W tym roku – 28 września – mija dziesięć lat od zebrania założycielskiego Stowarzyszenia Liderów Lokalnych Grup Obywatelskich (Sieć Obywatelska Watchdog Polska). Do końca 2012 roku nie byliśmy w stanie zatrzymać się i dobrze przyjrzeć się temu jak zmieniliśmy się my, jak zmienił się świat wokół nas, jaka była nasza w tym rola, jakie metody najlepiej działają w osiąganiu naszych misyjnych celów. A to jest konieczne, aby wiedzieć jak najlepiej działać w przyszłości. Oczywiście na bieżąco zadawaliśmy sobie te pytania, ale potrzebne jest usystematyzowanie wiedzy i uporządkowanie ważnych spraw rozpoczętych spontanicznie.

Bez Was nas nie ma

Przede wszystkim zaś potrzebujemy więcej dialogu z Wami – naszymi czytelnikami, uczestnikami naszych działań, osobami korzystającymi ze zgromadzonej i opracowywanej przez nas wiedzy. Na obecnym etapie tylko poczucie, że jesteśmy potrzebni – i że korzystacie z tego, co wypracujemy – jest w stanie dać nam energię, motywację i pomysłowość. Z drugiej strony cieszy nas, gdy sprawy dzieją się bez naszego większego udziału. Wy sami łączycie pomoc płynącą od wielu organizacji, szukacie rozwiązań, a do nas wracacie żeby się podzielić i dać wsparcie tym, którzy dopiero zaczynają korzystać ze swoich praw. Radością i chęcią działania napawa nas nawet, gdy nie korzystacie z naszej pomocy, ale uważacie, że warto podzielić się swoimi doświadczeniami – dzwonicie porozmawiać, piszecie swoje artykuły na stronę, publikujecie informacje w mediach społecznościowych. Bez dodatkowych analiz możemy powiedzieć, że to na pewno zdarzyło się przez te dziewięć lat, a bardziej intensywnie nastąpiło w 2012 – czujemy, że od nas wymagacie i że chcecie wnosić dodatkową wartość do naszych działań, a czasem po prostu chcecie sobie pogadać – co też jest cudownym motywatorem 🙂

Chcemy lepiej być z Wami

Sztuka otwartości w organizacji polega w dużej mierze na tym, że propozycje włączania się w jej działania, poprawy oferty czy nawet tworzenia nowej – trafiają na podatny grunt. A ten grunt to nic innego jak organizacja przygotowana zarówno pod względem zasobów, jak i opracowanych sposób działania na tę informację z zewnątrz, aktywnie ją zbierająca i potrafiąca włączać autorów propozycji do wspólnego działania. Tacy chcielibyśmy być – i do tego dążyliśmy przez wiele ostatnich lat. Nad tym będziemy pracować w tym roku.

W tym roku – pracujemy nad dostępnością naszych informacji

Część naszych tegorocznych działań mamy już dobrze zaplanowaną. Przede wszystkim stopniowo porządkujemy ogromną wiedzę o informacji publicznej, funduszu sołeckim i strażnictwie, którą udało nam się zgromadzić przez te wszystkie lata. Na pewno będziemy pracować nad stronami www.informacjapubliczna.org.pl, www.watchdog.org.pl i www.funduszesoleckie.pl, żeby lepiej dopasować je do zgłaszanych postulatów. Zazwyczaj zwracacie nam uwagę na to, że powinny być łatwiejsze dla początkującego użytkownika, np. żeby było więcej gotowych wzorów pism czy pomysłów i inspiracji. Chcemy też lepiej przystosować strony do potrzeb przynajmniej dwóch niepełnosprawności – dla osób niewidzących i głuchych. Te działania staramy się wdrażać od lat, teraz postaramy się podnieść ich jakość i dokończyć to, co zaczęliśmy. W końcu jesteśmy bogatsi o już nabyte doświadczenia.

W tym roku – czekamy na Wasze teksty

Część pracy przy stronach wykonamy my, ale przypominamy, że chcielibyśmy abyście to Wy tworzyli treści. Ten rok dobrze się zaczął, gdyż prawie wszystko co opublikowaliśmy pochodziło z Waszych doświadczeń. W pierwszych dniach stycznia na stronie www.funduszesoleckie.pl pojawił się wywiad z sołtysem Rębiszowa – Piotrem Cybulskim. Z tego wywiadu płyną myśli, pod którymi moglibyśmy się podpisać „dwoma rękami”. Świadomość roli różnych podmiotów w gminie, nacisk na dobre lokalne rządzenie, szacunek dla ludzi. Takich tekstów chcielibyśmy jak najwięcej, a bez Was ich nie będzie. Na stronie www.informacjapubliczna.org.pl pojawiła się natomiast informacja o dwóch sprawach sądowych dotyczących gminy Tłuszcz – to sprawy, do których się przyłączyliśmy, ale dotyczą tego jak żyje się w gminie, na poziomie lokalnym. Drugi tekst opowiada o sytuacji jednego z członków listy dyskusyjnej o dostępie do informacji – którego anonimowość zachowujemy. Ten tekst to także utrwalenie doświadczenia z kontaktów lokalnych – z Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad z Lublina.

W tym roku – zapraszamy do konkursów i zabaw

Nasze tematy są poważne, czasami nie pozostaje nam nic innego jak ujawnić i napiętnować. Ale to męczy, a my nie jesteśmy „smutasami”. Jak powiedział nasz członek Zenon Michajłowski – „watchdogi to sympatyczne i wesołe pieski”. Zatem będziemy się starali wprowadzać do naszych działań jak najwięcej radości i lekkości poprzez wspólne zabawy i konkursy. Ale nie myślcie, że nie chcemy poważnych dyskusji! Czekamy na Wasze komentarze pod tekstami i na fejsbuku. Tu też nie raz można się uśmiechnąć.
W tym roku jak zawsze – czekamy na Wasze zaproszenia, prośby o pomoc

Jak co roku, tak i teraz chętnie przyjedziemy do grupy mieszkańców, którzy nas zaproszą i porozmawiamy o prawach obywatelskich oraz podzielimy się doświadczeniem.
Mieszkańców wsi zachęcać będziemy do uczestnictwa w Akcji Masz Głos Masz Wybór, w zadaniu dotyczącym funduszu sołeckiego. Nabór zostanie ogłoszony prawdopodobnie w marcu. W 2012 roku doświadczyliśmy wielkiej siły grupy uczestniczącej w zadaniu sołeckim, spotkaliśmy wspaniałych ludzi, odwiedziliśmy kilkanaście miejscowości – oto przykłady reakcji na te spotkania: http://www.chwaszczyno.pl/wiadomosci-wszystkie/aktualnosci/698-fundusz-solecki-gra-nie-warta-swieczki.html.

Każdą grupę mieszkańców chętnie odwiedzimy także przy innych okazjach – aby opowiedzieć jak sprawować kontrolę społeczną, z jakich narzędzi można skorzystać, jak korzystać z prawa do informacji. Spotkaniami zajmuje się Agnieszka Zdanowicz i do niej można pisać na biuro@sllgo.pl.

Udzielamy też pomocy, gdy napotykacie problemy z funduszem sołeckim czy dostępem do informacji. W tym roku zgłosiło się do nas ponad 600 osób ze sprawami o charakterze indywidualnym lub szerszym. Odpowiedzi na pytania dotyczące funduszu sołeckiego publikujemy tutaj.

Będziemy też znacznie bardziej niż zwykle obecni na spotkaniu środowisk wiejskich w Marózie. Bo jak piszą organizatorzy: W tym roku chcemy skupić się na przestrzeni pomiędzy samorządem a „poszczególnym” obywatelem. Czyli będzie dokładnie o tym, czym my się zajmujemy. Spodziewamy się, że osoby uczestniczące w spotkaniu zostaną zarażone chęcią wiedzy o działaniach samorządu i wpływania na podejmowanie decyzji.

W tym roku – nie unikniemy interesowania się stanowionym prawem

2013 rok zapowiada się ciekawie także pod kątem śledzenia zmian w prawie. Od dłuższego czasu spodziewamy się, rozpoczęcia prac nad nowelizacją ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przygotowaliśmy swoje stanowisko, które w najbliższym czasie uzupełnimy o zgłoszone przez Was postulaty. Zamierzamy też wnioskować o otwarcie procesu, który obecnie się dzieje wokół ustawy. Pisaliśmy już o tym co budzi nas sprzeciw.

Poza tym wygląda na to, że i inne tworzone właśnie ustawy wymagają od nas bacznego przyjrzenia się, ze względu na ich bezpośredni związek z ustawą o dostępie do informacji publicznej. Chodzi o pojawiającą się w doniesieniach medialnych ustawę o tajemnicy dyplomatycznej. Od kilku tygodni próbujemy poznać jej treść lub uzyskać jakiekolwiek informacje w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. Będziemy też interesować się ustawą o otwartych zasobach – bardzo blisko związaną z ustawą o dostępie do informacji publicznej.

Zamierzamy również trzymać rękę na „pulsie prezydenckiego projektu ustawy o samorządzie” oraz śledzić co dzieje się z zapowiadanymi zmianami w ustawie o funduszu sołeckim.
W tym roku – zajmiemy się przynajmniej jednym ważnym tematem związanym z dostępem do informacji

Od dawna obserwujemy niepokojące zjawisko polegające na szykanowaniu osób korzystających z prawa człowieka do informacji lub ich bliskich w środowisku lokalnym lub zawodowym. Zjawisko jest tym bardziej intensywne, im chętniej ludzie zaglądają urzędom w akta. Wydaje się, że temat dojrzał już do wywołania debaty i rozpoczęcia kampanii uświadamiającej, że w demokratycznym państwie prawa niedopuszczalne jest wymierzanie konsekwencji służbowych za działalność niezwiązaną z pracą zawodową. Rozpoczynamy od artykułu o lubelskiej Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Jednak nie zamierzamy skończyć na pojedynczym artykule.

W tym roku – na bieżąco monitorujemy realizację ustawy o dostępie do informacji publicznej i ustawy o funduszu sołeckim

Już pod koniec 2012 roku zaczęliśmy zbierać dane do kilku ciekawych raportów. W ciągu najbliższych dwóch miesięcy opublikujemy zebrane wystąpienia pokontrolne NIK z kontroli dotyczących realizacji funduszu sołeckiego w różnych gminach. Szykujemy też raport o aktywności obywatelskiej przejawiającej się w składaniu pisemnych wniosków o informację do urzędów gmin oraz o gotowości urzędów na ich realizację. Jeśli uda nam się przygotować sprawną organizację pracy, kolejne monitoringi chcemy realizować wspólnie z Wami. Ich wyniki mogą być wykorzystane na różne sposoby, między innymi do postulowania zmian prawa opartych na dowodach.

Co jeszcze planujemy w tym roku?

• Nie przestajemy chodzić do sądu i udzielać porad.
• Wciąż działamy w Antykorupcyjnej Koalicji Organizacji Pozarządowych i Koalicji na Rzecz Otwartych Rządów.
• Będziemy też zbierać doświadczenia organizacji strażniczych w Polsce i w innych krajach oraz dbać o to, aby zostały one zauważone w obchodach Europejskiego Roku Obywateli.
• Jeżeli uda nam się zdobyć dodatkowe środki – ogłosimy nabór organizacji do kursu Na straży  oraz aktywnych obywateli do Obywatelskiego Monitoringu Sportu  i Monitoringu Funduszu Korkowego. Jeśli nie zdobędziemy pieniędzy z dotacji, będziemy służyć zainteresowanym organizacjom i grupom indywidualnymi konsultacjami.
• Wydamy też kilka opracowań i elektronicznych publikacji zbierających naszą wiedzę.

Przede wszystkim jednak, w tym roku oddajemy się wspomnianej we wstępie refleksji i świętujemy 10 lat działalności. Ale o tym w następnym odcinku 🙂 No i jeszcze w tym roku … będzie jedna niespodzianka…. niedługo…