na stronie:
Dokumentacja

Opinia Sieci Watchdog na temat projektu “Polityki rozwoju sztucznej inteligencji w Polsce do 2030 roku”

Odpowiedzieliśmy na zaproszenie Ministerstwa Cyfryzacji do udziału w konsultacjach i przygotowaliśmy opinię na temat „Polityki rozwoju sztucznej inteligencji w Polsce do 2030 roku”. Cieszy nas kompleksowości tego dokumentu oraz jego zgodność z międzynarodowymi standardami, a także odniesienia do takich wartości jak prawa człowieka, wyjaśnialność i rozliczalność. Doceniamy propozycje dotyczące nadzoru, przejrzystości i odpowiedzialności, widzimy jednak…

Dokumentacja

Byliśmy na XVI Międzynarodowej Konferencji Komisarzy ds. Informacji!

W dniach 24–26 czerwca 2025 r. w Berlinie odbyła się XVI Międzynarodowa Konferencja Komisarzy ds. Informacji (ICIC), gromadząca przedstawicieli świata nauki, mediów, społeczeństwa obywatelskiego oraz ponad 50 komisarzy ds. wolności informacji z całego świata. Tegoroczna edycja konferencji koncentrowała się szczególnie na dostępie do informacji o środowisku. Kim są komisarze ds. prawa do informacji? To niezależne…

Dokumentacja

Zapytaliśmy o miliardowe inwestycje Google w Polsce

W lutym tego roku Kancelaria Prezesa Rady Ministrów poinformowała o podpisaniu memorandum o współpracy Polskiego Funduszu Rozwoju z firmą Google. Zapowiedziano jednocześnie, że jego efektem będą miliardowe inwestycje Google’a w Polsce, które przyczynią się do wzrostu naszego PKB. Zelektryzowała nas ta informacja i postanowiliśmy zapytać KPRM o szczegóły sprawy. Zawnioskowaliśmy o treść podpisanego memorandum i…

Dokumentacja

Europejska nagroda dla watchdogów!

16 czerwca 2025 r. w Madrycie Access Info Europe ogłosiło ustanowienie nagrody im. Helen Darbishire. Będzie ona przyznawana osobom wykorzystującym swoje prawo do informacji w celu wywierania pozytywnego wpływu na społeczeństwo. Nagroda im. Helen Darbishire (wcześniej znana jako Access Info Impact Award) przyznawana jest osobom, które w znaczący sposób wykorzystały prawo do informacji w celu…

Dokumentacja

Europejski dzień przeciwdziałania SLAPP

Organizacje z całej Europy podejmują dziś działania przeciwko SLAPP-om, podczas gdy Greenpeace International wytacza przełomowy proces sądowy. Minął ponad rok od czasu gdy Unia Europejska przyjęła dyrektywę mającą chronić dziennikarzy, aktywistów i organizacje przed SLAPP-ami. W kwietniu Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego przedstawiła projekt wdrożenia dyrektywy, ale nie rozwiązuje on w sposób kompleksowy problemu SLAPP w…

Dokumentacja

Projekt ustawy anty-SLAPP to krok naprzód, ale wciąż potrzebne są kluczowe poprawki 

 Polski projekt ustawy anty-SLAPP zawiera szereg istotnych mechanizmów, które mogą skutecznie ograniczyć nadużywanie postępowań sądowych wobec dziennikarzy i aktywistów. Jednak zaproponowane w projekcie kryteria stosowania kluczowych środków ochrony są zbyt restrykcyjne, by mogły skutecznie działać w praktyce – nawet w przypadku klasycznych SLAPP-ów – i nie uwzględniają realiów polskiego systemu prawnego. Choć projekt jest krokiem…

Dokumentacja

Tajemnice Pegasusa

Choć temat izraelskiego systemu inwigilacji Pegasus wraca jak bumerang, opinia publiczna wciąż mało wie na temat jego wykorzystania przez służby.  Ostatnio ponownie o nim usłyszeliśmy za sprawą opublikowanych m.in. przez telewizję Republika nagrań z rozmów Romana Giertycha z 2019 roku. Do ich rejestracji wykorzystano prawdopodobnie właśnie Pegasusa.   Z informacji przedstawionych w maju przez Prokuraturę Krajową…

Dokumentacja

Budżet gminy bez tajemnic

  Najważniejszym zadaniem gminy – zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym – jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej. W praktyce oznacza to, że gmina ma dbać o jakość życia mieszkańców w wielu obszarach, takich jak na przykład infrastruktura lokalna (np. drogi, chodniki), gospodarka komunalna (np. dostarczanie wody, odbiór śmieci, ogrzewanie, zarządzanie…

Dokumentacja

Dołącz do zespołu poradni prawnej Watchdoga!

Stowarzyszenie Sieć Obywatelska Watchdog Polska poszukuje osób chcących dołączyć do zespołu poradni prawnej. Zgłoszenia zbieramy do 29.06.2025 r. Minimalne kwalifikacje osoby aplikującej ukończony co najmniej III rok studiów na kierunku prawo/prawo i administracji (w tym zdany egzamin z prawa konstytucyjnego oraz z prawa administracyjnego i procedury administracyjnej), umiejętność jasnego i przystępnego formułowania wypowiedzi pisemnych na…

Dokumentacja

Tajny projekt o jawności

Od 10 lat czekamy na udostępnienie informacji na temat finansowania z publicznych pieniędzy projektu realizowanego przez Uniwersytet Kardynała Wyszyńskiego. Dotyczył on … prawa do informacji, a jego końcowym produktem była wielotomowa monografia „Jawność i jej ograniczenia”.  Strona internetowa projektu badawczo-rozwojowego „Model regulacji jawności i jej ograniczeń w demokratycznym państwie prawnym” już dawno przestała istnieć, a…

Dokumentacja

Ministerstwo Sprawiedliwości wycofuje się z projektu ograniczającego dostęp organizacji do sądu

13 czerwca 2025 roku wspólnie z Helsińską Fundacją Praw Człowieka przekazaliśmy Ministerstwu Sprawiedliwości nasze uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (UDER32). Projekt miał wprowadzić przepis pozbawiający organizacje społeczne – działające na prawach strony – prawa do wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wspólnie apelowaliśmy o wycofanie…

Dokumentacja

Rząd chce nam odebrać prawo do sądu

Rząd planuje zmianę przepisów, która odbierze organizacjom społecznym prawo do skargi kasacyjnej w postępowaniach administracyjnych.  To poważne naruszenie konstytucyjnego prawa do sądu i prawa Unii Europejskiej. W naszej ocenie pod pozorem deregulacji uderza w interes publiczny. Pozbawi nas wszystkich kontroli nad wymiarem sprawiedliwości i utrudni dochodzenie swoich praw osobom, którym pomagamy w postępowaniach drugiej instancji,…

Dokumentacja

Czy rada gminy może spotykać się na “zebraniach plenarnych”? RPO przedstawił swoje stanowisko w tej sprawie

Mieszkańcy Brwinowa prosili o konsultacje projektu nowego statutu gminy. Jednak konsultacji nie było, bo ustawa o samorządzie gminnym ich nie przewiduje — jak przekazał przewodniczący rady miejskiej. Było za to zamknięte, tylko dla radnych, „zebranie plenarne”, w czasie którego m.in. zaprezentowano im założenia do projektu statutu. Tym razem przewodniczącemu nie przeszkadzało, że w ustawie o…

Dokumentacja

Demokracja oparta na jawności i rozliczalności

4 czerwca to data symboliczna, dzień, który przypomina o budowaniu demokratycznego społeczeństwa. To właśnie wtedy, w 1989 roku, w głosowaniu pokazaliśmy, że wolność i suwerenność to wartości, o które warto walczyć każdego dnia. Dla mnie wybory są świętem demokracji. To moment, w którym mamy realny wpływ na kształt państwa. Uczestnictwo w nich to nie tylko…

Dokumentacja

Jawność zdjęta z ekranu

W grudniu 2023 roku Likwidator TVP ujawnił zarobki „twarzy” TVP z ostatnich lat. Zawrotne kwoty budziły niedowierzanie i szybko pojawiły się pytania, ile zarabia nowa ekipa w Telewizji Publicznej. Tych informacji władze TVP już tak chętnie nie udostępniają. Skąd to wiemy? Bo zapytaliśmy. Pierwszy wniosek dotyczący pensji nowo zatrudnionych pracowników wysłaliśmy w styczniu 2024 roku.…

Dokumentacja

Czerwiec z „Jawnością w drodze”

Byliśmy już m.in. w Brwinowie, Słupsku, Kaczkach, Gdańsku, Rychwale, Stęszewie, Łodzi, Bielsku Podlaskim, Zielonce, Lelisie, Włodawie, Sandomierzu. Teraz pora na kolejne przystanki na naszej jawnościowej drodze! A oto plan naszych czerwcowych spotkań: 5 czerwca, godz. 18:00. Zławieś Wielka, Dom Kultury w Górsku, ul. Leśna 13/1. 6 czerwca, godz. 18:00. Orłowo pod Inowrocławiem, Świetlica wiejska, Orłowo…

Dokumentacja

Poczytaj mi mamo o prawie do informacji!

Dzień dziecka to dobra okazja, by zajrzeć do literatury dziecięcej i zobaczyć czy znajdziemy w niej jakieś tropy praw do informacji. Zapraszamy na szybki i subiektywny przegląd książkowych pozycji o prawach człowieka dla dzieci (i nie tylko). Konwencja o prawach dziecka Na początek warto sięgną po fundamentalną lekturę z punktu widzenia praw człowieka – dzieci…

Dokumentacja

Od koszulek z husarią do poręczenia w Bitcoinach

Ta sprawa była dosyć nietypowa pod wieloma względami — zastosowanego środka poręczenia, absurdalnej odpowiedzi na nasz wniosek o informację oraz tego, że po skardze sądu, co dosyć niezwykłe, organ przyznał się do błędu. Red is Bad, Blue is Red Paweł S., współtwórca marki Red is Bad, oferującej tożsamościową „odzież patriotyczną” został zatrzymany 26 października ubiegłego…

Dokumentacja

Zacznijmy rozmawiać o zmianach w samorządzie!

Przez wiele lat słyszeliśmy, że co jak co, ale samorząd nam się udał. To dlaczego do wyborów samorządowych chodzimy mniej chętnie, a w debatach nad raportem o stanie gminy w ponad połowie gminy nie zgłasza się żaden mieszkaniec.  Gdzieś po drodze zgubiliśmy tę ideę partycypacji, która miała być filarem samorządu. 35. rocznica pierwszych demokratycznych wyborów…

Dokumentacja

Raport o stanie gminy – nagranie webinarium

O tej porze roku już od kilku lat trwają w gminach przygotowania do debaty nad raportem o stanie gminy. Pytacie nas często, co zrobić, aby raport o stanie gminy był przygotowany w sposób czytelny dla mieszkańców, jak ma przebiegać debata nad nim i kto może zabrać głos. Dlatego zorganizowaliśmy dla Was webinarium, w czasie którego…

Dokumentacja

List otwarty w sprawie węgierskiego projektu ustawy „przejrzystość życia publicznego”

Razem z innymi ponad trzystoma organizacjami z całej Europy podpisaliśmy się pod listem otwartym w sprawie węgierskiego projektu ustawy „przejrzystość życia publicznego” skierowanym do Przewodniczącej Komisji Europejskiej oraz Komisarza ds. demokracji, sprawiedliwości i praworządności. Proponowana ustawa jest kolejną próbą ograniczenia wolność słowa oraz swobody zrzeszania się i stanowi poważne zagrożenie dla społeczeństwa obywatelskiego. Przepisy forsowane…

Dokumentacja

Vouliwatch przeciwko Grecji 

Na początku roku Sieć Obywatelska Watchdog Polska i bułgarska organizacja Access To Information Program złożyły przygotowaną wspólnie opinię przyjaciela sądu w sprawie w ETPC Vouliwatch przeciwko Grecji (skarga nr 38564/23). Zostań w domu W marcu 2020 r., na mocy specjalnej ustawy antycovidowej, Sekretariat Generalny ds. Informacji i Komunikacji rządu Grecji zawarł z prywatną firmą (Initiative…

Dokumentacja

Czym jest litygacja strategiczna?

Jeśli uważamy, że w jakimś obszarze prawo nie działa albo zależy nam na tym, by jakieś przepisy zostały zmienione, z pomocą może przyjść litygacja strategiczna.  Choć to pojęcie nieznane zwykłemu śmiertelnikowi, to nawet jeśli nie jesteśmy prawnikami, aktywistami i nie pracujemy w organizacji pozarządowej zajmującej się prawami człowieka, to warto je poznać.  Z litygacją strategiczną…

Dokumentacja

Maj z „Jawnością w drodze”

Byliśmy już w Brwinowie, Słupsku, Kaczkach i Gdańsku. Teraz pora na kolejne przystanki na naszej jawnościowej drodze! A oto plan naszych majowych spotkań: 14 maja, godz. 17.00. Rychwał, Broniki 30 (świetlica wiejska w Bronikach). 15 maja, godz. 17.30. Stęszew, ul. Poznańska 22a. 16 maja, godz. 17.00. Łódź, ul. Zielona 27. 20 maja, godz. 18.00. Bielsk…

Dokumentacja

Zapraszamy na webinarium na temat raportów o stanie gminy!

O tej porze roku już od kilku lat trwają w gminach przygotowania do debaty nad raportem o stanie gminy. Pytacie nas często, co zrobić, aby raport o stanie gminy był przygotowany w sposób czytelny dla mieszkańców, jak ma przebiegać debata nad nim i kto może zabrać głos. Dlatego postanowiliśmy zorganizować webinarium, w czasie którego postaram…

Dokumentacja

Raport o stanie gminy — poradnik dla przewodniczącego rady gminy i mieszkańców 

Choć wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast przygotowują w tym roku już swój 6. raport, to wciąż pojawia się wiele pytań i wątpliwości. Dlatego poprosiliśmy Krzysztofa Szopę, eksperta w kursie „(Bez)Nadzieja małej i dużej gminy”, przewodniczącego rady gminy Komprachcice o sformułowanie rekomendacji dla przewodniczących rady gminy. Raport o stanie gminy to coroczne obowiązkowe sprawozdanie wójtów, burmistrzów…

Dokumentacja

Ostrzeżenie o ryzyku ataku dezinformacyjnego

W ostatnich latach obserwujemy z niepokojem coraz powszechniejsze zjawisko dezinformacji, która stanowi poważne zagrożenie dla przejrzystości debaty publicznej i uczciwości procesów demokratycznych. Jako organizacja, która opiera swoje działania na faktach, jawności i zaufaniu społecznym, uznajemy przeciwdziałanie dezinformacji – zwłaszcza w okresie wyborczym za ważny element ochrony demokracji i debaty publicznej, dlatego dołączamy do apelu przygotowanego…

Dokumentacja

Piknik Naukowy. Będziemy tam!

Tu nas jeszcze nie było! Jeśli chcecie porozmawiać z nami o jawności i kosmosie, koniecznie wpadnijcie 10 maja na Stadion Narodowy na 28. Piknik Naukowy organizowany przez Polskie Radio i Centrum Nauki Kopernik. Dlaczego o kosmosie? Bo to jest temat przywodni tegorocznego Pikniku Naukowego. A my o jawności możemy rozmawiać zawsze i wszędzie, także w…

Dokumentacja

Przyszłość to dane

W dniach 28–29 kwietnia w Łodzi uczestniczyliśmy w konferencji „The Future is Data. Przyszłość to dane”, zorganizowanej przez Ministerstwo Cyfryzacji w ramach polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej. Dwa dni intensywnych debat i spotkań z ekspertami z Polski i zagranicy pokazały, jaką wagę mają dziś dane – zarówno jako zasób, jak i przedmiot regulacji. Z…

Dokumentacja

Tak dla Centralnego Rejestru Umów. Nie dla progu 10 000 zł – podpisz petycję!

23 kwietnia razem z 43 innymi organizacjami społecznymi zaapelowaliśmy do Premiera, by nie zwiększano progu publikacji umów w Centralnym Rejestrze Umów – z 500 zł do 10 000 zł. Bardzo zależy nam na tym, by obywatelki i obywatele wzmocnili nasz głos, dlatego zbieramy podpisy pod tym apelem, który złożymy ponownie w formie petycji 28 września…