na stronie:
Dokumentacja

Praworządność w Polsce: reformy ruszyły, problemy zostały 

17 lipca Komisja Europejska opublikowała coroczny raport o praworządności, a w nim rozdział dotyczący Polski. Komisja ocenia sytuację w czterech obszarach: wymiar sprawiedliwości, przeciwdziałanie korupcji, wolność i pluralizm mediów oraz mechanizmy kontroli i równowagi. Ogólny obraz jest mieszany: odnotowano pewne postępy, ale wiele reform pozostaje niedokończonych, opóźnionych albo zablokowanych politycznie. Wymiar sprawiedliwości Komisja zauważa poprawę…

Dokumentacja

Spotkania, których nie ma w kalendarzu Hołowni. Sąd stanął po stronie Kancelarii Sejmu

Zapytaliśmy Kancelarię Sejmu o służbowe spotkania ówczesnego marszałka Szymona Hołowni. Dostaliśmy wykaz oficjalnych aktywności, w którym próżno szukać m.in. spotkań z politykami, o których sam Hołownia publicznie mówił. Kancelaria uznała jednak, że odpowiedziała na nasz wniosek w całości, a WSA przyznał jej rację. Spór sprowadził się do pytania, czy „spotkania służbowe” i „oficjalne” oznaczają to…

Dokumentacja

889,60 zł za wgląd do faktur. Sąd ukarał burmistrza Hajnówki 

Marta Iwańczuk chciała osobiście przejrzeć i sfotografować dokumenty księgowe Urzędu Miasta Hajnówka. Urząd zażądał jednak 889,60 zł i uzależnił dostęp do faktur od okazania potwierdzenia wpłaty. WSA stwierdził bezczynność z rażącym naruszeniem prawa i wymierzył burmistrzowi grzywnę.  Zaczęło się od tego, że nasza członkini, Marta Iwańczuk, 22.12.2025 r. zawnioskowała do Urzędu Miasta Hajnówka o udostępnienie…

Dokumentacja

Polacy chcieli jawności wszystkich umów. Dostali ją — półtora roku później

W listopadzie 2024 roku Ministerstwo Finansów proponowało, żeby do Centralnego Rejestru Umów trafiały kontrakty od 10 tysięcy złotych w górę. Zapytani o zdanie Polacy odpowiedzieli inaczej: 86 procent chciało progu niższego, a co drugi badany — żadnego progu w ogóle. Wtedy brzmiało to jak pobożne życzenie. Dziś jest prawem. Badanie zrealizowała agencja OpinionWay Polska na…

Dokumentacja

Nagrywanie sesji, czy można zostać za to ukaranym?

Gwarantowane w art. 61 Konstytucji prawo do uzyskiwania informacji o działaniach organów władzy publicznej dotyczy również możliwości swobodnego nagrywania m.in. sesji rady gminy/miasta. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu. Kamera na sesji i wniosek o…

Dokumentacja

Miesiąc Centralnego Rejestru Umów. Działa, ale nie pokaże wszystkiego

Centralny Rejestr Umów ruszył 1 lipca. Po miesiącu jest w nim ponad 158 tysięcy umów na łączną kwotę 10,8 miliardów złotych (dane z 03.08 na podstawie Atlasu Przetargów). Liczby robią wrażenie, zwłaszcza jeśli pamięta się, ile lat trwał spór o sam kształt rejestru. Ale pierwszy miesiąc to za wcześnie na świętowanie i dobry moment, żeby…

Dokumentacja

Jawność w działaniu – rozwój Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska 2026–2028

Sieć Obywatelska Watchdog Polska realizuje zadanie publiczne „Jawność w działaniu – rozwój Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska 2026–2028”, dofinansowane ze środków budżetu państwa w ramach Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018-2030 PROO. Programem zarządza Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego. Projekt polega na wzmocnieniu instytucjonalnym Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska oraz rozwoju trwałej…

Dokumentacja

Cyfrowy scyzoryk obywatela

Korzystanie z prawa do informacji nie zawsze jest usłane różami. Na szczęście powstają aplikacje i narzędzia internetowe, które mogą ułatwiać przeglądanie danych i poruszanie się po procedurach. O wielu z nich piszą nam osoby obserwujące nasze działania, dlatego postanowiliśmy zebrać je w jednym miejscu. Zapraszamy na przegląd narzędzi online tworzonych przez pasjonatów prawa do informacji. …

Dokumentacja

Pięć lat czekania na umowę z Pfizer/BioNTech. Dokument wciąż jest częściowo utajniony

Komisja Europejska udostępniła nam umowę dotyczącą zakupu szczepionek przeciw COVID-19 od Pfizer/BioNTech. Część dokumentu nadal pozostaje utajniona – m.in. informacje o cenach, rozliczeniach i odpowiedzialności producenta. Publikujemy umowę i analizujemy, czy odwołać się od decyzji Komisji. W 2020 pierwszy raz zapytaliśmy o umowę na zakup szczepionek w trakcie pandemii koronawirusa. KPRM odpisała wówczas, że nie…

Dokumentacja

BIP-y w XXI wieku, czyli kolejne spotkanie o dostępie do informacji

W środę, 22 lipca, odbyło się spotkanie online grupy roboczej zajmującej się dostępem do informacji publicznej.Tematem rozmowy były e-narzędzia wspierające jawność, funkcjonowanie Biuletynu Informacji Publicznej oraz rozwiązania, które mogłyby ułatwić administracji udzielanie odpowiedzi na wnioski o informację publiczną. To ciąg dalszy procesu zainicjowanego w czerwcu przez KPRM. W ubiegłym tygodniu odbyło się również inne spotkanie…

Dokumentacja

Wdrażanie przepisów anty-SLAPP: spotkanie organizacji społecznych w Ministerstwie Sprawiedliwości

15 lipca 2026 r. w Ministerstwie Sprawiedliwości odbyło się robocze spotkanie poświęcone wdrażaniu nowych przepisów dotyczących ochrony osób uczestniczących w debacie publicznej przed strategicznymi powództwami zmierzającymi do jej tłumienia, tzw. SLAPP. Spotkanie było związane z wejściem w życie 8 lipca 2026 r. ustawy o szczególnych środkach ochrony w postępowaniu cywilnym osób uczestniczących w debacie publicznej,…

Dokumentacja

Wnioski seryjne, rozbudowane pytania i bezpieczeństwo. Ciąg dalszy rozmowy z rządem o prawie do informacji

Na zaproszenie strony rządowej 15 lipca br. odbyło się spotkanie tzw. II grupy roboczej zajmującej się prawem do informacji. Spotkanie to było kolejnym etapem dyskusji o przyszłości ustawy o dostępie do informacji publicznej, zapoczątkowanej podczas czerwcowego spotkania w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Wówczas uzgodniono powołanie dwóch grup roboczych, które mają pogłębić rozmowę o wybranych problemach…

Dokumentacja

Podpisaliśmy apel o rzeczywisty społeczny nadzór nad lasami

Podpisaliśmy się pod apelem organizacji ekologicznych wzywającym rząd i parlament do odrzucenia projektu nowelizacji ustawy o lasach, skierowanego do Sejmu jako druk nr 2779. Apelujemy również o ponowne rozpoczęcie prac nad przepisami, które w pełni wykonają wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 2 marca 2023 roku i zapewnią obywatelom rzeczywisty wpływ na sposób zarządzania lasami.…

Dokumentacja

Czy CRU spełnia postulaty IFP? – komentarz Roberta Kowalskiego

Poniższy tekst ukazała się na stronie Instytutu Finansów Publicznych. Uruchomienie Centralnego Rejestru Umów było jednym z najważniejszych kroków na rzecz zwiększenia transparentności finansów publicznych w Polsce. Po latach prac i debat obywatele zyskali dostęp do informacji o umowach zawieranych przez instytucje publiczne. Pojawia się jednak pytanie, czy obecna forma rejestru rzeczywiście pozwala realizować cele, dla…

Dokumentacja

Lobbing lokalny wymyka się prostym definicjom – nagranie z webinaru

W finałowym odcinku trzeciego sezonu „Samorząd LevelUp” Joanna Wons-Kleta i Szymon Osowski rozmawiali o tym, co dzieje się za zamkniętymi drzwiami polskich gmin — o lokalnym lobbingu, wpływie na decyzje samorządowe i o tym, dlaczego jawność procesów decyzyjnych jest warunkiem realnej kontroli władzy. Punktem wyjścia do rozmowy był raport Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska „Za zamkniętymi…