na stronie:
Dokumentacja

Chcieliśmy zobaczyć wniosek o awans prokuratora. Prokuratura zasłoniła się „wewnętrznym dokumentem”

Sprawa zaczęła się od pytań o awans prokuratora, którego nazwisko pojawiło się w kontekście poważnych zaniedbań opisanych przez „Gazetę Wyborczą”. Dopiero wyrok WSA przesądził, że sam wniosek powinien zostać udostępniony jako informacja publiczna. Dlatego dwa lata temu zapytaliśmy Prokuraturę Krajową o wniosku o awans prokuratora Piotra Styczewskiego na zastępcę gdańskiego prokuratora regionalnego. W odpowiedzi na…

Dokumentacja

Apel organizacji społecznych o zniesienie odpowiedzialności karnej za zniesławienie

Organizacje zajmujące się ochroną praw człowieka – ARTICLE 19 Europe, Helsińska Fundacja Praw Człowieka, Sieć Obywatelska Watchdog Polska oraz Ogólnopolska Federacja Organizacji Pozarządowych – skierowały do Senatu RP petycję o podjęcie inicjatywy ustawodawczej zmierzającej do dekryminalizacji zniesławienia. Treść petycji Międzynarodowe standardy ochrony praw człowieka jednoznacznie wskazują, że zniesławienie nie powinno podlegać odpowiedzialności karnej. W Polsce…

Dokumentacja

Co zmienić w rozporządzeniu o CRU? Głosy z konsultacji

Od początku marca na stronie RCL publikowane są dokumenty z uwagami dotyczącymi Centralnego Rejestru Umów, które wpłynęły do Ministerstwa Finansów i Gospodarki w ramach konsultacji, uzgodnień międzyresortowych i opiniowania projektu rozporządzenia o CRU. Choć co do zasady idea rejestru nie jest kwestionowana, większość opinii podkreśla, że projekt rozporządzenia w obecnym kształcie wymaga istotnych zmian, aby…

Dokumentacja

Raport o stanie jawności w Polsce 2025 r.

Rok 2025 nie przyniósł w Polsce przełomu w zakresie prawa do informacji, ale bardzo wyraźnie pokazał, gdzie tej jawności brakuje. Z jednej strony obserwowaliśmy ważne rozstrzygnięcia sądowe, interwencje Rzecznika Praw Obywatelskich oraz powrót do części istotnych reform legislacyjnych, takich jak Centralny Rejestr Umów. Z drugiej strony utrzymały się fundamentalne problemy: brak ratyfikacji Konwencji z Tromsø,…

Dokumentacja

„Jawne partie”: jak wygląda (nie)jawność finansów partii w Polsce

Rejestry wpłat i umów partii politycznych miały zwiększyć przejrzystość życia publicznego. W praktyce są niepełne, niespójne i trudne do analizy. Twórca serwisu „Jawne partie” opowiada, co naprawdę w nich widać – i czego wciąż nie wiemy.  Martyna Bójko: Skąd się wziął pomysł na serwis Jawne partie? Grzegorz Krakowiak: W dużym skrócie pomysł się wziął stąd,…

Dokumentacja

Z myśliwskim pozdrowieniem. Darz Bór!

Czy można dowiedzieć się, jak działają zarządy okręgowe Polskiego Związku Łowieckiego i na co wydają pieniądze związane z gospodarką łowiecką? Postanowiliśmy to sprawdzić, wysyłając wnioski o informację do wszystkich 49 zarządów. Większość odmówiła odpowiedzi lub milczała – dopiero po ponad roku sporów i postępowań sądowych zaczęły pojawiać się pierwsze dokumenty. Czy Zarządy Okręgowe Polskiego Związku…

Dokumentacja

Poznań wyłącza jawność? Czy radni mogą zamknąć drzwi przed mieszkańcami?

Czy Rada Miasta i jej komisja może odciąć obywateli od informacji, gdy mowa o publicznych pieniądzach? Zapowiedź przebiegu posiedzenia Komisji Rewizyjnej w Poznaniu budzi nie tylko kontrowersje, ale i poważne wątpliwości prawne. Kontrola wynagrodzeń poza kontrolą społeczną Zgodnie z planem, posiedzenie poznańskiej Komisji Rewizyjnej zaplanowane na 19 marca 2026 roku ma zostać podzielone na dwie…

Dokumentacja

Każdy musi gdzieś pracować

Powszechnie przyjęło się uważać, że każdy musi gdzieś pracować, a doświadczenie zawodowe zdobyte w strukturach samorządowych może być atutem w pracy radnego. Jednak w zderzeniu z realiami lokalnej polityki, zasada ta często staje się fasadą dla zjawisk, które uderzają w same fundamenty demokracji. Pytanie o to, czy radny powinien być zatrudniony w spółce lub instytucji…

Dokumentacja

Konkurs strażniczy 2026

Zapraszamy do udziału w konkursie na wspieranie działań strażniczych w Polsce organizowanym przez Fundusz Obywatelski im. Ludwiki i Henryka Wujców. Zgłoszenia należy przesyłać do 7 kwietnia 2026 r. do godziny 14:00.23 kwietnia do godz. 14:00. Watchdog jest partnerem merytorycznym konkursu. Konkurs ma na celu wsparcie osób, grup i organizacji prowadzących działania strażnicze – zarówno w ich…

Dokumentacja

Jawne komisje rady gminy: jak to działa i jak egzekwować jawność? Obejrzyj nagranie z webinarium

Komisje rady gminy to miejsce, w którym często zapada „mięso” decyzji – zanim uchwały trafią na sesję. Teoretycznie każdy mieszkaniec może przyjść na posiedzenie komisji, ale w praktyce bywa to trudne: godziny w środku dnia, brak jasnych informacji o terminach, a czasem także opór wobec obecności mieszkańców i nagrywania. Szymon Osowski (Sieć Obywatelska Watchdog Polska)…

Dokumentacja

Kiedy władza przestaje lubić pytania

W Ostrowi Mazowieckiej od pewnego czasu działa niewielkie medium obywatelskie „Ostrów na Surowo”. Jego twórcy: zadają pytania w trybie dostępu do informacji, publikują odpowiedzi urzędu i opatrują je komentarzem. W praktyce pełnią rolę lokalnego watchdoga — takiego, który nie relacjonuje wydarzeń ceremonialnych, lecz sprawdza dokumenty i decyzje. Przekaż 1,5% podatku Watchdogowi! Wystarczy, że wpiszesz nasz…

Dokumentacja

Raport NASK o reklamach wyborczych na Facebooku wciąż niejawny. Sprawa wraca do sądu

Przekaż 1,5% podatku Watchdogowi! Wystarczy, że wpiszesz nasz numer KRS 0000181348 w swoim rozliczeniu podatkowym. 3 dni przed pierwszą turą wyborów prezydencki w 2025 roku Wirtualna Polska opisała sprawę politycznych reklam na anonimowych profilach na FB: „Wiesz Jak Nie Jest” i „Stół Dorosłych”. Na ich promocję wydano 420 tys. zł, a NASK alarmował, że finansowanie mogło pochodzić…

Dokumentacja

Pokonaj deepfake’a i wygraj nagrody. Rusza V edycja konkursu „DETEKTOR” dla studentów i doktorantów!

Co piąta fałszywa informacja weryfikowana przez europejskich analityków dezinformacji to wytwór sztucznej inteligencji. Podejmij wyzwanie i dołącz do walki z fałszywymi przekazami – znajdź deepfake’a i pokaż swoje umiejętności weryfikacji. Weź udział w konkursie “DETEKTOR” Instytutu Mediów, Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Gdańskiego oraz Stowarzyszenia Demagog, który Sieć Obywatelska Watchdog Polska objęła patronatem. Na czym…

Dokumentacja

Nawrocki–Brzoska: sąd o jawności spotkań i prezentów

  Przekaż 1,5% podatku Watchdogowi! Wystarczy, że wpiszesz nasz numer KRS 0000181348 w swoim rozliczeniu podatkowym. Po sprawie spotkań Prezydenta Karola Nawrockiego z biznesmenem Rafałem Brzoską sąd stawia jasną granicę: najpierw organ ma jednoznacznie powiedzieć, czy doszło do oficjalnego spotkania, a jeśli tak, informacje o nim (także o prezentach) powinny być jawne. 2 września 2025 roku „Gazeta…

Dokumentacja

Składamy uwagi do rozporządzenia dot. CRU

W odpowiedzi na konsultacje publiczne projektu Rozporządzenia w sprawie Centralnego Rejestru Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych (CRU JSFP), przygotowaliśmy nasze uwagi dla Ministra Finansów i Gospodarki. Sukces powstania Centralnego Rejestru Umów to dzieło współpracy wielu organizacji społecznych i zaangażowanych obywateli. Od śmiałych planów lata temu, do obserwowania prac nad projektem, zwątpień wywołanych wielokrotnymi przesunięciami terminu…

Dokumentacja

Publiczne pieniądze, prywatne pensje? Pytamy o wypłaty w Śląsku i Piaście

Kiedy publiczne pieniądze idą na sport i spółka jest własnością samorządu, mieszkańcy mają prawo pytać: kto i ile zarabia. Sprawdzamy, jak kluby piłkarskie reagują na takie pytania. Śląsk Wrocław 22 stycznia 2025 roku Towarzystwo Upiększania Miasta Wrocławia na swoim profilu na FB na pisało: Radni na polecenie Prezydenta Sutryka zdecydowali dziś o przekazaniu kolejnych 30…

Dokumentacja

Kolejna odsłona projektu ustawy antyslappowej

W ubiegłym tygodniu opublikowano kolejną wersję projektu ustawy wdrażającej przepisy dyrektywy antyslapp. Co pojawia się w nowym projekcie i jak będą przebiegać dalsze prace nad nim? Co zmieniło się w projekcie? W wersji projektu z 5.02.2026 (opublikowanej 17.02.2026) pojawiło się kilka zmian. W naszej opinii z konsultacji przygotowanej wspólnie z ARTICLE19 i Helsińską Fundacją Praw…

Dokumentacja

Prywatność czy jawność? Spór o wynagrodzenie Dariusza Mateckiego

Media społecznościowe zacierają granicę między tym, co publiczne a prywatne. Takich wątpliwości nie powinny nieść jednak kwestie działań i wydatków instytucji publicznych, a do takich niewątpliwie należą Lasy Państwowe oraz to komu i za ile zlecają lub zlecały m.in. prowadzenie swoich kanałów w social mediach. Kim jest Dariusz Matecki? Dariusz Matecki to szczeciński polityk związany…

Dokumentacja

Apel organizacji społecznych: przejrzysty wybór sędziów i jawne działanie Trybunału Konstytucyjnego

24 lutego 2026 r. razem z szeroką koalicją organizacji społecznych i eksperckich podpisaliśmy apel w sprawie przejrzystości wyboru sędziów Trybunału Konstytucyjnego oraz jawnego, rzetelnego funkcjonowania TK. W imieniu sygnatariuszy apel podpisał Maciej Nowicki, Prezes Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka. Dlaczego zabraliśmy głos? Trybunał Konstytucyjny wyznacza realne granice władzy państwa i wpływa na codzienne życie wszystkich osób…

Dokumentacja

Webinar o posiedzeniach komisji rady gminy

Zapraszamy na kolejne spotkanie online – „Jawne komisje – dlaczego mamy prawo wiedzieć, co dzieje się na komisjach?”. Widzimy się 3 marca w godzinach 19:30–20:30! Obowiązuje rejestracja. Po ostatnim webinarze, dotyczącym działań samorządu, pojawiło się wiele pytań o jawność komisji, w tym o nagrywanie i transmitowanie ich przebiegu. W związku z tym zapraszamy na kolejny…

Dokumentacja

TVP i (nie)jawność. Obraz kontrolny

Czy to możliwe, że spółka skarbu państwa wykonująca zadania publiczne i misję medium publicznego, dotowana z podatków może działać poza jawnością? Odpowiedź jest dosyć prosta: tak. Przekaż 1,5% podatku Watchdogowi! Wystarczy, że wpiszesz nasz numer KRS 0000181348 w swoim rozliczeniu podatkowym.   Nasze wieloletnie zmagania z Telewizją Polską S.A. przypominają telenowelę i niekończące się pasmo niejawności.…

Dokumentacja

Co czeka samorządy w 2026 roku?

Zapraszamy do obejrzenia zapisu webinaru, w którym Szymon Osowski i Paulina Warachim analizują nadchodzące zmiany i największe wyzwania w funkcjonowaniu samorządów. Przekaż 1,5% podatku Watchdogowi! Wystarczy, że wpiszesz nasz numer KRS 0000181348 w swoim rozliczeniu podatkowym. Spotkanie poprowadziła Paulina Warachim, prezeska Fundacji Zielone Kujawy, związana z Radiem 13, w którym prowadzi audycje poświęcone samorządowi. Na jej…

Dokumentacja

Z miłości do jawności

Twoje 1,5% podatku ma większą moc, niż może się wydawać. Ten niewielki odsetek pozwala nam kontrolować, jak wydawane są publiczne pieniądze.  Dlaczego mówimy o „pilnowaniu”? Państwo, samorząd, spółki publiczne – wszystkie te instytucje dysponują pieniędzmi, które pochodzą z naszych podatków. To pieniądze wspólne. A to oznacza, że obywatele mają prawo wiedzieć: na co są wydawane,…

Dokumentacja

Wsparłeś nas w 2025 roku?

Przekazaliście nam darowiznę w 2025 roku? Nie zapomnijcie jej odliczyć w swoim rocznym zeznaniu podatkowym! Możecie zyskać nawet do 6% uzyskanego w danym roku dochodu. Jeśli w danym roku podatkowym przekazałeś lub przekazałaś darowizny na działania organizacji pożytku publicznego*, a taką organizacją jest Sieć Obywatelska Watchdog Polska, to masz prawo odliczyć je od swojego dochodu.…

Dokumentacja

1,5% podatku, 100% wdzięczności

Codziennie zadajemy rządzącym pytania, udzielamy porad prawnych, szkolimy, chodzimy do sądu. A to wszystko dzięki Wam. Ponad 50 % naszego budżetu stanowi Wasze wsparcie, w tym ponad 40 % pochodzi z 1,5 % podatku.  W zeszłym roku, wypełniając PIT, przekazaliście nam 1 407 087 zł. Otrzymaliśmy wpłaty od 5,5 tysiąca osób z całej Polski (przelewy…

Dokumentacja

Trzy miesiące na ochronę przed SLAPP. Apel organizacji społecznych

Trzy* miesiące. Dokładnie tyle czasu pozostało polskiemu rządowi na wdrożenie unijnej dyrektywy anty-SLAPP i uchwalenie prawa, które realnie ochroni dziennikarzy, aktywistów i obywateli przed uciążliwymi powództwami sądowymi służącymi wyłącznie zastraszaniu i nękaniu. Tymczasem projekt ustawy wciąż nie trafił do Sejmu, a jego ostateczny kształt pozostaje nieznany. Jako organizacje społeczne tworzące polską grupę anty-SLAPP – od…

Dokumentacja

Umowa na PR Polskiej Fundacji Narodowej. Siedem lat walki o informację publiczną

7 lat, kilka wyroków i dwa podejścia do „zawieszenia” wniosku – a wszystko po to, by dowiedzieć się, ile Polska Fundacja Narodowa zapłaciła agencji PR za promowanie swoich działań. Sądy konsekwentnie wskazywały, że Fundacja podlega u.d.i.p., a tajemnica przedsiębiorcy nie może być zasłoną bez konkretnego uzasadnienia. Kiedy w 2018 roku w mediach pojawiała się informacja,…

Dokumentacja

Prokuratura ujawniła postanowienie o umorzeniu śledztwa w sprawie afery maseczkowo-respiratorowej

Zanonimizowane postanowienie o umorzeniu śledztwa. Analiza ta osadzona jest w bezprecedensowym kontekście wczesnej fazy pandemii COVID-19, na przełomie marca i kwietnia 2020 roku. Był to czas ogromnej presji na instytucje państwowe, globalnego niedoboru środków medycznych oraz obowiązywania ram prawnych. Kontekst ten jest kluczowy dla zrozumienia zarówno motywacji rządu, jak i dla oceny, czy kryzys nie…

Dokumentacja

Podsumowanie działalności Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska w 2025 roku

2025 rok był dla Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska czasem intensywnej pracy, ważnych rozstrzygnięć i spotkań, które dawały sens codziennym wysiłkom. Działaliśmy tam, gdzie jawność bywa niewygodna, a kontrola obywatelska spotyka się z oporem – w sądach, w procesach legislacyjnych, w małych miejscowościach i dużych instytucjach. To był rok rozmów, wniosków, wyroków i wspólnych zwycięstw, ale…

Dokumentacja

Dlaczego połowiczna zmiana art. 196 k.k. nie chroni wolności słowa

Wspólnie z ARTICLE 19 i Helsińską Fundacją Praw Człowieka w ramach konsultacji przekazaliśmy nasze stanowisko dotyczące projektu zmiany art. 196 Kodeksu karnego. Nasze stanowisko Uważamy, że proponowana nowelizacja – polegająca jedynie na usunięciu kary pozbawienia wolności – nie rozwiązuje podstawowego problemu, jakim jest sama penalizacja tzw. obrazy uczuć religijnych. Choć Ministerstwo Sprawiedliwości wskazuje na wyrok…