Nadzieja to przekonanie, że to, co robimy, ma znaczenie, nawet jeśli nie sposób z góry przewidzieć, jakiego i kiedy znaczenia nabierze, na kogo i na co może wpłynąć.
Rebecca Solnit, “Nadzieja w mroku”
Jestem członkinią włodawskiego stowarzyszenia Inicjatywa Lokalna Między Drzewami, które działa w obronie drzew. Rzadko w tej pracy społecznej odczuwam satysfakcję, którą można uznać za wzmocnienie pozytywne, coś, co daje siłę i wiarę w dalsze działanie. Nawet jeśli doprowadzimy do nałożenia kary za zniszczenie drzewa, to drzewo już zostało zniszczone. Jeśli uda nam się nagłośnić jakąś wycinkę, to zazwyczaj po fakcie, gdy drzew już nie ma. Jednak opracowując wyniki mojego ostatniego monitoringu, przekonałam się, że działanie strażnicze powoduje zmianę.
Już trzeci rok z rzędu opracowuję raport na temat wycinek i nasadzeń drzew w gminie miejskiej Włodawa. Pierwszy raport, za 2022 rok, powstał w ramach Szkoły Inicjatyw Strażniczych, organizowanej przez Sieć Obywatelską Watchdog Polska. Przeglądając ogólnodostępne dane, takie jak Bank Danych Lokalnych i Biuletyny Informacji Publicznej poszczególnych organów, a w nich wykazy danych o dokumentach zawierających informacje o środowisku i jego ochronie oraz występując z wnioskami o informację o środowisku i informację publiczną sprawdzam nie tylko, ile drzew wycięto, a ile nasadzono w danym roku. Sprawdzam również jakość nasadzeń zastępczych, budżet miasta związany z utrzymaniem zieleni miejskiej oraz dokumenty takie jak program ochrony środowiska i raporty z wykonania tego programu.
Raport za 2024 rok
Na podstawie zebranych w ciągu trzech lat danych mogę stwierdzić, że z roku na rok znacząco zwiększa się liczba nasadzeń zastępczych nakazywanych w decyzjach zezwalających na wycięcie drzew: z 24 w 2022 roku, 91 w 2023 r. do 166 w roku 2024!
W decyzjach nakazujących nasadzenia zastępcze zauważyłam, że urząd miejski (bo to on głównie nakazuje nasadzenia kompensacyjne) w każdym roku stawia większe wymagania co do sadzonek – nakazuje sadzenie drzewek o większych obwodach pnia na wys. 100 cm. I chociaż liczba wycinanych drzew z roku na rok powiększa się (2022 – 269, 2023 – 291, 2024 – 300), to jednocześnie zwiększa się liczba decyzji odmawiających zgody na wycięcie drzewa: w 2022 roku organy nie zgodziły się na wycięcie 16 drzew, w 2023 – 24 drzew, a w 2024 – 46 drzew.
Budżet miasta zyskuje co roku większe sumy związane z nakładaniem kar pieniężnych za łamanie ustawy o ochronie przyrody – uszkadzanie, niszczenie drzew lub usuwanie ich bez pozwolenia, ale nie za sprawą raportów, a działań mojego stowarzyszenia. W 2023 roku do budżetu wpłynęło 1680 zł, a w 2024 – 14004 zł. Takie informacje otrzymałam na wniosek o udzielenie informacji publicznej. Z kolei gdy zapytałam o postępowania administracyjne związane z uszkodzeniem, zniszczeniem lub usunięciem drzew bez wymaganego zezwolenia i związane z nimi opłaty, okazało się, że do budżetu w 2024 r. powinno wpłynąć 59511 zł (w tym opłata za usunięcie 1 drzewa).
Co się nie zmienia?
Urzędy nadal nie naliczają przewidzianych w ustawie o ochronie przyrody opłat za wycięcie drzew. Jeśli już to robią, to w przypadku, gdy nakazują nasadzenia zastępcze. Oznacza to, że jeśli nasadzenia zastępcze po trzech latach się utrzymają, naliczona opłata jest umarzana.
Nie zmienia się także to, że niektóre powody wycięcia drzew podawane przez wnioskodawców, w tym szczególnie „zagrożenie bezpieczeństwa”, są przyjmowane przez organy właściwie „na wiarę”.Przedstawiciel organu dokonuje oględzin drzew przed wydaniem decyzji, jednak czy dysponuje na tyle fachową wiedzą, aby potwierdzić realne zagrożenie bezpieczeństwa powodowane przez dane drzewo? Nie spotkałam w dokumentacjach fachowych ekspertyz ani badań stwierdzających, że drzewo jest niebezpieczne.
Pomimo tego, po zestawieniu wyników moich trzech monitoringów, przekonałam się, że działania strażnicze mają sens. Przedstawianie raportów z monitoringów wpływa realnie na decyzje podejmowane przez urząd miejski. Jest nadzieja, że kolejne raporty spowodują kolejną zmianę.
Więcej o działaniach Renaty:
Komentarze