Od ponad 30 lat opisuję problemy ludzi i ujawniam nieprawidłowości na styku polityki, samorządu i biznesu. Dlatego wiem, że prawo do informacji publicznej jest jedną z podstaw funkcjonowania demokracji. Sprawa jest prosta: jawność działań publicznych utrudnia prowadzenie szemranych interesów. Może nie wszyscy pamiętają, jak wyglądał początek lat 90. Przejmowanie zakładów za bezcen, wszechobecny nepotyzm, kolesiostwo…
Jak przebiegały obrady komisji gminy? Na jakiej podstawie zdecydowano o wycince drzew? Jak wydawane są publiczne pieniądze? Dostęp do informacji pozwala nam sprawdzać decyzje władz, uczestniczyć w debacie i wpływać na sprawy naszego otoczenia. Obchodzony 28 września Międzynarodowy Dzień Prawa do Informacji przypomina o znaczeniu tej możliwości — oraz o ludziach, którzy zabiegają o jawność.…
Ile gmina zapłaciła za festyn, kto dostał kontrakt na odśnieżanie, ile zarabia dyrektor szpitala powiatowego? Na każde z tych pytań urząd musi odpowiedzieć każdemu, kto zapyta. Nie trzeba formularza, podpisu ani tłumaczenia, po co ci ta wiedza. Wystarczy jeden mail, a jeśli urząd go zignoruje, może skończyć się sprawą w sądzie. Zapraszamy na drugi artykuł…
Czy analiza przygotowana przez organizację branżową przestaje podlegać prawu do informacji tylko dlatego, że nie zamówił jej urząd i została przekazana „na użytek wewnętrzny”? Przypadek raportu o rynku pelletu pokazuje problem znacznie szerszy niż ceny jednego paliwa. Pod koniec maja 2026 r. zwróciłem się do Ministerstwa Energii o informacje dotyczące analiz i prognoz cen pelletu…
25 lat temu w Indeksie Percepcji Korupcji Transparency International, najpopularniejszym mierniku stanu odporności państw na występowanie zjawisk korupcyjnych – Polska otrzymała 4,1 punktu w skali od 0 do 10. W ostatnim Indeksie ogłoszonym pod koniec lutego 2026 roku (czyli praktycznie za rok 2025) – 53 punkty w zmienionej skali od 0 do 100 punktów. Postęp…
Ustawa o dostępie do informacji publicznej skończyła 25 lat. To prawo, z którego wciąż korzysta niewielu — nie dlatego, że jest trudne, ale dlatego, że wiele osób nie wie, jak zacząć. Dlatego organizujemy Tydzień Prawa do Informacji, w ramach którego członkowie i członkinie Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska organizują w swoich miejscowościach bezpłatne szkolenia. Sprawdź, gdzie…
Na stronie fedrowanie.siecobywatelska.pl publikujemy wnioski o udostępnienie informacji publicznej wysyłane do instytucji oraz otrzymane od nich odpowiedzi. Dane w serwisie są uporządkowane w monitoringi i sprawy: monitoring to całe badanie, w ramach którego wysyłamy taki sam lub podobny wniosek do wielu instytucji, np. „Ile zarabiają lekarze?” albo „Opieka nad zwierzętami bezdomnymi”; sprawa to korespondencja z…
Samorząd może wydawać gazetę, bo prawo prasowe z 1984 roku mu tego nie zabrania. Kłopot w tym, że bardzo często robi z niej tubę dla wójta czy burmistrza, a przy okazji wypycha z rynku niezależnych wydawców. Zapis, który miał to uporządkować, wypadł z projektu ustawy medialnej, a sam projekt stanął. Podczas webinaru Sieci Obywatelskiej Watchdog…
Wraz z 21 innymi organizacjami społecznymi apelujemy do marszałków Sejmu i Senatu o zapewnienie przejrzystego procesu wyboru pierwszego Przewodniczącego Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI). Domagamy się opublikowania listy osób kandydujących na to stanowisko oraz zorganizowania wysłuchania publicznego, podczas którego kandydaci i kandydatki mogliby przedstawić swoje doświadczenie, wizję działania Komisji i odpowiedzieć na pytania…
9 września 2026 r. odbyło się spotkanie poświęcone problemom związanym ze stosowaniem art. 212 Kodeksu karnego oraz jego wpływem na wolność słowa i debatę publiczną. Uczestniczyli w nim: Rzeczniczka Praw Obywatelskich, przedstawiciele Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka i Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska, ekspertka Rady Europy oraz przedstawiciele zespołów prawa karnego i prawa konstytucyjnego Biura RPO. To…
Można powiedzieć, że jestem praktykiem korzystania z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wysyłam kilkadziesiąt wniosków rocznie, a zebrane informacje wykorzystuję w codziennej pracy w Fundacji Wolności – organizacji, która patrzy na ręce władzom samorządowym. Co więcej, jesteśmy wydawcą tytułu prasowego „Jawny Lublin”, którego istotą jest udostępnianie czytelnikom i czytelniczkom informacji, zwłaszcza tych trudno…
Jeden z łódzkich radnych osiedlowych poprosił Prezydenta Łodzi o protokoły z posiedzeń rady, w której zasiada. Urząd najpierw odesłał go do siedziby rady, a przed sądem dodał, że skoro był na posiedzeniach, to informację już ma. Przystąpiliśmy do sprawy. Tym bardziej, że gdy o te same protokoły poprosiliśmy sami, dostaliśmy je bez problemu. Radny złożył…
Ustawa anty-SLAPP obowiązuje od 8 lipca, ale chroni tylko przed pozwami cywilnymi. Za tę samą wypowiedź nadal można trafić na ławę oskarżonych. Sieć Obywatelska Watchdog Polska, Helsińska Fundacja Praw Człowieka, ARTICLE 19 Europe, Izba Wydawców Prasy i kilkanaście innych organizacji wystosowały list do Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego Waldemara Żurka z apelem o dekryminalizację zniesławienia.…
25 lat temu uchwalono ustawę o dostępie do informacji publicznej. Po ćwierćwieczu można już zdecydowanie odpowiedzieć na pytanie, czy spełniła swoją rolę. Moja odpowiedź brzmi – tak, ustawa się udała. Nie oznacza to, że dostęp do informacji publicznej w Polsce działa idealnie. Nie działa. Nadal zdarzają się wnioski pozostawiane bez odpowiedzi, próby przeciągania postępowań, nieuzasadnione…
Czy urząd gminy powinien wydawać własną gazetę? Gdzie kończy się informowanie mieszkańców, a zaczyna promocja władz za publiczne pieniądze? 8 września zapraszamy na bezpłatny webinar o mediach wydawanych przez samorządy. W Watchdog Polska zajmujemy się tym tematem od lat. Monitorowaliśmy gazety i portale prowadzone przez samorządy, liczyliśmy, ile publicznych pieniędzy idzie na ich wydawanie, i…
