O budowaniu systemów wyborczych, zaufaniu i tajemnicy przedsiębiorstwa kilka słów więcej. Może jestem wybiórczy w badaniu jawności, bo rzeczywiście interesuje mnie ona głównie w kontekście polityki i wyborów. Czasem jednak nawet tak wąska ścieżka prowadzi do wielodyscyplinarnych rozstajów, niespodziewanych rozwiązań i jeszcze silniejszego przekonania, że sytuacja jest gorzej niż zła, a papier, jak wiadomo, cierpliwy…
Wszystko zaczęło się w pierwszym roku naszej działalności, czyli w 2022 roku, kiedy jeszcze nie byliśmy odporni na takie zagrywki, jak dzisiaj. Najpierw Gosię przesłuchuje policja w sprawie hejterskiej strony w internecie, z którą nie mieliśmy nic wspólnego. Potem jest posiedzenie komisji rady miasta, w czasie której podchodzi do nas sekretarz – wyjmuje komórkę i…
Postanowiliśmy sprawdzić, czy można przekonać KPRM-u i ministerstwa do publikowania w swoich Biuletynach Informacji Publicznej rejestrów umów cywilnoprawnych, nim w 2026 r. wejdzie w życie centralny rejestr umów. Jak nam poszło? Sprawdźcie. Duże sukcesy 14 października 2021 r. optymistycznie informowaliśmy: Sukces! Jest centralny rejestr umów i nie tylko. Mamy świetne, nowoczesne, ważne dla zachowania zasad…
Jak teraz jest z tą jawnością? Gorzej czy lepiej niż za poprzednich rządów? To zależy – odpowiedziałby prawnik i to jest w zasadzie najlepsza odpowiedź, bo rzeczywiście zależy, gdzie przyłożyć ucho i oko. Teoretycznie nic się nie zmieniło. Mamy tę samą Konstytucję z jej 61 artykułem mówiącym o tym, że „Obywatel ma prawo do…
Podczas trwającej w dniach 9-10 grudnia w Legionowie konferencji “Oświadczenia majątkowe – unifikacja, cyfryzacja, kontrola” Centralne Biuro Antykorupcyjne przedstawiło kierunki zmian w przepisach dotyczących oświadczeń majątkowych. Obecnie nasz system sprawia wiele trudności osobom zobowiązanym do składania oświadczeń i jest niezgodny z międzynarodowymi standardami. Co nie działa? Mankamentów i wad systemu jest wiele i są znane…
Na początku marca 2025 r., w trakcie prezydenckiej kampanii wyborczej, kończy się kadencja Szefowej Krajowego Biura Wyborczego, minister Magdaleny Pietrzak. Znajdujemy się w krytycznym momencie dla polskich wyborów. Rozwój technologiczny i kontekst geopolityczny wymagają poświęcenia większej uwagi regulacjom i stosowaniu prawa wyborczego, w szczególności w zakresie finansowania kampanii. Istnieje realne ryzyko zewnętrznej ingerencji w przebieg…
Na niedawno uruchomionej sejmowej platformie do konsultacji projektów poselskich pojawił się projekt zmian w Kodeksie pracy dotyczący jawności wynagrodzeń. Czy pracodawcy będą musieli ujawniać wynagrodzenia w ogłoszeniach o pracę? Proponowane przepisy mają zwiększyć transparentność wynagrodzeń, przeciwdziałać dyskryminacji płacowej i ułatwić pracownikom podejmowanie świadomych decyzji zawodowych. Jakie są propozycje zmian? Pracodawcy będą zobowiązani do podawania widełek…
Dziś, w Międzynarodowym Dniu Walki z Korupcją, Koalicja CASE opublikowała swój coroczny raport na temat SLAPP w Europie. Strategiczne Pozwy Przeciwko Partycypacji Publicznej (SLAPP) są coraz częściej stosowane w Europie jako narzędzie uciszania dziennikarzy, aktywistów i strażników społecznych. Te uporczywe pozwy mają na celu stłumienie głosów ujawniających nieprawidłowości lub rozliczających władze z ich działań, a…
Z okazji Międzynarodowego Dnia Praw Człowieka zapraszamy do odsłuchania rozmowy Szymona Osowskiego z dr hab. Marleną Sakowską-Baryłą*, profesor Uniwersytetu Łódzkiego. Z naszą gościnią rozmawialiśmy o meandrach dostępu do informacji, poruszając takie zagadnienia, jak: dostęp do informacji a RODO, cyfryzacja czy rejestr umów. Wspólnie zastanawialiśmy się m.in. nad tym, dlaczego urzędy nie cyfryzują informacji i…
Trzeci już Zlot obrończyń i obrońców praw człowieka, organizowany przy okazji Międzynarodowego Festiwalu Filmowego Watch Docs, pokazał, że wydarzenie nie tylko się zakorzeniło, jako okazja do docenienia, integracji środowiska i świętowania, ale stało się miejscem generowania nowych ambitnych pomysłów. W 2024 roku było nas więcej niż w poprzednich latach. Spotkały się osoby działające w…
Są sprawy, które prowadzimy tak długo, że można zapomnieć, że trwają i o co w nich właściwie chodzi. Jedną z takich spraw — tasiemców jest ta dotycząca nieudostępniania przez Fundację Lux Veritatis informacji publicznej dotyczącej pozyskiwania i wydatkowania środków publicznych. Tu można przeczytać o historii naszych zmagań o dostęp do informacji o finansowaniu działań Fundacji…
13 grudnia 2016 r. do prawa o zgromadzeniach wprowadzono dwie szczególnie kontrowersyjne zmiany, które utrudniły obywatelom i obywatelkom RP możliwość korzystania z konstytucyjnie im gwarantowanej wolności zgromadzeń. Razem z innymi organizacjami apelujemy do Donalda Tuska o nowelizację tej ustawy, by znów była zgodna z Konstytucją i międzynarodowym prawem. Szanowny Panie Premierze! Jako organizacje obywatelskie działające…
Im wyższy stopień cyfryzacji instytucji publicznych, tym łatwiej w nich o jawność — to przekonanie towarzyszy nam od dawna, dlatego z uwagą przyglądamy się cyfrowym zmianom w urzędach. Kiedy nowy Minister Cyfryzacji zorganizował konsultacje społeczne wstępnych założeń Strategii Cyfryzacji Państwa, nie mogło nas tam zabraknąć. Efektem tych konsultacji jest opublikowana przez Ministerstwo 29 października nowa…
W kwietniu 2024 roku weszła w życie unijna Dyrektywa anty-SLAPPowa, która jest odpowiedzią na zjawisko pozywania dziennikarzy, aktywistów czy naukowców za krytykę osób wpływowych czy nagłaśnianie nadużyć władzy. Kraje członkowskie, w tym Polska, mają obecnie dwa lata na jej implementację do swoich systemów prawnych. Jednak samo wdrożenie dyrektywy do polskiego prawodawstwa nie wystarczy. My, dziennikarze,…
Troska o demokrację to codzienna kontrola władzy, bez względu na to, kto ją sprawuje. To zadawanie pytań i analizowanie odpowiedzi (lub ich egzekwowanie w sądzie), śledzenie procesów legislacyjnych i tworzenie lepszego prawa, pilnowanie reform i weryfikowanie faktów. Innymi słowy, troska o demokrację zajmuje dużo czasu, który nie każdy i nie każda z Was może poświęcić.…
