28 kwietnia 2026 r., Koalicja Przeciwko SLAPP w Europie (CASE) ogłosiła “zwycięzców” piątej edycji Europejskiego Konkursu SLAPP. Celem konkursu jest zwrócenie uwagi na osoby i podmioty nadużywające prawa do uciszania krytyki oraz pokazanie, że taka strategia nie działa.

Przyznano nagrody w następujących kategoriach:

• SLAPP Addict of the Year: Barabás Brothers, właściciele HELL ENERGY Ltd (Węgry)
• SLAPP Politician of the Year: Claude Eerdekens, były burmistrz Andenne (Belgia)
• SLAPP Jurist 2026: sędzia Ivan Marković (Chorwacja)
• Corporate Bully of the Year: John Keegan i Keegan Quarries Ltd (Irlandia)
• Green Gag Award 2026: Eni (Włochy)

Szczegóły dotyczące wszystkich nominowanych są dostępne na stronie organizacji.

SLAPP-y mają na celu ochronę reputacji bogatych i wpływowych powodów, jednocześnie niszcząc reputację ich przeciwników. Poprzez te nagrody chcemy odwrócić tę narrację – wskazując tych, którzy wykorzystują prawo jako narzędzie zastraszania, oraz budując solidarność z osobami dotkniętymi tym zjawiskiem. 

– podkreśla Ruby Silk, koordynatorka kampanii w CASE

Nagrody przyznało jury złożone z europosłów Daniela Freunda (Greens/EFA), Veroniki Cifrovej Ostrihoňovej (Renew) i Davida Casy (EPP), a także dwóch ekspertów CASE: Julie Majerczak z Reporterów bez Granic oraz Charliego Holta z Global Climate Legal Defense (CliDef).

Gdy dziennikarze i aktywiści są zastraszani i zmuszani do milczenia, cierpi na tym demokracja. Dlatego te nagrody są tak ważne. Musimy odebrać sprawcom poczucie bezkarności i pokazać ofiarom SLAPP-ów, że nie są same.

– mówi eurodeputowany David Casa

Żaden z laureatów nie pojawił się osobiście, aby odebrać nagrodę. W ich imieniu przemawiały osoby będące celem ich pozwów, podkreślając skalę działań podejmowanych w celu uciszenia krytyków.

Przedstawiciele włoskiej organizacji ekologicznej ReCommon – Antonio Tricarico i Eva Pastorelli – odbierając nagrodę w imieniu koncernu Eni, żartowali:

W naszym kraju pozwy SLAPP są tak zakorzenioną tradycją jak pizza i gestykulowanie podczas mówienia.

Pozew, z którym mają do czynienia, nie jest jednak bynajmniej żartem – firma Eni domaga się bowiem od stowarzyszenia i działacza Pastorellego 800 000 euro za to, że na podstawie publicznie dostępnych informacji wspomnieli o koncesjach na wodach palestyńskich, o które ubiegała się firma Eni, zanim ostatecznie wycofała swoją ofertę.

ENI chciało nas uciszyć i powstrzymać rozpowszechnianie informacji. Tymczasem wiele mediów – zarówno włoskich, jak i międzynarodowych – okazało nam solidarność, znacząco zwiększając zasięg sprawy.

Choć Włochy mają dobrze udokumentowany problem SLAPP-ów (21 spraw w 2024 r.), zjawisko to występuje w całej Europie. Jak pokazuje raport CASE za 2025 r., liczba takich spraw rośnie, a ich charakter ewoluuje – coraz częściej obejmując różne podstawy prawne, nie tylko zniesławienie.

Belgijska dziennikarka Mélanie de Groote podkreśliła:

Właśnie zakończyłam 16-miesięczną batalię sądową za wykonywanie swojej pracy. Przetrwałam dzięki wsparciu prawnemu i moralnemu oraz sieci kontaktów z innymi dziennikarzami. To doświadczenie pokazało mi, że ta walka wykracza poza mnie. Strach musi zmienić strony. Konkurs SLAPP jest narzędziem wzmacniającym opór i organizującym odpowiedź.

A tymczasem zbliża się termin 7 maja, do którego państwa UE muszą wdrożyć dyrektywę anty-SLAPP do prawa krajowego. Wkrótce okaże się, czy rządy przełożą deklaracje na realne mechanizmy ochrony.

Przykłady wskazane w konkursie są ostrzeżeniem: dopóki SLAPP-y pozostają dostępne jako narzędzie dla silnych podmiotów, zagrożone są: kontrola społeczna, dziennikarstwo i debata publiczna. Pilne jest skuteczne wdrożenie przepisów anty-SLAPP.

WYNIKI: EUROPEJSKI KONKURS SLAPP 2026

SLAPP Addict of the Year
🟡 Zwycięzca: Barabás Brothers (Węgry)
Wyróżnienia: Millennium Team d.o.o. (Serbia), Starting d.o.o. (Serbia)

SLAPP Politician of the Year
🟡 Zwycięzca: Claude Eerdekens (Belgia)
Wyróżnienia: Giorgia Meloni (Włochy), Jelena Tanasković (Serbia)

SLAPP Jurist 2026
🟡 Zwycięzca: sędzia Ivan Marković (Chorwacja)
Wyróżnienia: Setu Kamal (Wielka Brytania), PCS Paruch Chruściel Schiffter Stępień (Polska)

Corporate Bully of the Year
🟡 Zwycięzca: John Keegan i Keegan Quarries Ltd (Wielka Brytania)
Wyróżnienia: Claudio Di Giovanni (Wielka Brytania), Joost Debucquoy (Belgia)

Green Gag Award 2026
🟡 Zwycięzca: Eni (Włochy)
Wyróżnienia: Leo Group Limited (Wielka Brytania), Fox Petroli S.p.A. (Włochy)