Opieka nad bezdomnymi zwierzętami to nie tylko kwestia empatii — to także zadanie publiczne, które powinno być przejrzyście realizowane i kontrolowane przez obywateli. Dzięki prawu do informacji każdy z nas może sprawdzić, jak gminy i instytucje realizują swoje obowiązki wobec zwierząt: jakie programy są prowadzone, na co wydawane są środki publiczne, jakie umowy podpisano ze schroniskami i jakie są efekty tych działań. To konkretne dane, a nie deklaracje, pozwalają ocenić, czy działania są skuteczne.

Sieć Obywatelska Watchdog Polska od lat stoi na straży prawa do informacji jako fundamentalnego narzędzia kontroli społecznej — prawo to nie tylko umożliwia dostęp do dokumentów, ale pomaga aktywistkom i aktywistom, organizacjom pozarządowym i mieszkańcom realnie monitorować i wpływać na lokalne polityki wobec zwierząt. To ważne szczególnie tam, gdzie pojawiają się sygnały o nieprawidłowościach lub braku rzetelnych danych o funkcjonowaniu schronisk albo programów opieki.

Przekaż 1,5% podatku Watchdogowi!

Wystarczy, że wpiszesz nasz numer KRS 0000181348 w rozliczeniu podatkowym za rok 2025.

Dzięki jawności możemy pytać o szczegóły funkcjonowania schronisk, analizować gminne programy opieki nad zwierzętami czy monitorować wydatki publiczne i ich efekty — i domagać się odpowiedzialności tam, gdzie działania nie spełniają standardów. Prawo do informacji to narzędzie, które wzmacnia obywatelską kontrolę i poprawia opiekę nad zwierzętami bezdomnymi, bo bez wiedzy nie ma odpowiedzialności.

Chcesz działać na rzecz zwierząt i wiedzieć, jak sprawdzać decyzje gminy czy schroniska? Oto kilka materiałów od Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska:

Prawo do informacji pomaga mi ratować zwierzęta
Jak jawność i pytania do urzędów realnie pomagają w ochronie zwierząt.

Podcast Watchdoga: o pomocy bezdomnym zwierzętom
O gminnych programach opieki, schroniskach i kontroli obywatelskiej opowiada nasza członkini Anna Chęć, która od lat działa na rzecz bezdomnych zwierząt.W tej krótkiej rolce mówi o tym, jak prawo do informacji pozwala skutecznie pomagać bezdomnym zwierzętom. 

Anna wraz z organizacją Świat w naszych rękach realizuje program Obywatel Pies, wspierany m.in. przez naszą organizację. Inicjatywa koncentruje się na sieciowaniu oraz przygotowaniu lokalnych aktywistów i aktywistek z całej Polski do monitorowania w swoich gminach jakości opieki nad bezdomnymi zwierzętami. Na stronie projektu znajdziecie m.in. informatory dotyczące opieki nad zwierzętami w objętych monitoringiem gminach — być może staną się one inspiracją do stworzenia podobnych materiałów w Waszych miejscowościach.

Na stronie znajdziecie także opracowane przykładowe pytania do wniosku o informację do gminy, dotyczącego realizacji lokalnych zadań wynikających z ustawy o ochronie zwierząt i tworzonego przez gminy programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi i zapobiegania bezdomności zwierząt. Zdobycie odpowiedzi na te pytania daje podstawową wiedzę na temat lokalnego systemu opieki nad zwierzętami bezdomnymi w danej gminie.

Czy kierownik schroniska dla zwierząt jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej?

Wyjaśnienie, że również schroniska wykonujące zadania publiczne podlegają prawu do informacji.

Jakie obowiązki spoczywają na gminie w związku z powypadkową opieką nad zwierzętami.

Koniecznie przeczytajcie także rozmowę z Moniką Filipkowską, uczestniczką naszej Szkoły Inicjatyw Strażniczych, poświęconą opiece powypadkowej nad zwierzętami. Dzięki niej dowiecie się, czego możecie oczekiwać od gmin w zakresie udzielania takiej pomocy.

Jeśli chcemy pomóc bezdomnym zwierzętom, musimy zmienić system

I na koniec zapraszamy do przeczytania drugiej rozmowy z Moniką Filipkowską o tym, co trzeba zmienić w systemie, by realnie pomóc bezdomnym zwierzętom.

Bo troska o zwierzęta to nie tylko dobre serce – to też wiedza i prawo do informacji.