Budżet obywatelski to ułamek gminnych pieniędzy, obudowany procedurą, głosowaniem i tabliczką z podziękowaniem. Reszta budżetu też jest otwarta na pomysły mieszkańców, tylko o tym jest znacznie ciszej. Procedura bywa uznaniowa, odpowiedzi można nie dostać, a ślad po pomysłodawcy ginie w pierwszej pozycji wydatków. I mimo to warto złożyć wniosek. Zapraszamy na pierwszy artykuł z serii…
6 września 2001 roku Sejm uchwalił ustawę o dostępie do informacji publicznej. Weszła w życie 1 stycznia 2002 roku. Za kilka dni mija ćwierć wieku i to dobry moment, żeby wrócić do początków. Nie tylko do przepisów, ale do ludzi, sporów i atmosfery tamtych lat. Prawo do informacji zapisano wcześniej, w art. 61 Konstytucji z…
Najpierw były wnioski o dokumenty dotyczące wydatków, naborów, inwestycji i zagospodarowania przestrzennego. Potem wezwania do uzupełniania braków, zarzuty nadużywania prawa do informacji i pozostawianie wniosków bez rozpoznania. W końcu sprawy trafiły do sądów. 18 czerwca NSA rozpoznał aż 12 sporów Stowarzyszenia Leubuzzi z władzami Ośna Lubuskiego i po raz kolejny przypomniał, że wniosku o informację…
Urząd Miasta i Gminy w Białobrzegach zablokował na swoim profilu mieszkańca gminy i stowarzyszenie zajmujące się kontrolą samorządu. Po interwencji Rzecznika Praw Obywatelskich burmistrz wycofał się i wprowadził nowy regulamin moderacji. To dobra wiadomość w pojedynczej sprawie i zła w skali kraju: od siedmiu lat opisujemy ten problem, a ministerstwo cyfryzacji wciąż nie widzi potrzeby…
Ruszyły zapisy na czwarty Zlot Fanek i Fanów Jawności! 26 i 27 września 2026 roku spotkamy się, żeby rozmawiać o jawności, dostępie do informacji i wyzwaniach, z którymi mierzą się dziś osoby patrzące władzy na ręce. Jeśli chcecie spędzić z nami te dwa dni, już możecie się rejestrować. Codziennie, od 23 lat, opowiadamy o jawności.…
O jawności, z jawnością, za jawność! Zapraszamy na dwa dni spotkań, rozmów, wymiany doświadczeń i zdobywania praktycznej wiedzy dotyczącej jawności życia publicznego. W programie znalazły się wykłady, debaty, sesje tematyczne oraz okazja do integracji osób działających na rzecz przejrzystości i prawa do informacji. Sobota, 26 września 2026 r. Od 10.00 – rejestracja uczestniczek i…
17 lipca Komisja Europejska opublikowała coroczny raport o praworządności, a w nim rozdział dotyczący Polski. Komisja ocenia sytuację w czterech obszarach: wymiar sprawiedliwości, przeciwdziałanie korupcji, wolność i pluralizm mediów oraz mechanizmy kontroli i równowagi. Ogólny obraz jest mieszany: odnotowano pewne postępy, ale wiele reform pozostaje niedokończonych, opóźnionych albo zablokowanych politycznie. Wymiar sprawiedliwości Komisja zauważa poprawę…
Zapytaliśmy Kancelarię Sejmu o służbowe spotkania ówczesnego marszałka Szymona Hołowni. Dostaliśmy wykaz oficjalnych aktywności, w którym próżno szukać m.in. spotkań z politykami, o których sam Hołownia publicznie mówił. Kancelaria uznała jednak, że odpowiedziała na nasz wniosek w całości, a WSA przyznał jej rację. Spór sprowadził się do pytania, czy „spotkania służbowe” i „oficjalne” oznaczają to…
Marta Iwańczuk chciała osobiście przejrzeć i sfotografować dokumenty księgowe Urzędu Miasta Hajnówka. Urząd zażądał jednak 889,60 zł i uzależnił dostęp do faktur od okazania potwierdzenia wpłaty. WSA stwierdził bezczynność z rażącym naruszeniem prawa i wymierzył burmistrzowi grzywnę. Zaczęło się od tego, że nasza członkini, Marta Iwańczuk, 22.12.2025 r. zawnioskowała do Urzędu Miasta Hajnówka o udostępnienie…
W listopadzie 2024 roku Ministerstwo Finansów proponowało, żeby do Centralnego Rejestru Umów trafiały kontrakty od 10 tysięcy złotych w górę. Zapytani o zdanie Polacy odpowiedzieli inaczej: 86 procent chciało progu niższego, a co drugi badany — żadnego progu w ogóle. Wtedy brzmiało to jak pobożne życzenie. Dziś jest prawem. Badanie zrealizowała agencja OpinionWay Polska na…
Gwarantowane w art. 61 Konstytucji prawo do uzyskiwania informacji o działaniach organów władzy publicznej dotyczy również możliwości swobodnego nagrywania m.in. sesji rady gminy/miasta. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu. Kamera na sesji i wniosek o…
Centralny Rejestr Umów ruszył 1 lipca. Po miesiącu jest w nim ponad 158 tysięcy umów na łączną kwotę 10,8 miliardów złotych (dane z 03.08 na podstawie Atlasu Przetargów). Liczby robią wrażenie, zwłaszcza jeśli pamięta się, ile lat trwał spór o sam kształt rejestru. Ale pierwszy miesiąc to za wcześnie na świętowanie i dobry moment, żeby…
Sieć Obywatelska Watchdog Polska realizuje zadanie publiczne „Jawność w działaniu – rozwój Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska 2026–2028”, dofinansowane ze środków budżetu państwa w ramach Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018-2030 PROO. Programem zarządza Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego. Projekt polega na wzmocnieniu instytucjonalnym Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska oraz rozwoju trwałej…
Korzystanie z prawa do informacji nie zawsze jest usłane różami. Na szczęście powstają aplikacje i narzędzia internetowe, które mogą ułatwiać przeglądanie danych i poruszanie się po procedurach. O wielu z nich piszą nam osoby obserwujące nasze działania, dlatego postanowiliśmy zebrać je w jednym miejscu. Zapraszamy na przegląd narzędzi online tworzonych przez pasjonatów prawa do informacji. …
Komisja Europejska udostępniła nam umowę dotyczącą zakupu szczepionek przeciw COVID-19 od Pfizer/BioNTech. Część dokumentu nadal pozostaje utajniona – m.in. informacje o cenach, rozliczeniach i odpowiedzialności producenta. Publikujemy umowę i analizujemy, czy odwołać się od decyzji Komisji. W 2020 pierwszy raz zapytaliśmy o umowę na zakup szczepionek w trakcie pandemii koronawirusa. KPRM odpisała wówczas, że nie…
