Odpowiedzieliśmy na zaproszenie Ministerstwa Cyfryzacji do udziału w konsultacjach i przygotowaliśmy opinię na temat „Polityki rozwoju sztucznej inteligencji w Polsce do 2030 roku”. Cieszy nas kompleksowości tego dokumentu oraz jego zgodność z międzynarodowymi standardami, a także odniesienia do takich wartości jak prawa człowieka, wyjaśnialność i rozliczalność. Doceniamy propozycje dotyczące nadzoru, przejrzystości i odpowiedzialności, widzimy jednak…

W dniach 24–26 czerwca 2025 r. w Berlinie odbyła się XVI Międzynarodowa Konferencja Komisarzy ds. Informacji (ICIC), gromadząca przedstawicieli świata nauki, mediów, społeczeństwa obywatelskiego oraz ponad 50 komisarzy ds. wolności informacji z całego świata. Tegoroczna edycja konferencji koncentrowała się szczególnie na dostępie do informacji o środowisku. Kim są komisarze ds. prawa do informacji? To niezależne…

W lutym tego roku Kancelaria Prezesa Rady Ministrów poinformowała o podpisaniu memorandum o współpracy Polskiego Funduszu Rozwoju z firmą Google. Zapowiedziano jednocześnie, że jego efektem będą miliardowe inwestycje Google’a w Polsce, które przyczynią się do wzrostu naszego PKB. Zelektryzowała nas ta informacja i postanowiliśmy zapytać KPRM o szczegóły sprawy. Zawnioskowaliśmy o treść podpisanego memorandum i…

16 czerwca 2025 r. w Madrycie Access Info Europe ogłosiło ustanowienie nagrody im. Helen Darbishire. Będzie ona przyznawana osobom wykorzystującym swoje prawo do informacji w celu wywierania pozytywnego wpływu na społeczeństwo. Nagroda im. Helen Darbishire (wcześniej znana jako Access Info Impact Award) przyznawana jest osobom, które w znaczący sposób wykorzystały prawo do informacji w celu…

Choć temat izraelskiego systemu inwigilacji Pegasus wraca jak bumerang, opinia publiczna wciąż mało wie na temat jego wykorzystania przez służby.  Ostatnio ponownie o nim usłyszeliśmy za sprawą opublikowanych m.in. przez telewizję Republika nagrań z rozmów Romana Giertycha z 2019 roku. Do ich rejestracji wykorzystano prawdopodobnie właśnie Pegasusa.   Z informacji przedstawionych w maju przez Prokuraturę Krajową…

Stowarzyszenie Sieć Obywatelska Watchdog Polska poszukuje osób chcących dołączyć do zespołu poradni prawnej. Zgłoszenia zbieramy do 29.06.2025 r. Minimalne kwalifikacje osoby aplikującej ukończony co najmniej III rok studiów na kierunku prawo/prawo i administracji (w tym zdany egzamin z prawa konstytucyjnego oraz z prawa administracyjnego i procedury administracyjnej), umiejętność jasnego i przystępnego formułowania wypowiedzi pisemnych na…

Od 10 lat czekamy na udostępnienie informacji na temat finansowania z publicznych pieniędzy projektu realizowanego przez Uniwersytet Kardynała Wyszyńskiego. Dotyczył on … prawa do informacji, a jego końcowym produktem była wielotomowa monografia „Jawność i jej ograniczenia”.  Strona internetowa projektu badawczo-rozwojowego „Model regulacji jawności i jej ograniczeń w demokratycznym państwie prawnym” już dawno przestała istnieć, a…

13 czerwca 2025 roku wspólnie z Helsińską Fundacją Praw Człowieka przekazaliśmy Ministerstwu Sprawiedliwości nasze uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (UDER32). Projekt miał wprowadzić przepis pozbawiający organizacje społeczne – działające na prawach strony – prawa do wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wspólnie apelowaliśmy o wycofanie…

Rząd planuje zmianę przepisów, która odbierze organizacjom społecznym prawo do skargi kasacyjnej w postępowaniach administracyjnych.  To poważne naruszenie konstytucyjnego prawa do sądu i prawa Unii Europejskiej. W naszej ocenie pod pozorem deregulacji uderza w interes publiczny. Pozbawi nas wszystkich kontroli nad wymiarem sprawiedliwości i utrudni dochodzenie swoich praw osobom, którym pomagamy w postępowaniach drugiej instancji,…

Mieszkańcy Brwinowa prosili o konsultacje projektu nowego statutu gminy. Jednak konsultacji nie było, bo ustawa o samorządzie gminnym ich nie przewiduje — jak przekazał przewodniczący rady miejskiej. Było za to zamknięte, tylko dla radnych, „zebranie plenarne”, w czasie którego m.in. zaprezentowano im założenia do projektu statutu. Tym razem przewodniczącemu nie przeszkadzało, że w ustawie o…

4 czerwca to data symboliczna, dzień, który przypomina o budowaniu demokratycznego społeczeństwa. To właśnie wtedy, w 1989 roku, w głosowaniu pokazaliśmy, że wolność i suwerenność to wartości, o które warto walczyć każdego dnia. Dla mnie wybory są świętem demokracji. To moment, w którym mamy realny wpływ na kształt państwa. Uczestnictwo w nich to nie tylko…

W grudniu 2023 roku Likwidator TVP ujawnił zarobki „twarzy” TVP z ostatnich lat. Zawrotne kwoty budziły niedowierzanie i szybko pojawiły się pytania, ile zarabia nowa ekipa w Telewizji Publicznej. Tych informacji władze TVP już tak chętnie nie udostępniają. Skąd to wiemy? Bo zapytaliśmy. Pierwszy wniosek dotyczący pensji nowo zatrudnionych pracowników wysłaliśmy w styczniu 2024 roku.…

Byliśmy już m.in. w Brwinowie, Słupsku, Kaczkach, Gdańsku, Rychwale, Stęszewie, Łodzi, Bielsku Podlaskim, Zielonce, Lelisie, Włodawie, Sandomierzu. Teraz pora na kolejne przystanki na naszej jawnościowej drodze! A oto plan naszych czerwcowych spotkań: 5 czerwca, godz. 18:00. Zławieś Wielka, Dom Kultury w Górsku, ul. Leśna 13/1. 6 czerwca, godz. 18:00. Orłowo pod Inowrocławiem, Świetlica wiejska, Orłowo…

Dzień dziecka to dobra okazja, by zajrzeć do literatury dziecięcej i zobaczyć czy znajdziemy w niej jakieś tropy praw do informacji. Zapraszamy na szybki i subiektywny przegląd książkowych pozycji o prawach człowieka dla dzieci (i nie tylko). Konwencja o prawach dziecka Na początek warto sięgną po fundamentalną lekturę z punktu widzenia praw człowieka – dzieci…

Przez wiele lat słyszeliśmy, że co jak co, ale samorząd nam się udał. To dlaczego do wyborów samorządowych chodzimy mniej chętnie, a w debatach nad raportem o stanie gminy w ponad połowie gminy nie zgłasza się żaden mieszkaniec.  Gdzieś po drodze zgubiliśmy tę ideę partycypacji, która miała być filarem samorządu. 35. rocznica pierwszych demokratycznych wyborów…

O tej porze roku już od kilku lat trwają w gminach przygotowania do debaty nad raportem o stanie gminy. Pytacie nas często, co zrobić, aby raport o stanie gminy był przygotowany w sposób czytelny dla mieszkańców, jak ma przebiegać debata nad nim i kto może zabrać głos. Dlatego zorganizowaliśmy dla Was webinarium, w czasie którego…

Razem z innymi ponad trzystoma organizacjami z całej Europy podpisaliśmy się pod listem otwartym w sprawie węgierskiego projektu ustawy „przejrzystość życia publicznego” skierowanym do Przewodniczącej Komisji Europejskiej oraz Komisarza ds. demokracji, sprawiedliwości i praworządności. Proponowana ustawa jest kolejną próbą ograniczenia wolność słowa oraz swobody zrzeszania się i stanowi poważne zagrożenie dla społeczeństwa obywatelskiego. Przepisy forsowane…

Jeśli uważamy, że w jakimś obszarze prawo nie działa albo zależy nam na tym, by jakieś przepisy zostały zmienione, z pomocą może przyjść litygacja strategiczna.  Choć to pojęcie nieznane zwykłemu śmiertelnikowi, to nawet jeśli nie jesteśmy prawnikami, aktywistami i nie pracujemy w organizacji pozarządowej zajmującej się prawami człowieka, to warto je poznać.  Z litygacją strategiczną…

Byliśmy już w Brwinowie, Słupsku, Kaczkach i Gdańsku. Teraz pora na kolejne przystanki na naszej jawnościowej drodze! A oto plan naszych majowych spotkań: 14 maja, godz. 17.00. Rychwał, Broniki 30 (świetlica wiejska w Bronikach). 15 maja, godz. 17.30. Stęszew, ul. Poznańska 22a. 16 maja, godz. 17.00. Łódź, ul. Zielona 27. 20 maja, godz. 18.00. Bielsk…

O tej porze roku już od kilku lat trwają w gminach przygotowania do debaty nad raportem o stanie gminy. Pytacie nas często, co zrobić, aby raport o stanie gminy był przygotowany w sposób czytelny dla mieszkańców, jak ma przebiegać debata nad nim i kto może zabrać głos. Dlatego postanowiliśmy zorganizować webinarium, w czasie którego postaram…

Choć wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast przygotowują w tym roku już swój 6. raport, to wciąż pojawia się wiele pytań i wątpliwości. Dlatego poprosiliśmy Krzysztofa Szopę, eksperta w kursie „(Bez)Nadzieja małej i dużej gminy”, przewodniczącego rady gminy Komprachcice o sformułowanie rekomendacji dla przewodniczących rady gminy. Raport o stanie gminy to coroczne obowiązkowe sprawozdanie wójtów, burmistrzów…

W ostatnich latach obserwujemy z niepokojem coraz powszechniejsze zjawisko dezinformacji, która stanowi poważne zagrożenie dla przejrzystości debaty publicznej i uczciwości procesów demokratycznych. Jako organizacja, która opiera swoje działania na faktach, jawności i zaufaniu społecznym, uznajemy przeciwdziałanie dezinformacji – zwłaszcza w okresie wyborczym za ważny element ochrony demokracji i debaty publicznej, dlatego dołączamy do apelu przygotowanego…

Tu nas jeszcze nie było! Jeśli chcecie porozmawiać z nami o jawności i kosmosie, koniecznie wpadnijcie 10 maja na Stadion Narodowy na 28. Piknik Naukowy organizowany przez Polskie Radio i Centrum Nauki Kopernik. Dlaczego o kosmosie? Bo to jest temat przywodni tegorocznego Pikniku Naukowego. A my o jawności możemy rozmawiać zawsze i wszędzie, także w…

W dniach 28–29 kwietnia w Łodzi uczestniczyliśmy w konferencji „The Future is Data. Przyszłość to dane”, zorganizowanej przez Ministerstwo Cyfryzacji w ramach polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej. Dwa dni intensywnych debat i spotkań z ekspertami z Polski i zagranicy pokazały, jaką wagę mają dziś dane – zarówno jako zasób, jak i przedmiot regulacji. Z…

23 kwietnia razem z 45 innymi organizacjami społecznymi zaapelowaliśmy do Premiera, by nie zwiększano progu publikacji umów w Centralnym Rejestrze Umów – z 500 zł do 10 000 zł. Bardzo zależało nam na tym, by obywatelki i obywatele wzmocnili nasz głos, dlatego zbieraliśmy podpisy pod tym apelem, by złożyć go ponownie w formie petycji 28…

  Pięć lat temu mieliśmy w Polsce stan epidemii, a rząd przygotowywał się do przeprowadzenia wyborów prezydenckich metodą korespondencyjną. Samorządy miały pomóc w tym bezprawnym procederze, przekazując dane wyborców. Od 5 lat staramy się, by winni tych naruszeń ponieśli konsekwencje.  Wiele już napisano o wyborach kopertowych, dlatego poniżej przedstawiamy jedynie w telegraficznych skrócie to, co…

Rok po pierwszej polskiej konferencji anty-SLAPP i publicznych deklaracjach Ministra Adama Bodnara dotyczących efektywnego rozwiązania problemu uciszających działań prawnych nadal czekamy na przepisy dekryminalizujące zniesławienie. W dniach 25–26 kwietnia 2024 roku w Warszawie odbyła się międzynarodowa konferencja poświęcona postępowaniom typu SLAPP, zorganizowana przez Agorę, ARTICLE 19 Europe, Helsińską Fundację Praw Człowieka, Prague Civil Society Center…

Rozmowa z Moniką Filipkowską, uczestniczką ostatniej edycji Szkoły Inicjatwy Strażniczych, miłośniczką zwierząt, opiekunką 6 kotów i psa, które zostały przez nią adoptowane. Współpracuje z Fundacją Świat w Naszych Rękach i jest członkinią Stowarzyszenia Prawnicy na Rzecz Zwierząt. Interesuje ją obszar systemowej opieki nad zwierzętami oraz zapobiegania bezdomności zwierząt. Martyna Bójko: Moniko, rozmawiałam z Tobą jakiś…

Ile razy można odmawiać udostępniania informacji publicznej w jednej sprawie? Okazuje się, że wiele, a obywatel ze swoim wnioskiem może utknąć na wieki. W związku z opracowywaniem przez nas “Raportem o stanie jawności”, we wrześniu 2023r. zawnioskowaliśmy do Wójta Gminy Ożarowice o udostępnienie informacji publicznej, poprzez wskazanie:   1. Liczby pisemnych wniosków o udostępnienie informacji publicznej,…

19 stycznia do Sejmu wpłynęła petycja dotycząca ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jej autor domaga się zmian, które m.in. uniemożliwią anonimowe składanie wniosków o informację publiczną.  Prawo do informacji wynika wprost z art. 61 Konstytucji RP, a sposób jego realizacji reguluje ustawa o dostępie do informacji publicznej z 6 września 2001 roku. Próżno jednak…

Trzy tygodnie temu zaprosiliśmy Was do udziału w kursie na temat funkcjonowania gminy i narzędzi kontroli obywatelskiej, a dziś startujemy z 60 osobami na pokładzie! Od lat organizujemy szkolenia dla lokalnych aktywistów, z czasem poszerzyliśmy naszą ofertę o kursy, w których mogą wziąć również udział radni, sołtysi czy gminni urzędnicy. Zawsze jednak były to wydarzenia…

Wszystko zaczęło się od spotkania przedwyborczego. Michał Niedźwiedź wybrał się na nie, by posłuchać między innymi ubiegającego się o kolejną kadencję wójta gminy Narewka. Potem postanowił podzielić się swoją opinią w mediach społecznościowych. Wyraził swoje spostrzeżenia o programie kandydata, a także krytycznie ocenił samo spotkanie. Jego zdaniem uczestnicy bali się zadawać pytania, dostrzegał również akceptację…

Na początku stycznia 2025 roku przedstawiliśmy nasz „Raport o stanie jawności 2024”, w którym opisujemy zeszły rok pod kątem ważnych jawnościowych wydarzeń. Chcąc przybliżyć Państwu zaprezentowane w naszym raporcie treści, postanowiliśmy publikować jego najciekawsze fragmenty. Zaprezentowaliśmy już fragment dotyczący naszego monitoringu dostępu do informacji o środowisku oraz jawności w polskich przepisach prawa w 2024 roku,…

W listopadzie 2024 roku media informowały o tym, że policjanci masowo idą na L4, protestując przeciwko warunkom pracy. Nikt nie wiedział, jaka jest skala tego zjawiska, dlatego postanowiliśmy o to zapytać.  Jacek Łukasik, przewodniczący Komitetu Protestacyjnego Policyjnej Solidarności, mówił wówczas „Rzeczpospolitej”, że w ramach akcji protestacyjnej „Lucyna” na zwolnieniach jest ok. 7-8 tysięcy policjantów, a…

Otwieramy nabór do czwartej edycji kursu “(Bez)Nadzieja małej i dużej gminy”. Na zgłoszenia czekamy do 20 marca. O kursie (Bez)Nadzieja małej i dużej gminy to cykl szkoleniowy organizowany przez Sieć Obywatelską Watchdog Polska. Składa się z wykładów prowadzonych online, a także treści udostępnionych na naszej zamkniętej platformie kursowej. Uczestnicy i uczestniczki kursu będą mieli również…

Na początku stycznia 2025 roku przedstawiliśmy nasz „Raport o stanie jawności 2024”, w którym opisujemy zeszły rok pod kątem ważnych jawnościowych wydarzeń. Chcąc przybliżyć Państwu zaprezentowane w naszym raporcie treści, postanowiliśmy publikować jego najciekawsze fragmenty. Zaprezentowaliśmy już fragment dotyczący naszego monitoringu dostępu do informacji o środowisku oraz jawności w polskich przepisach prawa w 2024 roku.…

Każda osoba odprowadzająca podatek dochodowy może przekazać 1,5% jego wartości na rzecz wybranej przez siebie organizacji pożytku publicznego (OPP), czyli organizacji pozarządowej spełniającej określone wymogi, zarejestrowanej w KRS (Krajowym Rejestrze Sądowym). Ta z kolei musi przeznaczyć otrzymane środki  na sfinansowanie kosztów swoich działań statutowych. Sprawdź, ile i na co wydaliśmy z przekazanego nam w 2024…

W 2023 roku głośno było o wydatkach Lasów Państwowych na promocję w prawicowych mediach. O skali tego zjawiska miał świadczyć raport z działalności Centrum Informacyjnego Lasów Państwowych w 2022 roku. Zapytaliśmy nie tylko o niego, ale też o wydatki na promocję wszystkich siedemnastu Regionalnych Dyrekcji Lasów Państwowych. Z udostępnionych nam informacji wynika, że w 2022…

Spór wokół Polskiego Komitetu Olimpijskiego trwa w najlepsze, prezesi 22 związków sportowych zaapelowali do jego prezesa, by podał się do dymisji, a my próbujemy uzyskać dostęp do raportu Komisji Rewizyjnej PKOI.  O istnieniu raportu opinia publiczna dowiedziała się 17 stycznia 2025 roku, gdy wyciekły nagrania z zamkniętego spotkania ministra sportu i turystyki Sławomira Nitrasa z…

Media społecznościowe, a szczególnie portal X, to trybuna chętnie wykorzystywana przez polityków.  Publikują na niej:  oświadczenia: Blokowanie dróg, niezależnie od politycznych intencji, stwarza zagrożenie dla państwa i wszystkich użytkowników dróg. Wezwałem dziś odpowiednie służby do zdecydowanego reagowania i przeciwdziałania takim akcjom. — Donald Tusk (@donaldtusk) December 2, 2024 deklaracje: 🔥 Ważna deklaracja Karola Nawrockiego: 💬…

291 – tyle drzew wycięto w gminie miejskiej Włodawa w 2023 roku. W 2022 roku zezwolono na wycięcie 269 drzew na terenie tej gminy. Jak uzasadniano decyzje o wycince? Często nie odnosząc się w ogóle do stanu drzewa, stwierdzano, że rośnie nie tam, gdzie powinno, jest za wysokie, za krzywe, kolidują z inwestycją. Czasem uzasadnienia…

Znacie tę mentalność? Wiem, ale nie powiem! I co zrobicie? My, Sieć Obywatelska Watchdog Polska i osoby, które się do nas zgłaszają po pomoc, znamy ją nader dobrze. Czy jest powszechna? Zaskoczymy Was. Wcale nie tak częsta, jak nam się wydaje. Ale bywa dotkliwa. Szklanka do połowy pełna Od dwóch lat przygotowujemy Raport o stanie…

Na początku stycznia 2025 roku przedstawiliśmy nasz „Raport o stanie jawności 2024”, w którym opisujemy zeszły rok pod kątem ważnych jawnościowych wydarzeń. Chcąc przybliżyć Państwu zaprezentowane w naszym raporcie treści, postanowiliśmy publikować jego najciekawsze fragmenty. W zeszłym tygodniu zaprezentowaliśmy fragment dotyczący naszego monitoringu dostępu do informacji o środowisku, a dziś przedstawiamy rozdział poświęcony zmianom w…

Od kilku lat, jako Fundacja Wolności, pytamy o rejestr decyzji o warunkach zabudowy, które urzędy muszą posiadać (wniosek z 2022 i 2023 roku). Są tam informacje o tym, kto, gdzie i na co dostał lub nie dostał decyzji o warunkach zabudowy. To dzięki znajdującym się tam informacjom mogliśmy skutecznie interweniować np. w kwestii bloku mającego…