicznym, własnym lub innej osoby za jej zgodą do organów władzy publicznej oraz do organizacji i instytucji społecznych w związku z…

Dokumentacja

Zapraszamy na pierwszy Zlot fanek i fanów jawności!

Pod koniec września zapraszamy na ogólnopolskie spotkanie osób, dla których jawność jest jedną z najważniejszych wartości. Wreszcie będzie okazja, aby spotkać się w większym gronie – zobaczyć na żywo, wymienić doświadczeniami, nauczyć się czegoś nowego i zaczerpnąć dużo dobrej energii! Od lat obserwujemy wzrost liczby i zaangażowania osób, które działają na rzecz przejrzystości życia publicznego.…

Dokumentacja

Apel do RPO w sprawie Polska Press

Razem z Helsińską Fundacją Praw Człowieka zaapelowaliśmy do Rzecznika Praw Obywatelskich, by po niekorzystnym wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie dotyczącym przejęcia przez Orlen Polska Press, kontynuował sprawę. 7 czerwca 2022 roku Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił odwołanie Rzecznika Praw Obywatelskich od zgody Prezesa Urzędu OchronyKonkurencji i Konsumentów na przejęcie przez Polski Koncern Naftowy Orlen S.A.…

Dokumentacja

Petycja

Petycja jest najbardziej sformalizowaną formą komunikacji z gminą.  Jej przedmiotem może być żądanie dotyczące zmiany przepisów prawa czy podjęcia przez urząd jakiegoś rozstrzygnięcia dotyczącego mieszkańców. Każdy ma prawo składać petycje, wnioski i skargi w interesie publicznym, własnym lub innej osoby za jej zgodą do organów władzy publicznej oraz do organizacji i instytucji społecznych w związku…

Dokumentacja

Poznamy czaty i sms-y władz UE

Smsy i komunikatory są coraz częściej wykorzystywane przez administrację UE.  Gdy zawarte w nich informacje wpływają na procesy decyzyjne, powinny być traktowane jak inne dokumenty. Emily O’Reilly – Europejska Rzeczniczka Praw Obywatelskich (ERPO) – rekomenduje ich rejestrowanie i zapisywanie w systemach zarządzania dokumentami. Przyczyni się to do wzrostu transparentności i rozliczalności instytucji. Chodzi przede wszystkim…

Dokumentacja

Czy poznamy autora pytań z debaty prezydenckiej w 2020 roku?

Mało kto pamięta debatę prezydencką w TVP sprzed dwóch lat, ale w czerwcu 2020 r. budziła wiele emocji i kontrowersji za sprawą pytań, jakie zadano kandydatom. Zapytaliśmy o ich autora, a odpowiedź powinniśmy byli otrzymać jeszcze przed drugą turą wyborów. Nie mamy jej do dziś. Po debacie kandydatów na prezydenta, którą TVP zorganizowała 17 czerwca…

Dokumentacja

Obywatelski Pakiet dla Edukacji

W lipcu 2021 roku dołączyliśmy do powstającej wówczas Sieci Organizacji Społecznych dla Edukacji (SOS dla Edukacji). To inicjatywa kilkunastu organizacji społecznych, która działa na rzecz dobrej szkoły i mądrej edukacji. Choć nasze Stowarzyszenie nie zajmuje się na co dzień tematami związanymi z edukacją, bliska nam jest idea szkoły, w której uczniowie uczą się o prawach…

Dokumentacja

Wniosek z art. 241 KPA

Kiedy zależy Ci, by gmina zrealizowała jakieś konkretne przedsięwzięcie, np. zbudowała większy parking przy przychodni czy zainstalowała monitoring wokół szkoły, możesz w tej sprawie złożyć wniosek. To Twoje konstytucyjne prawo, które reguluje Kodeks postępowania administracyjnego w artykule 241. Każdy ma prawo składać petycje, wnioski i skargi w interesie publicznym, własnym lub innej osoby za jej…

Dokumentacja

Do jawności czasem wiele potrzeba

W tekście ,,Orka na partyjnym ugorze” relacjonowaliśmy losy naszego wniosku do wszystkich partii politycznych zasiadających w Sejmie, Senacie i Parlamencie Europejskim. Jedną z nich była Konfederacja Korony Polskiej, partia pod przewodnictwem Grzegorza Brauna. Nie mieliśmy wówczas zbyt wiele do napisania o odpowiedzi tego ugrupowania, bo na dzień publikacji dysponowaliśmy jedynie zapewnieniem, że zostanie ona nam…

Dokumentacja

Kropka nad i – każdy w Rosji, kto ma kontakty z zagranicą, to „agent zagranicy”

Jak donosi portal Meduza (za Ria Novosti) Władimir Putin podpisał ustawę o „zagranicznych agentach”, przyjętą wcześniej przez Dumę Państwową i zatwierdzoną przez Radę Federacji. Nowa ustawa stawia kropkę nad i, wyjaśnia i uzupełnia istniejące prawodawstwo w tym zakresie. Każdy, kto otrzymuje wsparcie z zagranicy lub „w inny sposób znalazł się pod obcym wpływem”, jest uznawany…

Dokumentacja

Międzysektorowe spotkanie

W drugi weekend czerwca odbyło się spotkanie w ramach kursu (Bez)Nadzieja małej i dużej gminy oraz Szkoły Inicjatyw Strażniczych. Po raz pierwszy spotkały się zarówno osoby, które kończą kurs dedykowany watchdogom, jak również radni, sołtysi, mieszkańcy, którzy dopiero zaczynają działać lub od dawna angażują się w działalność na rzecz swojej miejscowości. Wszyscy ze wspólnym celem,…

Dokumentacja

Raport Komisji Europejskiej o praworządności

Na 13 lipca 2022 roku Komisja Europejska zapowiedziała publikację raportu podsumowującego stan praworządności w krajach członkowskich w 2021 roku. Raport to element unijnego mechanizmu praworządności. To już trzeci rok, kiedy jest publikowany. Po raz pierwszy mają się w nim pojawić rekomendacje dla krajów członkowskich. W 2022 roku, we współpracy między Fundacją im. Stefana Batorego, Helsińską…

Dokumentacja

“Ryzyko nadmiernej transparentości”

Informacje dotyczące spółek miejskich nie są łatwo dostępne. Dla wielu zarządów stanowią one wyłączną własność spółki, bez możliwości zapoznania się z nimi przez osoby postronne. Nierzadko nie przekonuje nawet wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Zwłaszcza, gdy padają pytania o sprawy kontrowersyjne i stawiające władze w złym świetle. W tym przypadku nie jest inaczej. Pod koniec…

Dokumentacja

Lepiej późno niż wcale? – nagrody we Wrocławiu

Po wymianie wielu pism i trzech sprawach w sądach otrzymaliśmy w końcu spory plik z wnioskami o przyznanie nagród urzędnikom wrocławskiego ratusza w 2018 r. Z jednej strony cieszy nas, że urząd w końcu otworzył się w tej kwestii na jawność, z drugiej trudno nie zauważyć, że trwało to długo.  Zaczęło się od petycji Nasza…

Dokumentacja

Rewolucja w rozliczaniu partii politycznych? – felieton Katarzyny Batko-Tołuć

1 lipca 2022 roku wchodzi w życie obowiązek publikowania przez partie polityczne rejestru zawieranych umów. Nie chodzi o to, że obywatele dotrą do jakościowo nowej informacji, a o to, że stanie się to wcześniej – wtedy, gdy taka informacja jest im potrzebna do podejmowania decyzji wyborczych i oceny partii politycznych. To może, ale nie musi,…

Dokumentacja

W pracy watchdoga potrzebna jest systematyczność

Wywiad z Grzegorzem Krakowiakiem, uczestnikiem tegorocznej edycji Szkoły Inicjatyw Strażniczych*. Grzegorz zamieszkał w podszczecińskiej gminie Dobra 16 lat temu i już rok później zderzył się z przeciwnościami losu w postaci powodzi zalewającej jego wiejskie osiedle. Od tamtej pory coraz baczniej przygląda się poczynaniom władz gminy zwłaszcza w obszarze dróg, ich oświetlenia, kanalizacji, a także oświaty.…

Dokumentacja

Watchdog w poszukiwaniu informacji

Celem pracy lokalnego watchdoga jest „patrzenie władzy na ręce”. Sprowadza się to przede wszystkim do badania lokalnych spraw pod kątem ustalenia ich stanu faktycznego. Nie jest to wcale takie proste, ponieważ każdy posiada jakiś swój światopogląd i własną perspektywę oceny danego tematu. Wyjście poza własny osąd jest jednak konieczne, by móc skutecznie wykonywać pracę watchdoga.…

Dokumentacja

Lokalsi – to o naszych gminach

Sieć Obywatelska Watchdog Polska skupia ludzi, którzy w większości chcą wpływać na jakość samorządu. W ciągu 19 lat działania alarmowaliśmy o potrzebie zmiany jakości rządzenia. I przez te 19 lat przychodziło do nas coraz więcej ludzi z problemami w relacjach z lokalnymi władzami. Próbując poradzić sobie z nimi, przyjmowaliśmy różne strategie. Skarżyliśmy władze samorządowe do…

Dokumentacja

Niezależność mediów lokalnych – jak ją wspierać?

Fundacja Wolności i Sieć Obywatelska Watchdog Polska zapraszają na dyskusję ekspercką o rozwiązaniach prawnych wspierających niezależne media lokalne. Chcemy opowiedzieć  o niektórych pomysłach na zmiany i budowaniu świadomości ich potrzeby i upowszechnienia. Spotkanie, które odbędzie się w Lublinie,  będzie transmitowane na naszym Facebooku oraz  kanale Youtube.  Zapewniamy tłumaczenie na Polski Język Migowy. Termin: 22 czerwca…

Dokumentacja

Chcemy, by władza z nami rozmawiała

Rozmowa z Mileną Dudzińską, uczestniczką tegorocznej edycji Szkoły Inicjatyw Strażniczych*.Milena jest mieszkanką podwrocławskiej gminy Długołęka, którą przed piętnastoma laty wybrała jako miejsce do życia i pokochała za zielone pola i łąki oraz lasy pełne stawów. Na co dzień Milena prowadzi warsztaty kulinarne oraz ekologiczne, a także koordynuje naukę swych synów, którzy wybrali ścieżkę edukacji domowej.…