Wspólnie z innymi organizacjami apelujemy do ministra Jana Grabca o włączenie społeczeństwa obywatelskiego w proces wyboru nowego Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej. W tej kadencji zmieni się charakter tego urzędu w związku z nowymi zadaniami ważnymi z perspektywy cyfrowych praw człowieka. Proces wyboru nowego kandydata był otwarty i przejrzysty, dlatego proponujemy, by zorganizowano otwarte wysłuchanie kandydatów…
Za nami już kolejne wybory prezydenckie, a nam wciąż nie udało się poznać szczegółów dotyczących niedoszłych wyborów kopertowych z 2020 roku. Od lat staramy się nie tylko poznać skalę bezprawnego przekazywania danych ze spisów wyborców Poczcie Polskiej przez samorządowców (piszemy o tym tutaj), ale też ustalić, komu i ile operator pocztowy zapłacił za przygotowanie materiałów,…
W ramach międzynarodowego projektu realizowanego z K-Monitor (Węgry) i Danes Je Nov Dan (Słowenia) podejmujemy konkretne działania, by zwiększyć przejrzystość wykorzystania sztucznej inteligencji (AI) i systemów algorytmicznych (ADM) w administracji publicznej. Rządy coraz częściej wykorzystują sztuczną inteligencję do poprawy jakości i efektywności usług publicznych. Jednak poza korzyściami, które niesie ze sobą wykorzystanie nowoczesnych technologii,…
Po 18 latach zmieniamy siedzibę i przenosimy się w nowe (choć nie tak do końca, ale o tym później) miejsce. Żegnamy się Ursynowską 22/2. Teraz znajdziecie nas na Szpitalnej 5/5 w Warszawie. Nowy jest także nasz numer telefonu – 601 706 352. Przez prawie dwie dekady gościliśmy na warszawskim Mokotowie w wynajmowanym przez nas…
W styczniu 2026 r. mają zacząć obowiązywać przepisy dotyczące Centralnego Rejestru Umów. Resort finansów proponuje, by próg, od którego instytucje publiczne będą miały obowiązek publikowania informacji o umowach, był na poziomie 10 tysięcy złotych. Nasz monitoring pokazuje, że większość umów w samorządach nie przekracza tej kwoty. Jako organizacja działająca na rzecz transparentnych rządów od lat…
Rozpoczynamy realizację projektu dotyczącego przejrzystości lobbingu na poziomie samorządów „Lokalne wpływy, wspólna kontrola”. Skupiamy się w nim na edukacji, monitoringu i rzecznictwie w zakresie kontaktów interesariuszy z władzami lokalnymi. W Polsce lokalny lobbing nie jest regulowany, co prowadzi do braku społecznej kontroli i jawności takich działań. Ustawa o działalności lobbingowej obejmuje wyłącznie poziom rządowy i…
Zależy ci na tym, by gmina usprawniła swoje działania, na przykład zaczęła transmitować posiedzenia komisji rady gminy i nie wiesz, co możesz zrobić, by zrealizować ten plan? Przeczytaj nasz miniporadnik! Po pierwsze informacja… Zanim zaczniesz działać, warto zorientować się w problemie — pomocne w tym może być sprawdzenie Biuletynu Informacji Publicznej organu. Jeśli nie znajdziesz…
Już w najbliższy czwartek w namiocie praw człowieka na Pol’and’Rock Festival zagości jawność! A tam gdzie ona, tam i nas nie może zabraknąć. Choć w tym roku nie znajdziecie nas w festiwalowej przestrzeni dla organizacji społecznych, to pojawimy się w namiocie Rzecznika Praw Obywatelskich. Prezes naszego stowarzyszenia, Szymon Osowski, będzie uczestniczył w debacie – Jawność…
Wciąż nie wiemy, kto będzie się ubiegał o stanowisko Prezesa Najwyższej Izby Kontroli, choć na zgłoszenie kandydatów pozostało już tylko kilka dni, a kadencja Mariana Banasia upływa 30 sierpnia. Dlatego wraz z innymi organizacjami apelujemy o jak najszybsze upublicznienie informacji o osobach popieranych na to stanowisko przez poszczególne kluby parlamentarne i rozpoczęcie merytorycznej debaty wokół…
Już po raz kolejny Sieć Obywatelska Watchdog Polska miała okazję uczestniczyć w konferencji TICTeC poświęconej technologii obywatelskiej i jej wpływowi na demokrację. To coroczne wydarzenie, tym razem goszczące w czerwcu w belgijskim Mechelen, przygotowywane jest przez MySociety– organizację działającą na rzecz wykorzystywania nowoczesnych technologii w zaangażowaniu na rzecz życia publicznego. Głównym tematem konferencji było wykorzystanie…
W nowym odcinku ,,Zajawki” Martyna Bójko rozmawia z Krzysztofem Kowalikiem. Z rozmowy dowiecie się m.in. jakie obowiązki mają gminy, jeśli chodzi o infrastrukturę rowerową? Jak sprawdzić, czy planowane są nowe inwestycje w tej materii? Jak możemy wpłynąć na ich kształt? Czy może nam w tym pomóc prawo do informacji publicznej? Dlaczego ścieżki, szlaki rowerowe w…
Czas szybko leci – zwłaszcza, gdy coś wymaga dużego zaangażowania. Tak jak portal Jawne Partie, który obchodzi drugą rocznicę funkcjonowania.
Sieć Obywatelska Watchdog Polska złożyła opinię do projektu ustawy z dnia 17 czerwca 2025 r. o zmianie ustawy o systemie informacji w ochronie zdrowia oraz niektórych ustaw (UD 238). Ministerstwo Zdrowia opublikowało projekt ustawy o zmianie ustawy o systemie informacji w ochronie zdrowia oraz niektórych innych ustaw (UD 238). Zakłada on wprowadzenie nowych systemów informacji…
Prezentujemy skrócone podsumowanie działalności Watchdoga w 2024 roku. Rok 2024 okiem Watchdoga W 2024 roku kontynuowaliśmy intensywne działania na rzecz ochrony prawa do informacji, wzmacniania przejrzystości życia publicznego i wspierania aktywności obywatelskiej. Jednym z najważniejszych wydarzeń był wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, który uznał, że odmowa udostępnienia kalendarzy spotkań władz Trybunału Konstytucyjnego stanowiła naruszenie art.…
2 lipca ponad 50 organizacji, z 18 krajów, wzięło udział w Europejskim Dniu Przeciwdziałania SLAPP-om, wzywając rządy do ochrony przed oligarchami i technologicznymi gigantami, którzy wykorzystują prawo jako broń przeciwko osobom wypowiadającym się w interesie publicznym. Unina dyrektywa anty-SLAPP została uchwalona w celu ochrony dziennikarzy, aktywistów i watchdogów. Jednak rok później większość z nas nadal…
Eksperci, naukowcy i organizacje zaangażowane w ochronę praw podstawowych, promowanie ochrony konsumentów i wspieranie odpowiedzialnej innowacji wyrażają obawy dotyczące propozycji uproszczonego zbioru przepisów cyfrowych („Digital Simplification package”), który według doniesień może obejmować ponowne rozpatrzenie unijnego rozporządzenia o sztucznej inteligencji. Czym jest AI Act? Rozporządzenie o sztucznej inteligencji (AI Act) zostało opublikowane w dzienniku urzędowym Komisji…
Odpowiedzieliśmy na zaproszenie Ministerstwa Cyfryzacji do udziału w konsultacjach i przygotowaliśmy opinię na temat „Polityki rozwoju sztucznej inteligencji w Polsce do 2030 roku”. Cieszy nas kompleksowości tego dokumentu oraz jego zgodność z międzynarodowymi standardami, a także odniesienia do takich wartości jak prawa człowieka, wyjaśnialność i rozliczalność. Doceniamy propozycje dotyczące nadzoru, przejrzystości i odpowiedzialności, widzimy jednak…
W dniach 24–26 czerwca 2025 r. w Berlinie odbyła się XVI Międzynarodowa Konferencja Komisarzy ds. Informacji (ICIC), gromadząca przedstawicieli świata nauki, mediów, społeczeństwa obywatelskiego oraz ponad 50 komisarzy ds. wolności informacji z całego świata. Tegoroczna edycja konferencji koncentrowała się szczególnie na dostępie do informacji o środowisku. Kim są komisarze ds. prawa do informacji? To niezależne…
W lutym tego roku Kancelaria Prezesa Rady Ministrów poinformowała o podpisaniu memorandum o współpracy Polskiego Funduszu Rozwoju z firmą Google. Zapowiedziano jednocześnie, że jego efektem będą miliardowe inwestycje Google’a w Polsce, które przyczynią się do wzrostu naszego PKB. Zelektryzowała nas ta informacja i postanowiliśmy zapytać KPRM o szczegóły sprawy. Zawnioskowaliśmy o treść podpisanego memorandum i…
16 czerwca 2025 r. w Madrycie Access Info Europe ogłosiło ustanowienie nagrody im. Helen Darbishire. Będzie ona przyznawana osobom wykorzystującym swoje prawo do informacji w celu wywierania pozytywnego wpływu na społeczeństwo. Nagroda im. Helen Darbishire (wcześniej znana jako Access Info Impact Award) przyznawana jest osobom, które w znaczący sposób wykorzystały prawo do informacji w celu…
Organizacje z całej Europy podejmują dziś działania przeciwko SLAPP-om, podczas gdy Greenpeace International wytacza przełomowy proces sądowy. Minął ponad rok od czasu gdy Unia Europejska przyjęła dyrektywę mającą chronić dziennikarzy, aktywistów i organizacje przed SLAPP-ami. W kwietniu Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego przedstawiła projekt wdrożenia dyrektywy, ale nie rozwiązuje on w sposób kompleksowy problemu SLAPP w…
Polski projekt ustawy anty-SLAPP zawiera szereg istotnych mechanizmów, które mogą skutecznie ograniczyć nadużywanie postępowań sądowych wobec dziennikarzy i aktywistów. Jednak zaproponowane w projekcie kryteria stosowania kluczowych środków ochrony są zbyt restrykcyjne, by mogły skutecznie działać w praktyce – nawet w przypadku klasycznych SLAPP-ów – i nie uwzględniają realiów polskiego systemu prawnego. Choć projekt jest krokiem…
Choć temat izraelskiego systemu inwigilacji Pegasus wraca jak bumerang, opinia publiczna wciąż mało wie na temat jego wykorzystania przez służby. Ostatnio ponownie o nim usłyszeliśmy za sprawą opublikowanych m.in. przez telewizję Republika nagrań z rozmów Romana Giertycha z 2019 roku. Do ich rejestracji wykorzystano prawdopodobnie właśnie Pegasusa. Z informacji przedstawionych w maju przez Prokuraturę Krajową…
W najnowszym odcinku podcastu „Zajawka” Martyna Bójko rozmawia z Katarzyną Batko-Tołuć* o tym, czy działania watchdoga to jedynie kontrola instytucji publicznych, czy również zaangażowanie na rzecz zmiany. A jeśli działania rzecznicze, to jakie? I jak się w nie angażować, by nie stracić wiarygodności? Nie spodziewajcie się teoretycznych rozważań, padnie wiele przykładów z watchdogowego życia. Po…
Najważniejszym zadaniem gminy – zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym – jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej. W praktyce oznacza to, że gmina ma dbać o jakość życia mieszkańców w wielu obszarach, takich jak na przykład infrastruktura lokalna (np. drogi, chodniki), gospodarka komunalna (np. dostarczanie wody, odbiór śmieci, ogrzewanie, zarządzanie…
Stowarzyszenie Sieć Obywatelska Watchdog Polska poszukuje osób chcących dołączyć do zespołu poradni prawnej. Zgłoszenia zbieramy do 29.06.2025 r. Minimalne kwalifikacje osoby aplikującej ukończony co najmniej III rok studiów na kierunku prawo/prawo i administracji (w tym zdany egzamin z prawa konstytucyjnego oraz z prawa administracyjnego i procedury administracyjnej), umiejętność jasnego i przystępnego formułowania wypowiedzi pisemnych na…
Od 10 lat czekamy na udostępnienie informacji na temat finansowania z publicznych pieniędzy projektu realizowanego przez Uniwersytet Kardynała Wyszyńskiego. Dotyczył on … prawa do informacji, a jego końcowym produktem była wielotomowa monografia „Jawność i jej ograniczenia”. Strona internetowa projektu badawczo-rozwojowego „Model regulacji jawności i jej ograniczeń w demokratycznym państwie prawnym” już dawno przestała istnieć, a…
13 czerwca 2025 roku wspólnie z Helsińską Fundacją Praw Człowieka przekazaliśmy Ministerstwu Sprawiedliwości nasze uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (UDER32). Projekt miał wprowadzić przepis pozbawiający organizacje społeczne – działające na prawach strony – prawa do wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wspólnie apelowaliśmy o wycofanie…
Rząd planuje zmianę przepisów, która odbierze organizacjom społecznym prawo do skargi kasacyjnej w postępowaniach administracyjnych. To poważne naruszenie konstytucyjnego prawa do sądu i prawa Unii Europejskiej. W naszej ocenie pod pozorem deregulacji uderza w interes publiczny. Pozbawi nas wszystkich kontroli nad wymiarem sprawiedliwości i utrudni dochodzenie swoich praw osobom, którym pomagamy w postępowaniach drugiej instancji,…
Mieszkańcy Brwinowa prosili o konsultacje projektu nowego statutu gminy. Jednak konsultacji nie było, bo ustawa o samorządzie gminnym ich nie przewiduje — jak przekazał przewodniczący rady miejskiej. Było za to zamknięte, tylko dla radnych, „zebranie plenarne”, w czasie którego m.in. zaprezentowano im założenia do projektu statutu. Tym razem przewodniczącemu nie przeszkadzało, że w ustawie o…
