6 września 2001 roku Sejm uchwalił ustawę o dostępie do informacji publicznej. Ćwierć wieku później prawo do pytania i obowiązek odpowiadania są oczywistością, choć nie zawsze działa to tak, jak byśmy chcieli i dlatego powstała nasza organizacja. 

Z okazji jubileuszu ustawy Sieć Obywatelska Watchdog Polska ogłasza konkurs. Prace przyjmujemy od 1 do 20 września 2026 roku.

Chcemy, żebyście pokazali nam, jak prawo do informacji wpływa na codzienne życie i dlaczego jawność instytucji publicznych ma znaczenie. Nie chodzi o wykład z prawa administracyjnego. Chodzi o konkret: o mieszkankę, która sprawdziła, ile jej gmina wydała na promocję; o rodzica, który dowiedział się, dlaczego zamknięto szkolną stołówkę; o radnego, który wreszcie zobaczył umowę podpisaną w jego imieniu przez gminę. Jawność zaczyna działać dopiero wtedy, gdy ktoś z niej skorzysta.

Temat

„Jawność zmienia rzeczywistość — pokaż, dlaczego prawo do wiedzy jest ważne”.

Praca musi dotykać co najmniej jednego z siedmiu wątków wskazanych w regulaminie konkursu: samego prawa do informacji, znaczenia przejrzystości instytucji, praktyki korzystania z ustawy przez obywateli, wpływu jawności na życie lokalnych społeczności, kontroli obywatelskiej nad władzą, roli prawa do informacji w społeczeństwie obywatelskim albo zmian, jakie zaszły w stosowaniu ustawy przez 25 lat.

Kto może wziąć udział

Każdy. Nie pytamy o miejsce zamieszkania, zawód ani wykształcenie. Wyłączeni są tylko pracownicy Watchdoga oraz członkowie Zarządu i Komisji Rewizyjnej. Osoby niepełnoletnie startują za zgodą rodzica lub opiekuna prawnego.. Jedna osoba zgłasza jedną pracę w jednej kategorii konkursowej, które wymieniamy poniżej

Dopuszczalne formy prac:

• Film lub rolka — do 90 sekund, format mp4.
• Plakat, grafika, ilustracja lub infografika — jpg albo png.
• Tekst, esej, felieton lub krótki reportaż — do 2500 znaków ze spacjami, w pliku .doc, .docx, .pdf lub .odt.

Przyjmujemy prace wyłącznie po polsku.

Trzy kategorie konkursowe

Kategoria główna „Jawność zmienia rzeczywistość” — praca w dowolnej z trzech form powyżej, przygotowana samodzielnie, bez narzędzi AI.

„25 lat w 25 sekund” — film do 25 sekund, w którym wyjaśniasz, czym jest prawo do informacji publicznej i dlaczego jest ważne. Bez wykorzystania AI.

„AI dla jawności” — tu sztuczna inteligencja jest dozwolona, ale pod warunkiem jawności, co jest w tym konkursie pointą samą w sobie. Trzeba podać, z jakich narzędzi się korzystało, i krótko opisać, które elementy pracy zostały wygenerowane, przekształcone albo opracowane z ich pomocą – najlepiej też, aby przygotowana praca miała odpowiednie oznaczenie (np. wygenerowana/ zmodyfikowana przy użyciu narzędzi AI). Odpowiedzialność za treść zostaje po stronie autora. Prace z tej kategorii oceniamy osobno, a przy publikacji oznaczamy informacją o użyciu AI.

Poza kategorią „AI dla jawności” korzystanie z narzędzi AI jest niedozwolone. Użycie ich bez ujawnienia oznacza wykluczenie z konkursu.

Jak zgłosić pracę

Zgłoszenia przyjmujemy do 20 września 2026 roku do godziny 23:59 na adres biuro@siecobywatelska.pl. Liczy się moment wpływu kompletnego zgłoszenia, nie data wysyłki.

W tytule maila wpisz “Konkurs 25 lat Udip”, a w mailu podaj imię i nazwisko, kontakt, tytuł pracy i kategorię, w której startujesz. Dołącz samą pracę albo link do pobrania oraz oświadczenie o akceptacji regulaminu. Osoby niepełnoletnie dołączają zgodę opiekuna. Jeśli w pracy pojawia się czyjś wizerunek lub głos — także twój własny — potrzebne jest zezwolenie na jego rozpowszechnianie według wzoru z załącznika nr 1. Przy kilku osobach na nagraniu potrzebne jest zezwolenie od każdej z nich.

Zgłoszenia niekompletne albo spóźnione nie wejdą do konkursu.

Ocena

Prace oceni Komisja Konkursowa złożona ze specjalistki lub specjalisty do spraw komunikacji, osoby zajmującej się edukacją i eksperta prawnego od prawa do informacji. Kryteriów jest pięć:

• zgodność z tematyką konkursu,
• oryginalność i kreatywność,
• wartość edukacyjna,
• jasność i atrakcyjność przekazu,
• potencjał pracy do promowania wiedzy o dostępie do informacji publicznej.

Najpierw sprawdzamy zgłoszenia formalnie — praca niespełniająca wymogów regulaminu nie trafi do oceny merytorycznej. Przy pracach z kategorii „AI dla jawności” komisja bierze pod uwagę również to, na ile użycie narzędzi było twórcze, świadome i uzasadnione.

Nagrody

I miejsce — publikacja pracy na stronie i w mediach społecznościowych Watchdoga, indywidualne szkolenie online z prawa do informacji dla grupy do 5 osób oraz nagroda rzeczowa niespodzianka.

II i III miejsce — publikacja pracy j.w. oraz nagroda rzeczowa niespodzianka.

Nagroda Publiczności — przyznawana w głosowaniu internetowym na profilu Watchdoga na Facebooku; publikacja pracy j.w. i nagroda rzeczowa.

Nagroda specjalna „AI dla jawności” — publikacja pracy j.w. i nagroda rzeczowa.

Komisja może przyznać dodatkowe wyróżnienia, może też nie przyznać którejś z nagród, jeśli uzna, że żadna praca nie spełnia kryteriów w wystarczającym stopniu. Nagrody rzeczowe wysyłamy wyłącznie na terenie Polski.

Wyniki

Ogłosimy je 28 września 2026 roku na stronie www.siecobywatelska.pl i w mediach społecznościowych. Laureaci dostaną też wiadomość na adres podany w zgłoszeniu.

Prawa do prac

Zgłaszając pracę, udzielasz Watchdogowi nieodpłatnej i niewyłącznej licencji na jej wykorzystanie — w konkursie, przy ogłaszaniu wyników i w działaniach edukacyjnych organizacji. Autorstwo zawsze podpisujemy. Jeśli chcielibyśmy wykorzystać nagrodzoną pracę szerzej, umówimy się osobno.

Pełny regulamin wraz z klauzulą informacyjną RODO i wzorem zezwolenia na rozpowszechnianie wizerunku jest dostępny na stronie Watchdoga.