Co proponuje projekt ustawy o ochronie wolności słowa? Pierwsze skojarzenia to czasy świetności Głównego Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, czyli PRL. Ministerstwo Sprawiedliwości opublikowało wczoraj tekst długo zapowiadanej ustawy o ochronie wolności słowa w internetowych serwisach społecznościowych [LINK]. Już pojawiły się pierwsze analizy poszczególnych zapisów [LINK], a lada moment przeczytamy kolejne. Proponuję jednak, by…
Polska obraduje zdalnie, a z mniejszych i większych miejscowości docierają do nas sygnały o różnych wątpliwościach czy nieprawidłowościach. Z jednej strony takie sesje to wygodne i bezpieczne rozwiązanie – nie trzeba pędzić do urzędu, zakładać maseczek, tylko w zaciszu domowym zadumać się nad sprawami gminy czy miasta. Jako mieszkańcy gminy (swojej lub dowolnej w Polsce)…
Pod koniec 2019 r. w mediach pojawiła się informacja, że Gdańsk podpisał umowę na zaprojektowanie i budowę parkingów kubaturowych z 40-letnią koncesją. Zarówno radnym jak i mieszkańcom nie chciano udostępnić jej w całości, tłumacząc, że na przeszkodzie do ujawnienia m.in zapisów dot. wypowiedzenia tej umowy stoi tajemnica przedsiębiorstwa. To, ile pism trzeba było wymienić, by…
Jest takie angielskie słowo „accountability”. Dotyczy sfery publicznej i tego, jak rządzą rządzący. Nigdy nie dawało się go dobrze przetłumaczyć na język polski. Bo wprost tłumaczone – jako „rozliczalność” – brzmiało zbyt obcesowo. Obchodzono tę niezręczność słowem „odpowiedzialność”. Ale ono jest z kolei za delikatne. Chodzi bowiem bardziej o to, że rządzący, decydenci, każdy, kto…
Mamy kolejny dowód na to, że warto prowadzić sprawy sądowe. Raptem kilka dni po podpisaniu przez Prezydenta Szczecina umowy sponsorskiej społeczeństwo poznało kwotę, o jaką wzbogaci się budżet gminy przez to, że sala widowisko-sportowa będzie „Netto Areną”. Szczecińska Gazeta Wyborcza napisała, że „nikt już nie robi tajemnic”. Przez ostatnie trzy lata (gdy obowiązywała poprzednia umowa)…
Codziennie sprawdzamy, jak działają publiczne instytucje. W 2020 roku wysłaliśmy łącznie 9528 wniosków o informację publiczną m.in. do ministerstw, kancelarii Premiera, kancelarii Sejmu, gmin, szpitali, partii politycznych, spółek komunalnych, nadleśnictw instytucji kultury. 373 spośród nich to wnioski do pojedynczych instytucji. Wysyłaliśmy je, ilekroć w przestrzeni publicznej pojawiał się ważny temat wymagający wyjaśnienia czy dostarczenia danych…
14 stycznia 2021 r., przed decydującym głosowaniem (26 stycznia 2021) w Komisji Rybołówstwa Parlamentu Europejskiego, 72 organizacje społeczne z UE i całego świata zaapelowały do eurodeputowanych o większą transparentność w kontroli połowów i egzekwowaniu przepisów. W liście skierowanym do wszystkich europosłów sygnatariusze ostrzegają, że brak przejrzystości we wdrażaniu rozporządzenia UE w sprawie kontroli rybołówstwa oznacza,…
Ministerstwo Edukacji i Nauki w listopadzie 2020 r. ogłosiło, że przekaże 1,75 mln zł na tłumaczenie na angielski Powszechnej encyklopedii filozofii powstałej na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II. Zapytaliśmy o szczegóły tego projektu. To nie spotkało się z aprobatą KUL-u, który poinformował nas, że wniosek o subwencję to dokument prywatny i udostępnienie go godziłoby…
Doświadczenia na zwierzętach to temat, który budzi skrajne emocje w opinii publicznej. Niewiele osób wie, że w Polsce powołane zostały organy, które mają czuwać nad ochroną zwierząt wykorzystywanych w takich doświadczeniach. Być może dlatego, że same bronią się one przed transparentnością swoich działań. Organami, o których mowa, są lokalne komisje etyczne ds. doświadczeń na zwierzętach…
Na początku 2020 roku napisaliśmy, że zamierzamy poświęcić więcej czasu na planowanie i pilnowanie rezultatów naszej pracy. Pandemia wywróciła nasze plany do góry nogami, ale czy udałoby się nam je zrealizować, nawet gdyby 2020 był spokojnym rokiem? Nie wiemy. Trudno jest zmierzyć rezultaty działań takich, jak nasze. Bo jak sprawdzić, czy jesteśmy skuteczni w promowaniu…
1 stycznia 2020 roku pisaliśmy – „Rok, który nas czeka, jest zawsze trochę inny niż spodziewamy się na początku. Kształtują go wydarzenia i możliwości. Nasze plany często są zbyt wielkie w stosunku do tych 365 dni (choć w nadchodzącym roku 366!). Zawsze jednak ich główne założenia udaje się wykonać.” Ten rok był jednak zupełnie inny,…
Rok 2020 powoli przechodzi do historii. Poza wciąż panującą pandemią, oglądaliśmy liczne legislacyjne błędy i nadużycia prawne polskiego rządu. W międzyczasie przesunięto wybory prezydenckie. Podczas nich zarówno Sieć Obywatelska Watchdog Polska, jak i ja z własnej inicjatywy, składaliśmy wnioski o udostępnienie informacji publicznej, by rozliczać komitety wyborcze z wydatkowanych na kampanię pieniędzy. Wysłane przeze mnie…
W ramach podsumowywania naszych tegorocznych działań, wracamy do przyglądania się składanym przez nas w tym roku wnioskom. Jeden w pierwszych dotyczył tego, jak powstawała ustawa o jawności majątków rodzin polityków. Zdziwiło nas na przykład, dlaczego ustawa rządowa trafiła do Sejmu nim wyszła z rządu. Zastanawiało nas także, kto zaproponował bardzo restrykcyjne i praktycznie niemożliwe do…
29 grudnia 2020 r. o 16.00 mija trzeci termin zgłaszania w Sejmie kandydatek i kandydatów na Rzecznika Praw Obywatelskich. Tym razem wybór na stanowisko RPO wzbudza duże zainteresowanie mediów. Trudno się dziwić – pojawiły się naprawdę „egzotyczne” pomysły. I to nie tylko ze strony Prawa i Sprawiedliwości. Polskie Stronnictwo Ludowe zapowiada poparcie dla … kandydata…
Dokładnie rok temu temu wzywaliśmy do solidarności z Rosjanami stającymi w obronie praw człowieka. Nie sądziliśmy wówczas, że w 2021 o solidarności będziemy mówić także w wielu innych kontekstach. Poczynając od solidarności społecznej i europejskiej w obliczu COVID-19, przez burzliwe wydarzenia na Białorusi, po Rosję właśnie. W ogóle można by powiedzieć, że to był rok,…
Minister Czarnek postanowił skontrolować dyrektorów, uczniów i nauczycieli w zakresie ich udzielania się w protestach, które ogarnęły Polskę po nie-wyroku tzw. Trybunału Konstytucyjnego z 22 listopada. W mediach społecznościowych Bartosz Arłukowicz 2 listopada pokazał pismo, jakie wysłało MEN do kuratoriów, z poleceniem zebrania informacji o strajkujących. Wysłaliśmy zatem wiosek do MEN, aby zorientować się, czy…
Na początku grudnia PKN Orlen zapowiedział, że zamierza kupić wydawnictwo Polska Press będące w rękach niemieckiego wydawcy. Rozgorzała dyskusja na temat tego, czy spółka skarbu państwa powinna zajmować się wydawaniem lokalnej prasy. Czy rządowa instytucja powinna mieć kontrolę nad mediami, które przecież tej władzy powinny patrzeć na ręce. Ten temat nie pojawił się w momencie,…
2 listopada 2020 roku w Dzienniku Ustaw opublikowano Rozporządzenie Rady Ministrów, które wprowadza pracę zdalna urzędników samorządowych. W urzędach można będzie załatwić jedynie sprawy wymagające osobistego kontaktu. To scenariusz, w który rok temu nikt by nie uwierzył. Czy gminy, w których wciąż królują dokumenty w wersji papierowej, są gotowe na taką rewolucję? Na zdalną obsługę…
Sieć Obywatelska Watchdog Polska razem z wieloma innymi organizacjami podpisała się pod pismem skierowanym do prezesów – WSA w Warszawie oraz NSA. Domagamy się zagwarantowania realnego prawa stron do sądu. Zagrożenie epidemiologiczne spowodowało, iż wszystkie sprawy rozpatrywane są na posiedzeniach niejawnych, bez udziału stron, które nie mają również możliwości zapoznania się z aktami sprawy. W…
Wczoraj – z okazji Międzynarodowego Dnia Praw Człowieka – pisaliśmy o dostępie do informacji dla każdego. Dziś zapraszamy Was do akcji prowadzonej przez Rzecznika Praw Obywatelskich – “Pomóż Głuchym”… w dostępie do informacji. Każda i każdy z nas może zrobić małe działanie, które dla kogoś może wiele znaczyć. Oto jak trzeba działać: 1. Wejdź na…
Prawa człowieka są związane z przyrodzoną godnością człowieka. Pomimo że są opisywane i gwarantowane przez traktaty i konwencje międzynarodowe, nie są ich wynikiem. Te dokumenty tylko je nazywają, dostrzegają i często tworzą instrumenty ochrony. Ale to ludzka godność jest dla nas punktem odniesienia, gdy myślimy o prawach człowieka. Dlatego świętując dziś – 10 grudnia –…
W poniedziałek (07.12) prezes Orlenu Daniel Obajtek poinformował o zakupie gazet, czasopism i portali internetowych prowadzonych dotąd przez Wydawnictwo Polska Press. Czy działania państwowej spółki stanowią zagrożenie dla prawa obywateli do informacji i wolności mediów? zdjęcie: Pixaby Niezależność mediów i władzy Od wielu lat Sieć Obywatelska Watchdog Polska zajmuje się problemem prowadzenia mediów przez samorządy.…
14 maja 2018 r. złożyliśmy skargę na bezczynność partii politycznej Wolność Janusza Korwina-Mikkego, w związku z brakiem odpowiedzi na wniosek z 1 marca 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej związanej z wydatkowaniem publicznych środków. Partia odpowiedziała nam wtedy, że nie udostępni informacji, o które wnioskowaliśmy w punkcie 1 wyroku, tj. wyciągów z konta bankowego. Wyrokiem…
Dlaczego Agencja Rezerw Materiałowych zapytana o nas jeszcze wiosną o testy na koronawirusa, po naszej skardze na bezczynność i wygranej w sądzie, gubi się w swoich odpowiedziach albo bawi się z nami w kotka i myszkę? Testujemy i wnioskujemy Jeszcze wiosną, 29 marca 2020 r., zawnioskowaliśmy do Agencji Rezerw Materiałowych o udostępnienie następujących informacji: liczby…
W organizacjach społecznych najważniejsi są ludzie i nie jest to pusty slogan. Zazwyczaj bowiem powstają dlatego, że jacyś ludzie czegoś chcieli – jakiejś zmiany społecznej. Często powodem ich zjednoczenia się jest działanie na rzecz innych ludzi. Jednoczy nas energia, chęć działania, wiara w zmianę zastanej rzeczywistości i poczucie, że warto coś z siebie dać. Coś,…
1 grudnia 2020 roku zakończyła się konferencja uzgodnieniowa po konsultacjach zmian projektu ustawy o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego. Zmiany były konieczne, by dostosować ustawę do nowej dyrektywy unijnej. Przy okazji jednak próbowano wprowadzić niebezpieczne zmiany w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Na szczęście udało się temu zapobiec. Jaki był powód…
Przeciwko bezprawnym działaniom policji Oświadczenie organizacji społecznych Od wielu dni w całej Polsce trwają społeczne protesty. Tysiące Polek i Polaków manifestuje sprzeciw, którego głównym powodem stała się próba ograniczenia prawa do aborcji przez orzeczenie upolitycznionego Trybunału Konstytucyjnego. Manifestacje mają charakter pokojowy, a ich uczestniczki i uczestnicy korzystają z podstawowych praw obywatelskich, jakimi są swoboda…
Mamy prawo do informacji. O tym, że dostęp do rzetelnych informacji potrzebny jest szczególnie w czasach pandemii pisaliśmy już w wiosną. Wydawać by się mogło, że to podstawa budowania zaufania na linii obywatele – rząd. Dlaczego zatem Ministerstwo Zdrowia ogranicza dostęp do informacji? Komunikaty w 160 znakach Od 10 października 2020 r. Ministerstwo Zdrowia nie…
Prezes Polskiego Związku Piłki Nożnej stwierdził niedawno, że „nie ma firmy bardziej transparentnej niż PZPN”. Biorąc pod uwagę liczne potyczki prawne o jawność, które stoczyliśmy w ostatnich latach ze Związkiem, trudno było nam uwierzyć w tę deklarację. Ale może coś się w między czasie zmieniło? Postanowiliśmy to sprawdzić i wysłaliśmy kolejny wniosek, w którym spytaliśmy o:…
Wolność zgromadzeń, wolność słowa, prawo do informacji to fundamenty demokratycznego państwa prawa. Bez nich, a także w sytuacji, gdy są ograniczane, czy to przez prawo, czy też działania państwa, demokracja znika. Protesty 18 listopada 2020 r. w okolicach Sejmu RP Ogólnopolski Strajk Kobiet ogłosił, że 18 listopada odbędzie się spacer w formie blokady Sejmu RP:…
