na stronie:
Dokumentacja

Więcej światła na spółki komunalne

13 czerwca 2022 roku o godzinie 18.00 zapraszamy na rozmowę on-line na temat spółek komunalnych. Pretekstem do niej będzie wydany w maju 2022 roku raport Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska na temat przejrzystości spółek przygotowany we współpracy z firmą MGBI sp. z o.o. oraz dr hab. Renatą Przygodzką z Uniwersytetu w Białymstoku. Spotkanie: Jawne spółki? O…

Dokumentacja

Zwycięstwo w pierwszym biegu

Ekstraklasa S.A, Ekstraliga Żużlowa sp. z o.o., Superliga sp. z o.o., Polska Liga Siatkówki S.A – to przykłady podmiotów odpowiedzialnych za zarządzanie współzawodnictwem sportowym prowadzonym w poszczególnych dyscyplinach w formie lig zawodowych. Choć zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy o sporcie działają one w formie spółek kapitałowych i są podmiotami prawa prywatnego, to naszym…

Dokumentacja

Dzieci mają prawo do informacji!

Przy okazji Dnia Dziecka przypominamy, że osoby małoletnie mają prawo korzystać z prawa do informacji.  Konwencja o prawach dziecka w art.13 umożliwia dzieciom dostęp do informacji: Dziecko będzie miało prawo do swobodnej wypowiedzi; prawo to ma zawierać swobodę poszukiwania, otrzymywania i przekazywania informacji oraz idei wszelkiego rodzaju, bez względu na granice, w formie ustnej, pisemnej…

Dokumentacja

Przełom w kontroli losowania sędziów do spraw?

Naczelny Sąd Administracyjny wydał przełomowy wyrok (III OSK 1189/21) w sprawie losowania do orzekania sędziów sądów powszechnych. Wyrok ma znaczenie nie tylko dla praworządności, a także dla standardów kontroli w scyfryzowanym państwie. Orzekający sędziowie nie uciekali od pokazania istoty sprawy i szeroko wyłożyli, dlaczego jawność jest ważna. Algorytm plus kod źródłowy Sprawę rozpoczęła Sieć Obywatelska…

Dokumentacja

Zaszczepmy fakty! Sprawdźmy, jak rozwija się dyskusja na temat  szczepień na polskim Twitterze

Pandemia koronawirusa wpłynęła na życie społeczne w zupełnie bezprecedensowy sposób. Czy to praca, czy relacje z rodziną i znajomymi, czy choćby zwykłe zakupy – kryzys wywołany COVID-19 sprawił, że wszystko stanęło do góry nogami. Jednym z najbardziej niepokojących zjawisk jest jednak tsunami fałszywych wiadomości, zalewające media na całym świecie. Badacze nazwali je infodemią – to…

Dokumentacja

Jawne spółki komunalne? Raport z monitoringu Watchdog Polska

Sprawdziliśmy przejrzystość działania spółek odpowiedzialnych za jakość życia mieszkańców gminy. Co spółki publikują, a o czym spółka Ci nie powie? Przedstawiamy najważniejsze wyniki analizy przeprowadzonej na Sprawdzamyjakjest.pl. W 2021 roku przeprowadziliśmy monitoring przejrzystości spółek komunalnych. Zapytaliśmy 1842 podmioty m.in. o to, w jaki sposób informują o swojej działalności. Prosiliśmy o dane sprzed pandemii, dotyczące 2019…

Dokumentacja

Jak zapewnić sądową ochronę prawa do informacji?

27 maja 2022 roku, w godzinach 12.00-15.30 zapraszamy na Uniwersytet Wrocławski. Pod opieką merytoryczną dr hab. Michała Bernaczyka, prof. Uniwersytetu Wrocławskiego będziemy rozmawiać o tym, jak zapewnić sądową ochronę prawa do informacji. Dyskusję zainspirują i wzbogacą swoją wiedzą i doświadczeniem wyjątkowi goście, o których przeczytacie w programie poniżej. Uwaga: Osoby chętne do uczestniczenia w dyskusji…

Dokumentacja

Lasy są nasze!

Obywatele i obywatelki coraz częściej angażują się w ochronę przyrody, a w szczególności lasów. Przybywa lokalnych inicjatyw sprzeciwiających się zbyt intensywnej gospodarce leśnej w lasach publicznych. W Fundacja Lasy i Obywatele prowadzimy ewidencję takich obywatelskich oddolnych inicjatyw leśnych. Odnotowaliśmy ich już ponad 300, a ogromną większość z nich zapoczątkowano w ostatnich dwóch latach. Mapę lokalnych inicjatyw można obejrzeć…

Dokumentacja

Polanka dla wszystkich!

Rozmowa z Martyną Regent, uczestniczką tegorocznej edycji Szkoły Inicjatyw Strażniczych*. Martyna jest gdynianką pełnym sercem – zakorzenioną w Gdyni od pokoleń i od lat zaangażowaną w sprawy miasta, którego rozwój przestrzenny śledzi uważnie. Na co dzień starającą się budować sojusze na rzecz zwiększenia udziału mieszkańców w planowaniu przestrzennym i działającą w stowarzyszeniu Miasto Wspólne. W…

Dokumentacja

Kara za kłamstwo w polityce? – felieton

Zabronić sprawowania funkcji publicznych politykom, którym udowodniono kłamstwo. Nakazać przedstawianie dowodów dla każdej wypowiedzi. Wprowadzić warunki dopuszczania do zawodu polityka. Zadbać o psychikę kłamcy, żeby z czasem nie stał się potworem.  W takim duchu wypowiadaliśmy podczas spotkania na temat “prawa do prawdy” – 29 marca 2022 roku. W spotkaniu wzięli udział prof. Adam Bodnar –…

Dokumentacja

Orka na partyjnym ugorze

Już od połowy 2022 roku partie polityczne zobowiązane będą do publikowania informacji na temat swoich finansów w ramach prowadzonych przez siebie rejestrów. Czy tzw. ustawa antykorupcyjna zmieni dotychczasowe podejście partii do jawności?  Jak było dotychczas? Przypomnijmy, 1 lipca 2021 r. do dwudziestu partii politycznych zasiadających w Sejmie, Senacie i Parlamencie Europejskim zawnioskowaliśmy o udostępnienie: informacji…

Dokumentacja

O prawach człowieka i działaniach na rzecz zmiany w Poznaniu

W ostatni weekend kwietnia uczestnicy Szkoły Inicjatyw Strażniczych spotkali się na kolejnym zjeździe. Tym razem w Poznaniu.  Pierwszy dzień kursu był poświęcony prawom człowieka. Szymon Osowski, prawnik i prezes Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska opowiedział o genezie praw człowieka i o tym, jak poszerzało się ich znaczenie począwszy od Amerykańskiej Deklaracji Niepodległości, skończywszy na Karcie Praw…

Dokumentacja

Antyslappowa inicjatywa KE to przełomowy krok we właściwym kierunku

Koalicja przeciwko SLAPP w Europie (CASE) z zadowoleniem przyjmuje ogłoszoną dziś inicjatywę Komisji Europejskiej anty-SLAPP, która obejmuje kluczowe środki  i zabezpieczenia potrzebne w każdym skutecznym ustawodawstwie anty-SLAPP. Inicjatywa, która koncentruje się na sprawach transgranicznych, jest pierwszym kluczowym krokiem naprzód w walce z nadużyciami w sprawach sądowych przeciwko organom nadzoru publicznego w Europie. Strategiczne procesy sądowe…

Dokumentacja

Komisja Europejska o przeciwdziałaniu SLAPP

Zapraszamy na briefing prasowy koalicji CASE na temat pozwów przeciwko dziennikarzom i aktywistom, podczas którego przedstawimy szczegółową analizę środków anty-SLAPP zaproponowanych przez Komisję Europejską.

Dokumentacja

Czy dowiemy się wreszcie, kto oglądał akta spraw katastrofy smoleńskiej?

Cztery lata temu zapytaliśmy Prokuraturę Krajową, kto miał wgląd w akta spraw dotyczących katastrofy smoleńskiej i kogo informowano o prowadzonych postępowaniach. Prokuratura nie chciała udostępnić tych informacji. Najpierw WSA, a potem NSA uznały, że mamy prawo to wiedzieć. Ustawa Prawo o prokuraturze z 28 stycznia 2016 roku przewiduje możliwość wglądu osób trzecich do akt toczących…

Dokumentacja

Powstał Kodeks Dobrych Praktyk w zakresie dezinformacji

Dziesięć organizacji i instytucji, w trosce o jakość debaty publicznej w obliczu zjawiska dezinformacji, opracowało Kodeks Dobrych Praktyk, który zawiera rekomendacje dotyczące skutecznej walki z dezinformacją. Kodeks Dobrych Praktyk do pobrania Kodeks współtworzyli eksperci Crazy Nauki, CyberDefence24, FakeHunter, Instytutu Zamenhofa, Fundacji Rozwoju Przez Całe Życie, Fundacji Nauka. To Lubię, Spider’s Web+, Stowarzyszenia Demagog, Stowarzyszenia Pravda,…

Dokumentacja

Nie wiedziałam od czego zacząć, teraz mam strategię!

W grudniu 2021 roku rozpoczęliśmy kolejną edycję Szkoły Inicjatyw Strażniczych (SIS). To cykl spotkań dla mieszkańców i mieszkanek miast i gmin przyglądających się poczynaniom lokalnych władz i działających na rzecz zmiany. Od wielu lat Szkoła gromadzi wokół siebie ludzi pełnych energii i pomysłów, którzy pracują na rzecz lokalnej społeczności. My w czasie kursu pokazujemy im…

Dokumentacja

“Dokument wewnętrzny”, zniesławienie, brak konsultacji – o (nie)przestrzeganiu praw człowieka w Polsce

Przedstawiliśmy uwagi do Powszechnego Okresowego Przeglądu Praw Człowieka ONZ (Universal Periodic Review). Czym jest UPR? Do czego zobowiązana jest Polska w ramach takiego przeglądu? Co mogą wnieść organizacje? Jakie problemy zidentyfikowaliśmy? O tym wszystkim przeczytasz w poniższym tekście. Uwagi Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska do Czwartego Cyklu Powszechnego Okresowego Przeglądu Praw Człowieka ONZ – Universal Periodic…

Dokumentacja

Raport ONZ o prawie do informacji

Poniżej przedstawiamy najważniejsze informacje z raportu, dokument w języku angielskim jest dostępny tutaj. Według danych UNESCO 127 państw przyjęło ustawy lub inne akty prawne gwarantujące dostęp do informacji. Prawo do informacji jest prawem człowieka – dostęp do informacji powinni mieć zagwarantowany także nieletni.  Państwa powinny ułatwić dostęp do informacji, w szczególności osobom i grupom, które…

Dokumentacja

Hojność Wojewody – felieton Aliny Czyżewskiej

Udostępniamy umowy zawarte przez Wojewodę Mazowieckiego ze spółkami, organizującymi zakwaterowanie dla uchodźców z Ukrainy w halach Global Expo na ul. Modlińskiej w Warszawie i Ptak Expo w Nadarzynie. Na skutek ataku Rosji Wladimira Putina na Ukrainę, do Polski zaczęły przybywać ogromne liczby uchodźców – duża część z nich trafia do Warszawy. Pamiętamy chaos pierwszych dni,…

Dokumentacja

A na jakiej podstawie pytacie?

Wnioski o udostępnienie informacji publicznej nie wymagają podstawy prawnej – ani ustawowej, ani konstytucyjnej. To organ samodzielnie kwalifikuje wpływające do niego wnioski. Kto tego nie wie? Składanie wniosku – proste i skuteczne Mimo wielu problemów z jawnością życia publicznego, jakich doświadczamy w Polsce, sama procedura wnioskowania o informację nie jest jednym z nich. Jest bardzo…

Dokumentacja

Europejski Trybunał Praw Człowieka po raz pierwszy odwołał się do pojęcia SLAPP

W wyroku OOO Memo przeciwko Rosji z 15 marca 2022 r., po raz pierwszy ETPC wydał wyrok, w którym odwołuje się do pojęcia SLAPP (sprawa 2840/10). Sprawa dotyczyła pozwu o zniesławienie, wniesionego przez Administrację Obwodu Wołgogradzkiego przeciwko wydawcy “Węzła Kazukazu” («Кавказский узел») – internetowego medium zajmującego się sytuacją polityczną i prawami człowieka na południu Rosji.…

Dokumentacja

Raport o pozwach SLAPP przeciw dziennikarzom

W swoim najnowszym raporcie “Sprawy SLAPP przeciw dziennikarzom” Article19 analizuje ramy prawne i przypadki  z 11 krajów Europy, w tym z Polski (tłumaczenie części raportu dotyczącej polskich spraw pod teksem). W raporcie znajdują się także zalecenia, które powinny zostać wprowadzone na poziomie poszczególnych krajów UE. Czym jest SLAPP? To akronim angielskiej nazwy Strategic Lawsuits Against…

Dokumentacja

Sprawa o jawność wydatków Fundacji Lux Veritatis – ustne uzasadnienie wyroku

Przygotowaliśmy transkrypcję ustnego uzasadnienia wyroku do naszej sprawy przeciw zarządowi Lux Veritatis. Ze względu na jakość dźwięku z transmisji do sali dla publiczności, w tekście mogą pojawić się drobne błędy. Uznaliśmy jednak, że warto podzielić się treścią uzasadnienia, gdyż dotyczy ono tego, jak podmioty powinny pochodzić do informacji i pozwala lepiej zrozumieć wyrok. Informacja o…

Dokumentacja

Wyrok w sprawie Lux Veritatis

Nasza sprawa z Fundacją Lux Veritatis, dotycząca nieudostępniania informacji publicznej, zakończyła się wyrokiem, który pokazuje, że czasem udaje się skutecznie wyciągnąć konsekwencje wobec podmiotów nieudostępniających informacji.  Z trojga członków zarządu Fundacji Lux Veritatis sąd uznał za winną Lidię Kochanowicz-Mańk, którą skazał na 3 miesiące pozbawienia wolności w zawieszeniu wykonania wyroku na rok. Najważniejszą częścią wyroku…

Dokumentacja

„Wielka Improwizacja”, czyli zamiar odwołania dyrektora Teatru Słowackiego 

Na czym polega demokratyczne państwo prawa? W skrócie – na tym, że władza działa na podstawie i w granicach prawa. Prawo jest zapisane m. in. w ustawach – spójrzmy na nie jak na „scenariusze”, które dokładnie, co do litery, muszą być realizowane przez organy władzy. Sprawowanie władzy, tj. służby publicznej, to nie uprawianie teatru eksperymentalnego,…

Dokumentacja

Czy prawda może zwyciężyć?

Sieć Obywatelska Watchdog Polska i Centrum Stosunków Międzynarodowych zapraszają na spotkanie online poświęcone koncepcji prawa do prawdy, które odbędzie się 29 marca o godz. 13:00. Słowo „prawda” brzmi naiwnie. Tylko dzieci mają tę cudowną zdolność wiary, że prawda istnieje i zawsze zwycięży. Wraz z nabieraniem doświadczenia życiowego, słowo to zaczyna nam się wydawać coraz bardziej…

Dokumentacja

Po co gminom media społecznościowe?

Korzystanie z mediów społecznościowych to dziś tak rozpowszechnione zjawisko, że wpływa również na instytucje publiczne. 7 lat temu Piotr Vagla Waglowski, bloger i prawnik zajmujący się technologiami, wskazywał, że nie ma podstawy prawnej do prowadzenia mediów społecznościowych przez publiczne podmioty. Do dziś obecność urzędów w social mediach nie została prawnie uregulowana. Czy to dobrze, czy…

Dokumentacja

Raport o pozwach typu SLAPP

Tłumiąc krytykę – jak pozwy sądowe przeciw aktywistom działającym w interesie publicznym zagrażają europejskiej demokracji. Raport koalicji CASE o SLAPP w Europie. Więcej o pozwach tego typu można przeczytać tutaj. Raport w języku angielskim Poniżej kilka najważniejszych informacji nt. raportu: Jak wynika z raportu, liczba strategicznych procesów sądowych przeciwko partycypacji publicznej (Strategic Lawsuits Against Public…