9 września 2026 r. odbyło się spotkanie poświęcone problemom związanym ze stosowaniem art. 212 Kodeksu karnego oraz jego wpływem na wolność słowa i debatę publiczną. Uczestniczyli w nim: Rzeczniczka Praw Obywatelskich, przedstawiciele Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka i Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska, ekspertka Rady Europy oraz przedstawiciele zespołów prawa karnego i prawa konstytucyjnego Biura RPO. To ciąg dalszy działań organizacji skupionych w grupie antyslapp. 

Głównym problemem pozostaje utrzymanie odpowiedzialności karnej za zniesławienie na podstawie art. 212 k.k. Przepis ten może być wykorzystywany do wywierania presji na dziennikarzy, aktywistów, organizacje społeczne i inne osoby zabierające głos w sprawach publicznych, wywołując tzw. efekt mrożący. Przepisy karne mogą stać się alternatywnym narzędziem tłumienia krytyki i obchodzenia nowych zabezpieczeń. 

Rozmowa dotyczyła zagadnień przedstawionych również w apelu organizacji społecznych do Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego Waldemara Żurka, w tym postulatu uchylenia art. 212 k.k. oraz standardów Rady Europy dotyczących dekryminalizacji zniesławienia i ochrony debaty publicznej. Pierwsze tego typu rekomendacje pojawiły się w 2007 roku, a ostatnie w 2024 roku w rekomendacjach dotyczących problemu SLAPP-ów. . Zwrócono uwagę na ryzyko powstania luki po wejściu w życie ustawy anty-SLAPP, która obejmuje jedynie postępowania cywilne. 

Przypomniano także wystąpienie generalne RPO do Ministra Sprawiedliwości z 1 września 2016 r. Rzecznik wskazywał w nim na mrożący wpływ art. 212 k.k. na wolność wypowiedzi oraz proponował wzmocnienie i uproszczenie cywilnoprawnej ochrony dobrego imienia, ograniczenie stosowania odpowiedzialności karnej do wyjątkowych przypadków, a także rozważenie zastąpienia zniesławienia wąsko określonym przestępstwem oszczerstwa, bez kary pozbawienia wolności.

Uczestnicy spotkania byli zgodni co do tego, że należy kontynuować dialog i podjąć prace nad rozwiązaniami, które zapewnią skuteczną ochronę dobrego imienia, a jednocześnie wyeliminują ryzyko wykorzystywania prawa karnego do tłumienia krytyki i ograniczania udziału w debacie publicznej. Podkreślono, że ewentualna reforma powinna uwzględniać standardy Rady Europy oraz stanowić spójne dopełnienie obowiązujących zabezpieczeń anty-SLAPP.