Radny ma kontrolować wójta, burmistrza albo prezydenta miasta. Co jednak, gdy jednocześnie pracuje w szkole, spółce komunalnej czy domu kultury, które zależą od tej samej władzy i od budżetu, nad którym głosuje? Prawo na to pozwala. Zakazuje tylko pracy w urzędzie gminy, kierowania gminną jednostką i bycia zastępcą jej kierownika. Problem konfliktu interesów jednak zostaje.

Pobierz raport w PDF

W marcu 2026 roku uruchomiliśmy serwis kazdymusigdziespracowac.pl, w którym mieszkańcy mogli zgłaszać takie przypadki. Wpłynęło 4904 zgłoszeń. Po usunięciu duplikatów i niepotwierdzonych zgłoszeń wysłaliśmy 2952 wnioski o informację publiczną, w których pytaliśmy wskazane przez mieszkańców instytucje, czy zatrudniają radnego. Każdy przypadek sprawdzaliśmy u źródła, zanim pojawił się na mapie.

Najważniejsze wyniki:

• Potwierdziliśmy zatrudnienie 2366 radnych w podmiotach zależnych od gminy, w której sprawują mandat. 
• 58% z nich pracuje w placówkach oświatowych: szkołach, przedszkolach i zespołach szkolno-przedszkolnych. 18% w spółkach i zakładach komunalnych.
• 174 instytucje nie odpowiedziały na wniosek. Część odmówiła, twierdząc, że zatrudnienie radnego nie jest informacją publiczną.

Nie zakładamy, że każdy radny-pracownik traci niezależność. Wielu z pewnością skutecznie kontroluje władzę wykonawczą. Zauważamy jednak systemowy problem: niezależność mandatu nie powinna zależeć od osobistej odporności na presję. Polskie przepisy wymagają mniej niż Konwencja ONZ przeciwko korupcji, wytyczne OECD i nowa unijna dyrektywa antykorupcyjna 2026/1021. Te standardy wymagają, żeby konflikt interesów nie tylko ujawniać, ale też nim zarządzać. Na przykład przez wyłączenie radnego z głosowania.

W raporcie opisujemy też, jak instytucje odpowiadały na wnioski. Zdarzały się dokumenty zabezpieczone hasłem podawanym przez telefon albo ostrzeżenia przed dalszym udostępnianiem informacji. Pokazujemy również dobre przykłady radnych, którzy sami rozdzielili obie role.

Pobierz raport w PDF.