Wszystko zaczęło się od spotkania przedwyborczego. Michał Niedźwiedź wybrał się na nie, by posłuchać między innymi ubiegającego się o kolejną kadencję wójta gminy Narewka. Potem postanowił podzielić się swoją opinią w mediach społecznościowych.

Wyraził swoje spostrzeżenia o programie kandydata, a także krytycznie ocenił samo spotkanie. Jego zdaniem uczestnicy bali się zadawać pytania, dostrzegał również akceptację “𝐚𝐠𝐫𝐞𝐬𝐲𝐰𝐧𝐲𝐜𝐡 𝐫𝐞𝐚𝐤𝐜𝐣𝐢 ze strony kandydatów i zaciekłych „wyznawców” komitetu i wójta” (cytat z posta na FB). Z kolei na niektóre z pytań uczestników spotkania dotyczących konkretnych obietnic z programu tego komitetu, w relacji autora wpisu, miały paść słowa, iż jest to „𝐣𝐞𝐝𝐲𝐧𝐢𝐞 𝐬𝐮𝐠𝐞𝐬𝐭𝐢𝐚, bo może się okazać, że są to obietnice nieopłacalne – tego jeszcze nie wiedzą – więc może się okazać, że nie będą ich realizować” (cytat z posta na FB). Michałowi Niedźwiedziowi nie podobało się również niedocenienie przez kandydata na wójta kwestii transportu publicznego i skupienie się na temacie budowy dróg. 

Autor wpisu nie widział w jego publikacji nic złego — w końcu po to kandydaci prezentują założenia swojego programu, by wyborcy mogli je ocenić, a media społecznościowe w czasie przedwyborczym pełne są takich opinii. Poza tym w poście na Facebooku autor użył wyważonego języka, nie łamiąc ogólnie przyjętych zasad komunikacji w internecie. Jego wypowiedź służyła kontroli publicznej działalności osób piastujących funkcje w samorządzie i pogłębianiu udziału społeczeństwa w wyborach.

Mimo to wójt, już po wyborach dających mu drugą kadencję, postanowił oskarżyć Michała Niedźwiedzia o zniesławienie, wykorzystując do tego prywatny akt oskarżenia. W jego ocenie autor wpisu podał wiele nieprawdziwych informacji, które są teraz przez innych powielane. Argumentował również, że po spotkaniu, ani w jego trakcie nikt nie zgłaszał uwag. Sąd w pierwszej kolejności wyznaczył termin rozprawy pojednawczej, a Michał Niedźwiedź zwrócił się do nas po pomoc.

Nasi prawnicy zakwalifikowali sprawę jako SLAPP i zapewniliśmy oskarżonemu pomoc profesjonalnego pełnomocnika, opłacanego przez naszą organizację.

SLAPP to kroki prawne podejmowane przez polityków czy korporacje, by uciszyć krytyków. Schemat takiego działania jest zwykle podobny. Dziennikarz lub aktywista skrytykuje działania polityka, spółki skarbu państwa czy korporacji. Niedługo potem zostaje oskarżony o zniesławienie z art. 212 kodeksu karnego lub otrzymuje pozew o naruszenie dóbr osobistych (art. 23 i 24 kc). Efektem takich pozwów jest zamrożenie debaty publicznej. Ludzie rezygnują z wypowiadania się w obawie przed długotrwałymi i kosztownymi procesami. Jest to szczególnie niebezpieczne w okresie kampanii wyborczej, kiedy otwarta dyskusja o problemach lokalnej społeczności i rozliczanie władz powinny być fundamentem demokratycznego wyboru. W rezultacie SLAPP-y mogą prowadzić do ograniczenia dostępu do rzetelnych informacji i zniekształcenia debaty publicznej, co osłabia kontrolę obywatelską nad lokalną władzą (więcej o SLAPP-ach).

Ważna rola pełnomocnika

Adwokat Michał Sykała, który zaangażował się w postępowanie dotyczące Michała Niedźwiedzia, dążył do zakończenia sprawy na etapie rozprawy pojednawczej i to się udało. 27 lutego 2025 r. strony podpisały ugodę, wspólnie wnosząc o umorzenie postępowania. Wójt zobowiązał się do wycofania aktu oskarżenia, obie strony zapewniły, że ugoda kończy spór, zrzekają się wszelkich roszczeń i zobowiązują się do poniesienia kosztów postępowania we własnym zakresie.

Cieszymy się z takiego zakończenia sprawy. Postępowanie SLAPP-owe zawsze jest dużym stresem dla osoby, która spotyka się z tego typu oskarżeniem. Pamiętajmy, że jedną z grożących sankcji jest pozbawienie wolności. Dlatego tak ważne jest, by na jak najwcześniejszym etapie postępowania włączył się w nie pełnomocnik, który pomoże w osiągnięciu pozytywnego dla oskarżonego rozstrzygnięcia.

Nasza organizacja od prawie dwóch lat pomaga aktywistom, dziennikarzom czy zwykłym mieszkańcom dotkniętym SLAPP-ami. Nie tylko udzielamy bezpłatnych porad prawnych, ale też finansujemy pomoc profesjonalnych pełnomocników, którzy towarzyszą osobom mającym sprawę SLAPP-ową, do końca postępowania. Zgłaszają się do nas kolejne osoby z prośbą o pomoc, a nasze możliwości finansowe są ograniczone. Dlatego zwracamy się do Was z prośbą o wsparcie naszej zbiórki na sprawy SLAPP-owe.

Aby w tym roku udzielić pomocy prawnej co najmniej 12 osobom, które padną ofiarą SLAPP-u, musimy uzbierać aż 72 000 zł. Część tej kwoty postaramy się pozyskać z grantów lub z 1,5% podatku, który spłynie do nas dopiero w lipcu przyszłego roku. Jednak działać musimy już teraz! Dlatego prosimy Was o pomoc w zebraniu połowy tej kwoty, czyli 36 000 zł. Taki właśnie jest cel naszej zbiórki. Możesz wpłacić datek, korzystając z formularza:

Naszym celem jest zebranie 36 000 zł.

Suma ta pozwoli pokryć koszty pomocy osobom dotkniętym SLAPP, które były gotowe walczyć o dobro swojej społeczności. Będziemy mogli kontynuować pomoc w toczących się sprawach i wesprzeć kolejnych pozwanych w pierwszym półroczu 2025 r. 

Pomóż nam walczyć ze SLAPP, wpłacając darowiznę na pomoc prawną dla tych, którym władza i korporacje próbują zamknąć usta.