Huczne obchody tysiąclecia koronacji Bolesława Chrobrego przyciągnęły tłumy i największe gwiazdy. Gorzej z przejrzystością. KPRM nie była organizatorem, a pytane o szczegóły spółki Skarbu Państwa w większości milczą lub zasłaniają się tajemnicą. Kto faktycznie sfinansował to widowisko? Pod koniec kwietnia zeszłego roku w Warszawie świętowano obchody tysiąclecia koronacji Chrobrego. Donald Tusk, zapraszając na to wydarzenie,…

Opublikowany z kilkumiesięcznym opóźnieniem (pierwotnie był planowany na wrzesień 2025 r.) raport cząstkowy nr 2 Komisji ds. wyjaśnienia mechanizmów represji, zatytułowany „Represje zamiast dialogu. Jak państwo wykorzystywało prawo przeciw obywatelom”, stanowi wkład w dokumentowanie zjawiska nadużywania instrumentów prawnych przez państwo w latach 2015–2023. Opracowanie pokazuje to, co wcześniej pojawiło się w raportach przygotowanych przez dziennikarzy…

W 2025 roku Sieć Obywatelska Watchdog Polska podjęła szereg działań opiniodawczych mających na celu zapewnienie, że transformacja cyfrowa w Polsce i Unii Europejskiej będzie przebiegać z poszanowaniem praw podstawowych, jawności i odpowiedzialności władzy. Organizacja przedstawiła rekomendacje dotyczące zarówno strategicznych kierunków informatyzacji państwa, jak i szczegółowych regulacji dotyczących sztucznej inteligencji (AI). Poniżej znajduje się szczegółowe zestawienie…

  Przedstawiamy kolejny fragment Raportu o stanie jawności w Polsce — kolejnej odsłony opracowania poświęconego temu, jak w praktyce działa prawo do informacji publicznej i jakie bariery pojawiają się w dostępie do danych o funkcjonowaniu instytucji publicznych. W tej części skupiamy się na najważniejszych wątkach dotyczących jawności w Polsce w 2025 roku.  Cały raport jest…

Czy na komisję rady gminy można wejść bez zaproszenia? Czy trzeba podawać swoje dane i tłumaczyć cel obecności? W praktyce wciąż pojawiają się sytuacje, które pokazują, jak bardzo przepisy różnią się od rzeczywistości. Kiedy myślę o jawności działania samorządu, nie widzę wyłącznie sesji, głosowań i uchwał publikowanych w Biuletynie Informacji Publicznej. Widzę przede wszystkim proces…

Sądy administracyjne, orzekając w sprawach o dostęp do informacji publicznej, rzadko stwierdzają rażące naruszenie prawa, nawet jeśli wnioskodawca czeka na odpowiedź organu miesiącami. A jednak WSA w Lublinie, rozstrzygając kwestię bezczynności Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych, zdecydował się na taki krok.    W 2023 roku zapytaliśmy wszystkie Regionalne Dyrekcje Lasów Państwowych o wydatki na reklamę z wcześniejszego…

Rozpoczynamy realizację ogólnopolskiego projektu „Instytucje do podziału”, którego celem jest zbadanie, jak po wyborach zmieniają się kadry w instytucjach publicznych i spółkach Skarbu Państwa oraz czy procesy te są przejrzyste i oparte na kompetencjach. O projekcie W wielu instytucjach publicznych, szczególnie po wyborach,  dochodzi do licznych zmian kadrowych. Pojawiają się pytania, czy stanowiska są obsadzane…

24 marca opublikowaliśmy kolejny już raport o stanie jawności. To próba uporządkowania najważniejszych wydarzeń, które w minionym roku wpływały na praktyczne korzystanie z prawa do informacji. W kolejnych publikacjach będziemy przybliżać jego najważniejsze fragmenty i wnioski. Na początek sięgamy po kontekst międzynarodowy – pokazujemy, jak wyglądają globalne standardy jawności, jakie kierunki zmian są dziś wyznaczane…

Mieszkańcy najczęściej widzą tylko finał: sesję rady i głosowanie. Tymczasem prawdziwa debata o lokalnych sprawach toczy się wcześniej — na komisjach, które zbyt często pozostają poza realną społeczną kontrolą. Czy można je nagrywać, transmitować i kiedy naprawdę wolno wyłączyć jawność? Kiedy mówi się o jawności działania samorządu, najczęściej myślimy o dokumentach, wydatkach, czy o sesjach…

Sprawa zaczęła się od pytań o awans prokuratora, którego nazwisko pojawiło się w kontekście poważnych zaniedbań opisanych przez „Gazetę Wyborczą”. Dopiero wyrok WSA przesądził, że sam wniosek powinien zostać udostępniony jako informacja publiczna. Dlatego dwa lata temu zapytaliśmy Prokuraturę Krajową o wniosku o awans prokuratora Piotra Styczewskiego na zastępcę gdańskiego prokuratora regionalnego. W odpowiedzi na…

Organizacje zajmujące się ochroną praw człowieka – ARTICLE 19 Europe, Helsińska Fundacja Praw Człowieka, Sieć Obywatelska Watchdog Polska oraz Ogólnopolska Federacja Organizacji Pozarządowych – skierowały do Senatu RP petycję o podjęcie inicjatywy ustawodawczej zmierzającej do dekryminalizacji zniesławienia. Treść petycji Międzynarodowe standardy ochrony praw człowieka jednoznacznie wskazują, że zniesławienie nie powinno podlegać odpowiedzialności karnej. W Polsce…

Rejestry wpłat i umów partii politycznych miały zwiększyć przejrzystość życia publicznego. W praktyce są niepełne, niespójne i trudne do analizy. Twórca serwisu „Jawne partie” opowiada, co naprawdę w nich widać – i czego wciąż nie wiemy.  Martyna Bójko: Skąd się wziął pomysł na serwis Jawne partie? Grzegorz Krakowiak: W dużym skrócie pomysł się wziął stąd,…

Czy można dowiedzieć się, jak działają zarządy okręgowe Polskiego Związku Łowieckiego i na co wydają pieniądze związane z gospodarką łowiecką? Postanowiliśmy to sprawdzić, wysyłając wnioski o informację do wszystkich 49 zarządów. Większość odmówiła odpowiedzi lub milczała – dopiero po ponad roku sporów i postępowań sądowych zaczęły pojawiać się pierwsze dokumenty. Czy Zarządy Okręgowe Polskiego Związku…

Czy Rada Miasta i jej komisja może odciąć obywateli od informacji, gdy mowa o publicznych pieniądzach? Zapowiedź przebiegu posiedzenia Komisji Rewizyjnej w Poznaniu budzi nie tylko kontrowersje, ale i poważne wątpliwości prawne. Kontrola wynagrodzeń poza kontrolą społeczną Zgodnie z planem, posiedzenie poznańskiej Komisji Rewizyjnej zaplanowane na 19 marca 2026 roku ma zostać podzielone na dwie…

Powszechnie przyjęło się uważać, że każdy musi gdzieś pracować, a doświadczenie zawodowe zdobyte w strukturach samorządowych może być atutem w pracy radnego. Jednak w zderzeniu z realiami lokalnej polityki, zasada ta często staje się fasadą dla zjawisk, które uderzają w same fundamenty demokracji. Pytanie o to, czy radny powinien być zatrudniony w spółce lub instytucji…

Zapraszamy do udziału w konkursie na wspieranie działań strażniczych w Polsce organizowanym przez Fundusz Obywatelski im. Ludwiki i Henryka Wujców. Zgłoszenia należy przesyłać do 7 kwietnia 2026 r. do godziny 14:00.23 kwietnia do godz. 14:00. Watchdog jest partnerem merytorycznym konkursu. Konkurs ma na celu wsparcie osób, grup i organizacji prowadzących działania strażnicze – zarówno w ich…

Komisje rady gminy to miejsce, w którym często zapada „mięso” decyzji – zanim uchwały trafią na sesję. Teoretycznie każdy mieszkaniec może przyjść na posiedzenie komisji, ale w praktyce bywa to trudne: godziny w środku dnia, brak jasnych informacji o terminach, a czasem także opór wobec obecności mieszkańców i nagrywania. Szymon Osowski (Sieć Obywatelska Watchdog Polska)…

Przekaż 1,5% podatku Watchdogowi! Wystarczy, że wpiszesz nasz numer KRS 0000181348 w swoim rozliczeniu podatkowym. 3 dni przed pierwszą turą wyborów prezydencki w 2025 roku Wirtualna Polska opisała sprawę politycznych reklam na anonimowych profilach na FB: „Wiesz Jak Nie Jest” i „Stół Dorosłych”. Na ich promocję wydano 420 tys. zł, a NASK alarmował, że finansowanie mogło pochodzić…

  Przekaż 1,5% podatku Watchdogowi! Wystarczy, że wpiszesz nasz numer KRS 0000181348 w swoim rozliczeniu podatkowym. Po sprawie spotkań Prezydenta Karola Nawrockiego z biznesmenem Rafałem Brzoską sąd stawia jasną granicę: najpierw organ ma jednoznacznie powiedzieć, czy doszło do oficjalnego spotkania, a jeśli tak, informacje o nim (także o prezentach) powinny być jawne. 2 września 2025 roku „Gazeta…

Zapraszamy na kolejne spotkanie online – „Jawne komisje – dlaczego mamy prawo wiedzieć, co dzieje się na komisjach?”. Widzimy się 3 marca w godzinach 19:30–20:30! Obowiązuje rejestracja. Po ostatnim webinarze, dotyczącym działań samorządu, pojawiło się wiele pytań o jawność komisji, w tym o nagrywanie i transmitowanie ich przebiegu. W związku z tym zapraszamy na kolejny…

Codziennie zadajemy rządzącym pytania, udzielamy porad prawnych, szkolimy, chodzimy do sądu. A to wszystko dzięki Wam. Ponad 50 % naszego budżetu stanowi Wasze wsparcie, w tym ponad 40 % pochodzi z 1,5 % podatku.  W zeszłym roku, wypełniając PIT, przekazaliście nam 1 407 087 zł. Otrzymaliśmy wpłaty od 5,5 tysiąca osób z całej Polski (przelewy…

Trzy* miesiące. Dokładnie tyle czasu pozostało polskiemu rządowi na wdrożenie unijnej dyrektywy anty-SLAPP i uchwalenie prawa, które realnie ochroni dziennikarzy, aktywistów i obywateli przed uciążliwymi powództwami sądowymi służącymi wyłącznie zastraszaniu i nękaniu. Tymczasem projekt ustawy wciąż nie trafił do Sejmu, a jego ostateczny kształt pozostaje nieznany. Jako organizacje społeczne tworzące polską grupę anty-SLAPP – od…

7 lat, kilka wyroków i dwa podejścia do „zawieszenia” wniosku – a wszystko po to, by dowiedzieć się, ile Polska Fundacja Narodowa zapłaciła agencji PR za promowanie swoich działań. Sądy konsekwentnie wskazywały, że Fundacja podlega u.d.i.p., a tajemnica przedsiębiorcy nie może być zasłoną bez konkretnego uzasadnienia. Kiedy w 2018 roku w mediach pojawiała się informacja,…

Zanonimizowane postanowienie o umorzeniu śledztwa. Analiza ta osadzona jest w bezprecedensowym kontekście wczesnej fazy pandemii COVID-19, na przełomie marca i kwietnia 2020 roku. Był to czas ogromnej presji na instytucje państwowe, globalnego niedoboru środków medycznych oraz obowiązywania ram prawnych. Kontekst ten jest kluczowy dla zrozumienia zarówno motywacji rządu, jak i dla oceny, czy kryzys nie…

Wspólnie z ARTICLE 19 i Helsińską Fundacją Praw Człowieka w ramach konsultacji przekazaliśmy nasze stanowisko dotyczące projektu zmiany art. 196 Kodeksu karnego. Nasze stanowisko Uważamy, że proponowana nowelizacja – polegająca jedynie na usunięciu kary pozbawienia wolności – nie rozwiązuje podstawowego problemu, jakim jest sama penalizacja tzw. obrazy uczuć religijnych. Choć Ministerstwo Sprawiedliwości wskazuje na wyrok…

Nowy raport Koalicji Przeciwko SLAPP-om w Europie (Coalition Against SLAPPs in Europe – CASE) oraz Fundacji Daphne Caruany Galizii wskazuje, że liczba SLAPP-ów – strategicznych pozwów przeciwko udziałowi społecznemu – nadal rośnie w całej Europie, mimo wejścia w życie w maju 2024 r. nowej unijnej ustawy anty-SLAPP. Państwa członkowskie mają obowiązek wdrożyć ją do prawa…