Już po raz kolejny Sieć Obywatelska Watchdog Polska miała okazję uczestniczyć w konferencji TICTeC poświęconej technologii obywatelskiej i jej wpływowi na demokrację. To coroczne wydarzenie, tym razem goszczące w czerwcu w belgijskim Mechelen, przygotowywane jest przez MySociety– organizację działającą na rzecz wykorzystywania nowoczesnych technologii w zaangażowaniu na rzecz życia publicznego.

Głównym tematem konferencji było wykorzystanie technologii w obronie i dla rozwoju demokracji. Poruszano także m.in. wątki dotyczące wykorzystania nowoczesnych narzędzi w walce z kryzysem klimatycznym, a także zmian w społeczeństwie, technologii i demokracji — tych już widocznych i tych spodziewanych wkrótce — spowodowanych pojawieniem się sztucznej inteligencji.

Poniżej prezentujemy wybrane przez nas wątki i projekty, które pojawiły się w dyskusji lub były prezentowane podczas TICTeC 2025.

Citizen control over technology

Jednym z tematów poruszanych podczas konferencji była kwestia konieczności zachowania obywatelskiej kontroli nad technologią. Choć daje ona wiele możliwości i służy obywatelom, to jeśli nie mamy nad nią kontroli, trudno ocenić,  czy nam służy czy szkodzi. To wątek często pojawiający się w fantastyce naukowej czy pop kulturze (np. serial Black Mirror) – mimo to często o tym zapominamy, oddając niezliczone dane rządom i korporacjom.

Mierzenie wpływu

Rozmawiano także o mierzeniu efektów działań organizacji społecznych, które powinno być częścią naszej codziennej aktywności. Jaki realnie wpływ na otoczenie mają podejmowane przez nas działania? Warto to mierzyć, by podejmować świadome wybory.

Open Meetings Act

Open Meetings Act to obowiązująca w poszczególnych stanach USA regulacja, która zapewnia obywatelom prawo do udziału w posiedzeniach organów władzy publicznej, dostęp do informacji o ich pracy oraz możliwość jej nagrywania i kontrolowania. Ustawa przewiduje ograniczony w dostępie do informacji jedynie w wyjątkowych sytuacjach, zapewniając jednocześnie skuteczne mechanizmy egzekwowania prawa, w tym unieważnienie decyzji podjętych z naruszeniem przepisów i możliwość wytoczenia powództwa przez obywateli.

Numainda

Platforma Numainda, stworzona przez organizację Code for Pakistan, to interaktywna aplikacja wyposażona w chatbota zasilanego sztuczną inteligencją, która pomaga obywatelom Pakistanu w poznaniu konstytucji czy prawa wyborczego, a także zapewnia dostęp do biuletynów parlamentarnych. Numainda umożliwia szybkie i wygodne zdobywanie wiedzy na temat pakistańskiego systemu prawnego i parlamentarnego poprzez naturalne rozmowy z chatbotem.

Dzięki Numaindzie użytkownicy mogą:

• Zrozumieć podstawy konstytucji Pakistanu oraz jej nowelizacje i ich wpływ na społeczeństwo.
• Uzyskać jasne informacje o procesach wyborczych, prawach wyborców oraz mechanizmach demokracji.
• Śledzić najnowsze biuletyny parlamentarne i dowiedzieć się, jak tworzone i zmieniane są przepisy.
• Zadawać pytania dotyczące konkretnych przepisów.

Twórców Numaindy odpowiedzieli na potrzebę uczynienia prawa bardziej dostępnym i zrozumiałym dla obywateli, co ma wspierać świadome uczestnictwo w demokracji. Platforma jest więc mostem łączącym obywateli z przepisami, które ich dotyczą, prezentując informacje w przystępnej formie.

Pol.is

Jest to dojrzałe, interaktywne narzędzie do prowadzenia ankiet i dyskusji online, które pozwala dużym grupom ludzi wyrażać swoje opinie w formie krótkich wypowiedzi i głosować nad nimi (zgadzam się, nie zgadzam się, pomijam). Pol.is wykorzystuje zaawansowane metody statystyczne, aby grupować uczestników według podobieństw ich opinii i znaleźć wspólne punkty porozumienia między różnymi grupami.

Platforma jest szczególnie przydatna do podejmowania decyzji opartych na rzeczywistym głosie społeczności, eliminując dominację najbardziej głośnych osób i unikając kłótni. Przykładem zastosowania Pol.is jest wykorzystanie jej przez rząd Tajwanu do wypracowania regulacji dotyczących Ubera, gdzie dzięki platformie udało się znaleźć obszary zgody pomiędzy różnymi zainteresowanymi stronami.

Pol.is jest narzędziem open-source, używanym przez rządy, organizacje i społeczności na całym świecie do demokratycznego zbierania opinii i wspierania procesów decyzyjnych opartych na konsensusie.

Check od Meedan

Jednym z kluczowych produktów Meedan jest platforma Check, która pozwala organizacjom tworzyć tzw. tiplines – kanały do zbierania pytań, wskazówek i próśb od członków społeczności, a także archiwizowania i analizowania tych danych. Dzięki temu organizacje mogą lepiej zrozumieć, co jest najważniejsze dla ich społeczności i dostarczać im potrzebne informacje.

Check pozwala na szybkie tworzenie konwersacyjnych botów, które działają na popularnych komunikatorach, co ułatwia kontakt z różnymi grupami odbiorców i zwiększa zasięg działań organizacji. Przykładowo, społeczność może przesyłać zapytania typu: „Czy to nagranie pokazujące powódź jest rzeczywiście z tego miasta?” lub „Czy szczepionka jest bezpieczna dla dzieci w wieku szkolnym?”, a organizacja może na nie odpowiadać, dostarczając wiarygodne wyjaśnienia i materiały edukacyjne.