na stronie:
Dokumentacja

Tajemnica weterynaryjna kontra prawo do informacji. Sprawa schroniska trafia do ETPC

Aktywistka, w ramach swojej działalności w organizacji pozarządowej, chciała sprawdzić, jak miejskie schronisko, finansowane ze środków publicznych, opiekuje się zwierzętami. Polskie sądy uznały jednak, że dane z dokumentacji leczenia są objęte tajemnicą weterynaryjną. Przy naszym wsparciu sprawa trafiła do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka — bo bez dostępu do informacji nie ma realnej społecznej kontroli schronisk.…

Dokumentacja

Wybór RPO to sprawa nas wszystkich. Apelujemy o przejrzystą procedurę i publiczne wysłuchania kandydatów

Sieć Obywatelska Watchdog Polska podpisała apel organizacji społecznych w sprawie standardów wyboru Rzecznika Praw Obywatelskich. Razem z innymi organizacjami działającymi na rzecz praw człowieka zwracamy się do Parlamentu o przeprowadzenie tej procedury w sposób transparentny i dostępny dla obywateli i obywatelek. Pełna treść apelu  Kadencja obecnego Rzecznika Praw Obywatelskich, prof. Marcina Wiącka, upływa 23 lipca…

Dokumentacja

UE zaostrza walkę z korupcją. Co zmieni nowa dyrektywa antykorupcyjna? 

Unia Europejska przyjęła dyrektywę antykorupcyjną, która ma ujednolicić przepisy karne i standardy przeciwdziałania korupcji we wszystkich państwach członkowskich. Dyrektywa 2026/1021, opublikowana 11 maja 2026 r., obejmuje nie tylko nowe typy przestępstw i surowsze sankcje, ale także obowiązek budowy krajowych strategii antykorupcyjnych, ochrony sygnalistów i zwiększenia jawności życia publicznego. Nowe przepisy znacząco wpłyną także na polskie…

Dokumentacja

Kto, do czego i jak korzysta z AI w instytucjach publicznych?

Latem 2025 roku wysłaliśmy wnioski o informację publiczną do 5480 instytucji realizujących zadania publiczne, pytając: czy korzystają ze sztucznej inteligencji, do czego ją wykorzystują i czy mają zasady regulujące używanie narzędzi AI przez pracowników. Odpowiedziało 74% podmiotów, ale samo badanie pokazało nie tylko rosnącą obecność AI w administracji – przede wszystkim ujawniło problem z przejrzystością…

Dokumentacja

Zapraszamy na webinar: Raport o stanie gminy bez tajemnic 

  Czy raport o stanie gminy może być czymś więcej niż formalnym obowiązkiem samorządu? Jak mieszkańcy mogą włączyć się do debaty i dlaczego w większości gmin prawie nikt tego nie robi? Podczas webinaru przyjrzymy się przepisom, orzecznictwu i praktyce funkcjonowania raportów o stanie gminy. Porozmawiamy też o tym, jak samorządy mogą skuteczniej angażować mieszkańców w…

Dokumentacja

Pierwsze czytanie ustawy antyslapp

Wczoraj, 12 maja, odbyło się w Sejmie pierwsze czytanie projektu ustawy o szczególnych środkach ochrony osób uczestniczących w debacie publicznej (druk 2488). Projekt został przedstawiony przez sekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości, Arkadiusza Myrchę, który podkreślał, że proponowane przepisy mają stworzyć realne mechanizmy ochrony dla dziennikarzy, aktywistów społecznych, organizacji pozarządowych oraz innych osób zabierających głos w…

Dokumentacja

Centralny Rejestr Umów: kto powinien założyć konto i jakie dokumenty przygotować?

Centralny Rejestr Umów zacznie funkcjonować od 1 lipca 2026 roku, a od 1 kwietnia kierownicy poszczególnych jednostek sektora finansów publicznych (albo ich reprezentanci) mogą złożyć wniosek o założenie konta w systemie CRU JSFP dla jednostki sektora finansów publicznych, którą kierują. W związku z tym resort finansów przygotował krótki przewodnik dla użytkowników tego systemu, a my…

Dokumentacja

SLAPP-y wciąż bez kontroli. Apelujemy o realną ochronę

7 maja 2026 r. upłynął termin wdrożenia unijnej dyrektywy anty-SLAPP, a Polska nadal nie przyjęła przepisów, które realnie chroniłyby osoby uczestniczące w debacie publicznej. Dlatego wspólnie z innymi organizacjami apelujemy o pilne przyjęcie skutecznych regulacji. Dziś dziennikarze, aktywiści, organizacje społeczne i mieszkańcy angażujący się w sprawy publiczne wciąż pozostają bez odpowiednich gwarancji ochrony przed pozwami,…

Dokumentacja

Losowanie sędziów pod lupą. Czy system naprawdę działa losowo?

W 2017 r. wprowadzono komputerowy system losowego przydziału spraw, który miał zagwarantować bezstronność i wyeliminować wpływ człowieka. Szybko jednak pojawiły się pytania: czy algorytm rzeczywiście jest neutralny i kto kontroluje jego działanie? Od lat próbujemy uzyskać dostęp do kodu źródłowego systemu – bezskutecznie. Dlatego sprawdzamy, kto go stworzył, na jakich zasadach działa i ile kosztował.…

Dokumentacja

Jawne komisje – narzędziownik Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska

Choć posiedzenia komisji rad gmin czy powiatów są formalnie jawne, w praktyce dostęp do nich bywa bardzo ograniczony. Nasz monitoring zrealizowany na początku 2026 roku pokazuje, że tylko nieliczne samorządy zapewniają pełną przejrzystość poprzez transmisje i archiwizację nagrań (22 spośród 2400 przepytanych przez nas), mimo że to właśnie na komisjach zapadają kluczowe decyzje. Dlatego przygotowaliśmy…

Dokumentacja

Za zamkniętymi drzwiami. Lobbing na poziomie lokalnym

Prezentujemy raport* będący efektem naszej wielomiesięcznej pracy, który pokazuje, jak w praktyce wygląda wpływanie na decyzje podejmowane w gminach i miastach – od planowania przestrzennego, przez inwestycje i zamówienia publiczne, po polityki lokalne i zarządzanie majątkiem publicznym. Pokazujemy w nim, że choć lobbing może być naturalnym elementem demokracji i sposobem prezentowania różnych interesów, na poziomie…

Dokumentacja

Jawność znowu w drodze!

Sieć Obywatelska Watchdog Polska zaprasza na majowe spotkania “Jawności w drodze” w Mszczonowie, Dubiecku i Korczynie. W zeszłym roku odwiedziliśmy niemal 40 miejscowości w całej Polsce, spotykając się z Wami, by porozmawiać o jawności (Z północy na południe, ze wschodu na zachód – Jawność w drodze 2025! – Sieć Obywatelska Watchdog). Było to możliwe dzięki…

Dokumentacja

Konkurs na SLAPP roku rozstrzygnięty!

28 kwietnia 2026 r., Koalicja Przeciwko SLAPP w Europie (CASE) ogłosiła “zwycięzców” piątej edycji Europejskiego Konkursu SLAPP. Celem konkursu jest zwrócenie uwagi na osoby i podmioty nadużywające prawa do uciszania krytyki oraz pokazanie, że taka strategia nie działa. Przyznano nagrody w następujących kategoriach: SLAPP Addict of the Year: Barabás Brothers, właściciele HELL ENERGY Ltd (Węgry)…

Dokumentacja

Kalendarz Pierwszej Prezes SN jest informacją publiczną – przełomowy wyrok WSA

Sąd Najwyższy nie chciał ujawnić kalendarza swojej Pierwszej Prezes, uznając go za dokument wewnętrzny. Zaskarżyliśmy tę odpowiedź do sądu i wygraliśmy. WSA potwierdził, że kalendarz w części dotyczącej obowiązków służbowych to informacja publiczna, a „dokument wewnętrzny” nie może być pretekstem do ograniczania jawności. We wrześniu 2025 roku zawnioskowaliśmy do dostęp do kalendarza Pierwszej Prezesa Sądu…

Dokumentacja

Raport o stanie jawności w Polsce 2025 r. – rekomendacje

Rok 2025 nie przyniósł w Polsce przełomu w zakresie prawa do informacji, ale bardzo wyraźnie pokazał, gdzie tej jawności brakuje – pisaliśmy w Raporcie o stanie jawności w Polsce w 2025 roku, w którym przedstawiliśmy rekomendacje na 2026 rok wskazujące kierunek niezbędnych zmian. Przytaczamy je poniżej. Cały raport jest dostępny pod tym linkiem.  Realizacja rekomendacji…