na stronie:
Dokumentacja

Zapraszamy na webinar: Raport o stanie gminy bez tajemnic 

  Czy raport o stanie gminy może być czymś więcej niż formalnym obowiązkiem samorządu? Jak mieszkańcy mogą włączyć się do debaty i dlaczego w większości gmin prawie nikt tego nie robi? Podczas webinaru przyjrzymy się przepisom, orzecznictwu i praktyce funkcjonowania raportów o stanie gminy. Porozmawiamy też o tym, jak samorządy mogą skuteczniej angażować mieszkańców w…

Dokumentacja

Pierwsze czytanie ustawy antyslapp

Wczoraj, 12 maja, odbyło się w Sejmie pierwsze czytanie projektu ustawy o szczególnych środkach ochrony osób uczestniczących w debacie publicznej (druk 2488). Projekt został przedstawiony przez sekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości, Arkadiusza Myrchę, który podkreślał, że proponowane przepisy mają stworzyć realne mechanizmy ochrony dla dziennikarzy, aktywistów społecznych, organizacji pozarządowych oraz innych osób zabierających głos w…

Dokumentacja

Centralny Rejestr Umów: kto powinien założyć konto i jakie dokumenty przygotować?

Centralny Rejestr Umów zacznie funkcjonować od 1 lipca 2026 roku, a od 1 kwietnia kierownicy poszczególnych jednostek sektora finansów publicznych (albo ich reprezentanci) mogą złożyć wniosek o założenie konta w systemie CRU JSFP dla jednostki sektora finansów publicznych, którą kierują. W związku z tym resort finansów przygotował krótki przewodnik dla użytkowników tego systemu, a my…

Dokumentacja

SLAPP-y wciąż bez kontroli. Apelujemy o realną ochronę

7 maja 2026 r. upłynął termin wdrożenia unijnej dyrektywy anty-SLAPP, a Polska nadal nie przyjęła przepisów, które realnie chroniłyby osoby uczestniczące w debacie publicznej. Dlatego wspólnie z innymi organizacjami apelujemy o pilne przyjęcie skutecznych regulacji. Dziś dziennikarze, aktywiści, organizacje społeczne i mieszkańcy angażujący się w sprawy publiczne wciąż pozostają bez odpowiednich gwarancji ochrony przed pozwami,…

Dokumentacja

Losowanie sędziów pod lupą. Czy system naprawdę działa losowo?

W 2017 r. wprowadzono komputerowy system losowego przydziału spraw, który miał zagwarantować bezstronność i wyeliminować wpływ człowieka. Szybko jednak pojawiły się pytania: czy algorytm rzeczywiście jest neutralny i kto kontroluje jego działanie? Od lat próbujemy uzyskać dostęp do kodu źródłowego systemu – bezskutecznie. Dlatego sprawdzamy, kto go stworzył, na jakich zasadach działa i ile kosztował.…

Dokumentacja

Jawne komisje – narzędziownik Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska

Choć posiedzenia komisji rad gmin czy powiatów są formalnie jawne, w praktyce dostęp do nich bywa bardzo ograniczony. Nasz monitoring zrealizowany na początku 2026 roku pokazuje, że tylko nieliczne samorządy zapewniają pełną przejrzystość poprzez transmisje i archiwizację nagrań (22 spośród 2400 przepytanych przez nas), mimo że to właśnie na komisjach zapadają kluczowe decyzje. Dlatego przygotowaliśmy…

Dokumentacja

Za zamkniętymi drzwiami. Lobbing na poziomie lokalnym

Prezentujemy raport* będący efektem naszej wielomiesięcznej pracy, który pokazuje, jak w praktyce wygląda wpływanie na decyzje podejmowane w gminach i miastach – od planowania przestrzennego, przez inwestycje i zamówienia publiczne, po polityki lokalne i zarządzanie majątkiem publicznym. Pokazujemy w nim, że choć lobbing może być naturalnym elementem demokracji i sposobem prezentowania różnych interesów, na poziomie…

Dokumentacja

Jawność znowu w drodze!

Sieć Obywatelska Watchdog Polska zaprasza na majowe spotkania “Jawności w drodze” w Mszczonowie, Dubiecku i Korczynie. W zeszłym roku odwiedziliśmy niemal 40 miejscowości w całej Polsce, spotykając się z Wami, by porozmawiać o jawności (Z północy na południe, ze wschodu na zachód – Jawność w drodze 2025! – Sieć Obywatelska Watchdog). Było to możliwe dzięki…

Dokumentacja

Konkurs na SLAPP roku rozstrzygnięty!

28 kwietnia 2026 r., Koalicja Przeciwko SLAPP w Europie (CASE) ogłosiła “zwycięzców” piątej edycji Europejskiego Konkursu SLAPP. Celem konkursu jest zwrócenie uwagi na osoby i podmioty nadużywające prawa do uciszania krytyki oraz pokazanie, że taka strategia nie działa. Przyznano nagrody w następujących kategoriach: SLAPP Addict of the Year: Barabás Brothers, właściciele HELL ENERGY Ltd (Węgry)…

Dokumentacja

Kalendarz Pierwszej Prezes SN jest informacją publiczną – przełomowy wyrok WSA

Sąd Najwyższy nie chciał ujawnić kalendarza swojej Pierwszej Prezes, uznając go za dokument wewnętrzny. Zaskarżyliśmy tę odpowiedź do sądu i wygraliśmy. WSA potwierdził, że kalendarz w części dotyczącej obowiązków służbowych to informacja publiczna, a „dokument wewnętrzny” nie może być pretekstem do ograniczania jawności. We wrześniu 2025 roku zawnioskowaliśmy do dostęp do kalendarza Pierwszej Prezesa Sądu…

Dokumentacja

Raport o stanie jawności w Polsce 2025 r. – rekomendacje

Rok 2025 nie przyniósł w Polsce przełomu w zakresie prawa do informacji, ale bardzo wyraźnie pokazał, gdzie tej jawności brakuje – pisaliśmy w Raporcie o stanie jawności w Polsce w 2025 roku, w którym przedstawiliśmy rekomendacje na 2026 rok wskazujące kierunek niezbędnych zmian. Przytaczamy je poniżej. Cały raport jest dostępny pod tym linkiem.  Realizacja rekomendacji…

Dokumentacja

Jawność ma znaczenie – spotkanie w Korczynie

Sieć Obywatelska Watchdog Polska zaprasza na otwarte spotkanie w ramach cyklu „Jawność w drodze”. To okazja, żeby porozmawiać o tym, co naprawdę wpływa na nasze codzienne życie – decyzjach władz lokalnych, dostępie do informacji i możliwościach działania mieszkańców. „Jawność w drodze” to seria bezpłatnych, otwartych spotkań organizowanych w różnych miejscowościach w Polsce, podczas których rozmawiamy…

Dokumentacja

Nagranie webinarium: Centralny Rejestr Umów – jawność bez progów

Czy Centralny Rejestr Umów rzeczywiście zwiększy przejrzystość życia publicznego? Jakie zagrożenia wiążą się z jego wdrożeniem i gdzie pojawiają się próby ograniczania jawności? Zapraszamy do obejrzenia webinaru Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska, podczas którego Marzena Błaszczyk i Szymon Osowski wyjaśniają zasady działania Centralnego Rejestru Umów. Centralny Rejestr Umów to rozwiązanie startujące 1 lipca 2026 roku, które…

Dokumentacja

Raport z monitoringu udostępniania akt zakończonych postępowań przygotowawczych

Czy po zakończeniu śledztwa można jeszcze zajrzeć do akt sprawy? Nasz monitoring pokazuje, że w praktyce – coraz trudniej. Po zmianach przepisów z 2021 r. dostęp do akt postępowań przygotowawczych w dużej mierze zależy od uznania prokuratury, a brak spójnych danych uniemożliwia ocenę skali udostępniania dokumentów. Sprawdziliśmy, jak wygląda to w rzeczywistości i jakie ma…

Dokumentacja

Masz prawo wiedzieć. Masz wpływ. Przyjdź i zobacz, jak z niego korzystać!

Sieć Obywatelska Watchdog Polska zaprasza na spotkanie „Jawność w drodze” w Mszczonowie, które odbędzie się 5 maja o godz. 18:00 w Mszczonowskim Ośrodku Kultury. Wstęp wolny! Zastanawiasz się: jak skutecznie patrzeć władzy na ręce? jakie masz prawa w kontakcie z urzędem? czy mieszkańcy naprawdę mają wpływ na decyzje – np. budowę spalarni odpadów? To spotkanie…